Kleksa

Język angielski 2027 · egzamin ósmoklasisty · matura, poziom podstawowy

Funkcje językowe po angielsku: prośby, propozycje i reakcje

Informator CKE opisuje „Znajomość funkcji językowych” jako osobną część egzaminu ósmoklasisty, a podstawa programowa wylicza, co uczeń ma umieć zrobić wypowiedzią: prosić, proponować, zapraszać, radzić, składać życzenia i gratulacje, stosować zwroty grzecznościowe. Na maturze na poziomie podstawowym te same umiejętności sprawdzają minidialogi. Zobaczysz tu gotowe zwroty, odpowiedzi do nich i sposób wyboru reakcji pasującej do sytuacji.

  • Egzamin ósmoklasisty: w każdej z 4 sesji – 2023 (zadania 4, 5.1, 5.2, 5.3 i 5.4), 2024 (zadania 4, 5.1, 5.2, 5.3 i 5.4), 2025 (zadania 3, 5.1, 5.2, 5.3 i 5.4), 2026 (zadania 3, 5.1, 5.2, 5.3 i 5.4).
  • Matura, poziom podstawowy: w każdej z 4 sesji – 2023 (zadania 8.1, 8.2 i 8.3), 2024 (zadania 8.1, 8.2 i 9.1), 2025 (zadania 8.1, 8.2 i 8.3), 2026 (zadania 8.1 i 8.2).

Zasada

najważniejsze w kilku zdaniach
  • Funkcja językowa to cel wypowiedzi: chcesz o coś poprosić, coś zaproponować, komuś podziękować. Zadanie sprawdza, czy wybierzesz zdanie, które pasuje do sytuacji i do rozmówcy. Gramatycznie poprawnych zdań bywa kilka, ale tylko jedno spełnia właściwą funkcję, więc najpierw nazwij funkcję po polsku.
  • Prośbę o zrobienie czegoś wyrażasz zwrotami Could you…? i Can you…? oraz Would you mind + forma -ing?. Dodaj please, gdy chcesz brzmieć uprzejmie. Zgodę wyrazisz słowami Sure. albo Of course., a odmowę uprzejmie uzasadnisz: Sorry, but I need it myself.
  • O pozwolenie pytasz: Can I…?, Could I…?, May I…? (najbardziej oficjalnie) albo Do you mind if I…?. Na ostatnie pytanie Not at all. i No, go ahead. znaczą „nie mam nic przeciwko”, a I’d rather you didn’t. to uprzejma odmowa.
  • Propozycje i zaproszenia tworzysz zwrotami Let’s…, Why don’t we…?, How about + forma -ing?, Shall we…? i Would you like to…?. Przyjmujesz je słowami Good idea. lub I’d love to., a odmawiasz, podając powód: I’d love to, but I’m busy.
  • Radę dajesz zdaniami You should… i If I were you, I’d…, a ostrzeżenie – krótkim Watch out! albo Be careful with…. Pytanie o radę to What should I do? albo Which one would you choose?.
  • Reakcje towarzyskie mają ustalone pary: Thanks – You’re welcome, przeprosiny – That’s all right lub Never mind, gratulacje – Thank you, życzenia – You too. Błędna odpowiedź bywa poprawna po angielsku, ale pasuje do innej sytuacji.
  • Wypowiedź dopasowujesz też do stylu. Podstawa programowa mówi o formalnym i nieformalnym stylu: do dyrektora czy sprzedawcy mówisz Could I…?, do przyjaciela wystarczy Can I…?. Opinię wyrażasz słowami I think… i In my opinion…, zgodę – You’re right.

Egzamin ósmoklasisty z angielskiego trwa 110 minut. Gramatykę sprawdza część „Znajomość środków językowych” (ok. 15–20 % wyniku), reakcje – część „Znajomość funkcji językowych” (ok. 15–20 %).

Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.

Budowa

Prośby, propozycje i odpowiedzi
FunkcjaPowiedzOdpowiedz
prośbaCould you open the window, please?Sure. / Of course.
odmowa prośbyCould you lend me a pencil?Sorry, but I need it myself.
pozwolenieMay I use your phone?Yes, go ahead.
pozwolenie (grzecznie)Do you mind if I switch on the light?Not at all. / I’d rather you didn’t.
propozycjaWhy don’t we go for a walk?Good idea. / Sorry, I can’t.
propozycja z formą -ingHow about visiting the museum?Sounds great.
zaproszenieWould you like to see a film with us on Friday?I’d love to, thanks.
radaYou should see a doctor.Thanks, I will.
poczęstunekWould you like some more soup?Yes, please. / No, thanks.
Reakcje towarzyskie i opinie
FunkcjaPowiedzOdpowiedz
podziękowanieThanks for your help.You’re welcome. / No problem.
przeprosinyI’m sorry I’m late.That’s all right. / Never mind.
gratulacjeCongratulations on your new job!Thank you. That’s very kind of you.
życzeniaHave a nice weekend.Thanks, you too.
współczucieI’m sorry to hear that.Thanks. It’s not so bad.
opiniaI think this film is boring.I agree. / I’m not so sure.
ostrzeżenieWatch out! The floor is wet.Thanks for telling me.

Jak rozwiązywać

  1. Przeczytaj sytuację albo dialog i nazwij funkcję własnymi słowami po polsku: co mówiący chce zrobić – poprosić, zaproponować, odmówić, podziękować, wyrazić opinię?
  2. Ustal, kto mówi do kogo: przyjaciel, sprzedawca, nieznajomy w autobusie. Od tego zależy, czy odpowiedź ma być uprzejma i oficjalna, czy swobodna.
  3. W dialogu czytaj zdanie przed luką i zdanie po niej. Reakcja musi pasować do obu, a zdanie po luce zdradza, co padło w środku.
  4. Odrzuć odpowiedzi poprawne gramatycznie, ale o innej funkcji: propozycję zamiast prośby, podziękowanie zamiast odpowiedzi na podziękowanie, pytanie o przeszłość zamiast pytania o plany.
  5. Zwróć uwagę na czas i osobę. Would you like…? coś ci proponuje, Could you…? prosi cię o zrobienie czegoś, a Did you enjoy…? pyta o coś, co już się odbyło.
  6. Czytając zadanie z podanym zdaniem do sparafrazowania, ustal funkcję tego zdania i wybierz opcję, która ma tę samą funkcję, a nie to samo słowo.
  7. Wybraną odpowiedź wstaw w dialog i przeczytaj całość jeszcze raz. Jeśli rozmowa brzmi naturalnie, a pozostałe opcje wyraźnie do niej nie pasują, odpowiedź jest dobra.

Przykłady

z tłumaczeniem

Prośba i odpowiedź

  • Could you turn the music down, please? – Sure, no problem.

    Czy mógłbyś ściszyć muzykę? – Jasne, nie ma sprawy.

    Could you…? to uprzejma prośba, Sure to zgoda.

  • Would you mind closing the door? – Not at all.

    Czy mógłbyś zamknąć drzwi? – Oczywiście.

    Po Would you mind stoi forma -ing, a Not at all wyraża zgodę.

Pozwolenie

  • May I look at your dictionary for a minute?

    Czy mogę zajrzeć do twojego słownika na chwilę?

    May I…? to oficjalna prośba o pozwolenie.

  • Do you mind if we sit by the window? – No, go ahead.

    Czy ci nie przeszkadza, że usiądziemy przy oknie? – Nie, proszę bardzo.

    No znaczy „nie przeszkadza”.

Propozycja i zaproszenie

  • Why don’t we have a picnic on Saturday?

    Może urządzimy sobie piknik w sobotę?

    Why don’t we…? proponuje coś wspólnie.

  • How about meeting outside the cinema at six?

    Co powiesz na spotkanie przed kinem o szóstej?

    Po How about stoi forma -ing.

  • Would you like to have dinner with us? – I’d love to, but I have a test tomorrow.

    Czy chcesz zjeść z nami obiad? – Chętnie, ale jutro mam sprawdzian.

    Przyjęcie z but i powodem to uprzejma odmowa.

Rada i ostrzeżenie

  • If I were in your place, I would call her today.

    Na twoim miejscu zadzwoniłbym do niej dzisiaj.

    If I were in your place wprowadza radę.

  • You should drink more water.

    Powinieneś pić więcej wody.

    should to rada.

  • Be careful with that knife!

    Uważaj z tym nożem!

    Ostrzeżenie wyrażasz krótko, trybem rozkazującym.

Reakcje towarzyskie

  • Thanks a lot for the lift. – You’re welcome.

    Dzięki wielkie za podwiezienie. – Nie ma za co.

    Na podziękowanie odpowiadasz You’re welcome.

  • I’m sorry I forgot your book. – Never mind.

    Przepraszam, że zapomniałem twojej książki. – Nic nie szkodzi.

    Never mind przyjmuje przeprosiny.

  • Congratulations on passing your exam! – Thank you. I’m so relieved.

    Gratulacje z okazji zdanego egzaminu! – Dziękuję. Co za ulga.

    Na gratulacje dziękujesz i możesz dodać uczucie.

Nie myl z…

  • Can you help me with this bag?
  • Can you swim two kilometres?

Oba zdania mają tę samą budowę, ale pierwsze jest prośbą o pomoc (funkcja), a drugie pytaniem o umiejętność. O funkcji decyduje sytuacja, nie sama forma.

Zobacz stronę: Czasowniki modalne
  • What are you doing this weekend?
  • What about doing something this weekend?

Pierwsze zdanie pyta o plany rozmówcy, a drugie składa propozycję. Zwrot What about + forma -ing nie czeka na informację, tylko zaprasza do wspólnego działania.

Zobacz stronę: Pytania

Zadanie z egzaminu ósmoklasisty

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEegzamin ósmoklasisty

Egzamin ósmoklasisty 2025, zadanie 5.2

Zadanie 5.2. (0–1)

Dla każdej z opisanych sytuacji (5.1.–5.4.) wybierz właściwą reakcję. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Chcesz poczęstować koleżankę tortem. Co powiesz?

Źródło: CKE, egzamin ósmoklasisty 2025, język angielski, arkusz OJAP-⁠100-⁠2505, zadanie 5.2 · Arkusz na stronie CKE

Zadanie z matury

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom podstawowy

Matura 2025, poziom podstawowy, zadanie 8.1

Zadanie 8.1. (0–1)

Uzupełnij poniższe minidialogi (8.1.–8.3.). Wybierz spośród podanych opcji brakującą wypowiedź, tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. X: Thanks for giving the message to Mr Jones. Y: _____ It was a pleasure.

Źródło: CKE, matura 2025, język angielski, poziom podstawowy, arkusz MJAP-⁠P0-⁠100-⁠2505, zadanie 8.1 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.
egzamin ósmoklasisty

Zadanie 5.3. (0–1)

Dla każdej z opisanych sytuacji (5.1.–5.4.) wybierz właściwą reakcję. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Chcesz usiąść w autobusie, ale nie masz pewności, czy miejsce jest wolne. Jak o to zapytasz?

Zadanie 5.3 z arkusza CKE OJAP-⁠100-⁠2605 (egzamin ósmoklasisty 2026) — wyjaśnienie Kleksy

zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Przeczytaj opis sytuacji. Wybierz właściwą reakcję. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. W bibliotece chcesz zapytać bibliotekarkę, czy możesz skorzystać z komputera. Co powiesz?

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Uzupełnij minidialog. Wybierz spośród podanych opcji brakującą wypowiedź, tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. X: I can’t decide where to spend the weekend. Y: …… X: Good idea. I haven’t been to the mountains for ages.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Spośród podanych opcji wybierz tę, która najlepiej oddaje sens wyróżnionego fragmentu zdania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. The receptionist said to the guests: “Would you mind waiting a moment?”

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 4. (0–1)

Przetłumacz na język angielski fragment podany w nawiasie, tak aby otrzymać zdanie logiczne i gramatycznie poprawne. W lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna.
(Czy mogę pożyczyć) your umbrella? It looks like rain.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z maja 2026 roku

Częste pomyłki

tu najłatwiej stracić punkt
  • Mówisz rozkazem, tam gdzie potrzebna jest prośba: Give me some water. Brzmi to niegrzecznie. Po angielsku poproś zwrotem Could you give me some water, please? – wtedy funkcja prośby jest spełniona.
  • Odpowiadasz Yes, of course. na pytanie Do you mind if I switch on the light? To Yes oznacza „mam coś przeciwko”. Zgodę wyrażasz słowami Not at all. albo No, go ahead.
  • Mylisz Would you like…? z Do you like…?. Pierwsze proponuje coś rozmówcy: Would you like some tea? Drugie pyta o upodobania: Do you like tea? W dialogu inna reakcja pasuje do każdego z nich.
  • Na podziękowanie odpowiadasz słowem Please., tak jak po polsku „proszę”. Po angielsku Please poprzedza prośbę. Odpowiedź na Thank you to You’re welcome. albo No problem.
  • Piszesz I am agree zamiast I agree. Agree jest czasownikiem, więc nie potrzebuje am: zgodę wyrażasz zdaniem I agree with you.

Zapamiętaj

  • Najpierw nazwij funkcję po polsku, potem szukaj angielskiego zwrotu.
  • Prośba: Could you…?; pozwolenie: May I…?; propozycja: Why don’t we…?, How about…?
  • Na Do you mind if…? zgodzisz się słowami Not at all.
  • Na podziękowanie: You’re welcome.; na przeprosiny: That’s all right.
  • W dialogu zawsze sprawdź zdanie przed luką i po niej.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Czym różni się funkcja językowa od gramatyki?+
    Odp.:Gramatyka opisuje budowę zdania, a funkcja – to, co zdaniem robisz: prosisz, proponujesz, dziękujesz, odmawiasz. To samo zdanie może pełnić różne funkcje, na przykład Can you help me? bywa prośbą, a Can you swim? pytaniem o umiejętność. Dlatego w zadaniach o funkcjach liczy się sytuacja, a nie tylko poprawna forma.
  2. 2.Jak grzecznie poprosić o coś po angielsku?+
    Odp.:Użyj zwrotu Could you…? albo Can you…? i dodaj please. Bardzo uprzejma jest też forma Would you mind + -ing?, na przykład Would you mind opening the window? Rozkaz bez dodatków, Open the window., brzmi stanowczo i nie jest uprzejmą prośbą.
  3. 3.Jak odpowiedzieć na pytanie Do you mind if…?+
    Odp.:Pytanie dosłownie znaczy „czy ci przeszkadza, jeśli…”, więc zgodę wyrażasz przeczeniem: Not at all. albo No, go ahead. Słowo Yes zabrzmi jak odmowa. Jeśli chcesz odmówić uprzejmie, powiedz I’d rather you didn’t. i dodaj krótkie wyjaśnienie.
  4. 4.Jak zaproponować coś i jak uprzejmie odmówić?+
    Odp.:Propozycję złożysz zwrotami Let’s…, Why don’t we…? i How about + -ing?. Zaproszenie to Would you like to…? Przyjmujesz słowami Good idea. albo I’d love to. Odmowa brzmi uprzejmie, gdy podasz powód: I’d love to, but I have to study.
  5. 5.Co odpowiedzieć na podziękowanie, przeprosiny i życzenia?+
    Odp.:Na Thank you odpowiadasz You’re welcome. albo No problem. Na przeprosiny – That’s all right. lub Never mind. Na życzenia, na przykład Have a nice weekend., odpowiadasz Thanks, you too. Każda z tych par pasuje do innej sytuacji i nie wolno ich mieszać.
  6. 6.Czy w tych zadaniach liczy się styl formalny i nieformalny?+
    Odp.:Tak. Podstawa programowa liceum wymienia dostosowanie stylu wypowiedzi do odbiorcy, a obie podstawy – stosowanie zwrotów i form grzecznościowych. Do dyrektora, sprzedawcy albo nieznajomej osoby mówisz oficjalniej: Could I…?, May I…? Do przyjaciela wystarczy Can I…? albo Let’s…. W wyborze reakcji szukaj więc tonu, który pasuje do rozmówcy.

Zobacz też

Cała gramatyka angielska tego poziomu

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 31 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty z angielskiego z maja 2026 roku – 110 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.