Kleksa

Język angielski 2027 · egzamin ósmoklasisty · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony

Czasowniki modalne w angielskim (modal verbs): can, must, should, have to

Informator CKE wymienia czasowniki modalne can, could, may, must, should, will oraz konstrukcje have to i would like to wśród struktur egzaminu ósmoklasisty, a na maturze dochodzą might, shall, ought to, need i formy przeszłe, np. must have. Zobaczysz tu, co każdy z nich znaczy i jak ich użyć w zadaniu.

  • Egzamin ósmoklasisty: w 3 z 4 sesji – 2023 (zadanie 13.3), 2024 (zadanie 6.2), 2025 (zadanie 6.2).
  • Matura, poziom podstawowy: w 3 z 4 sesji – 2023 (zadanie 11.1), 2024 (zadania 9.2 i 11.3), 2025 (zadanie 11.1).
  • Matura, poziom rozszerzony: w 3 z 4 sesji – 2023 (zadanie 9.3), 2024 (zadanie 9.2), 2026 (zadanie 9.4).

Zasada

najważniejsze w kilku zdaniach
  • Czasowniki modalne (can, could, may, might, must, should, will) stoją przed bezokolicznikiem bez to i nie mają końcówki -s w 3. osobie: She can swim. Przeczenie i pytanie tworzysz bez do: She can’t swim., Can she swim? Czasownik modalny nie łączy się z drugim modalnym.
  • can i could wyrażają umiejętność, a w pytaniach prośbę i pozwolenie (Could jest grzeczniejsze niż can). may służy do uprzejmej prośby o pozwolenie. Zwróć uwagę: pozwolenia udzielasz przez can albo may, nie przez could.
  • Obowiązek: must (obowiązek, który wynika z mówiącego) i have to (obowiązek z zewnątrz). W przeszłości używasz had to. Zakaz to mustn’t, a „nie musisz” to don’t have to albo needn’t. Nie myl tych dwóch znaczeń.
  • Rada to should (też ought to). Przypuszczenia o teraźniejszości stopniujesz: must be (na pewno tak jest), may, might i could be (możliwe), can’t be (to niemożliwe).
  • O przeszłości mówisz przez czasownik modalny + have + imiesłów bierny (past participle): must have (na pewno tak było), can’t have (nie mogło tak być), might have (możliwe), should have (powinien był, ale tego nie zrobił), could have (mógł, ale nie zrobił), needn’t have (zrobił niepotrzebnie).
  • will wyraża obietnicę i decyzję podjętą w chwili mówienia, a shall stoi w propozycjach z I i we: Shall I help? Konstrukcja would like to to uprzejma prośba lub chęć. Gdy brakuje formy modalnej, używasz be able to: will be able to.

Egzamin ósmoklasisty z angielskiego trwa 110 minut. Gramatykę sprawdza część „Znajomość środków językowych” (ok. 15–20 % wyniku), reakcje – część „Znajomość funkcji językowych” (ok. 15–20 %).

Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.

Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.

Budowa

Co wyrażają czasowniki modalne
ZnaczenieCzasownikPrzykład
umiejętnośćcan / couldShe can play the violin.
pozwolenie, prośbacan / could / mayMay I open the window?
obowiązekmust / have toYou must wear a seat belt.
zakazmustn’tYou mustn’t park here.
brak obowiązkudon’t have to / needn’tWe don’t have to wear uniforms.
radashould / ought toYou should drink more water.
pewny wniosekmust / can’tHe must be at home.
możliwośćmay / might / couldIt might snow tonight.
obietnica, decyzjawillI will carry your bag.
propozycjashallShall we start now?
Czasowniki modalne w przeszłości
ZnaczenieFormaPrzykład
na pewno tak byłomust have doneShe must have missed the train.
nie mogło tak byćcan’t have doneHe can’t have forgotten.
możliwe, że tak byłomay / might have doneThey might have got lost.
powinien był, ale nie zrobiłshould have doneYou should have called me.
mógł, ale nie zrobiłcould have doneWe could have waited for you.
zrobił niepotrzebnieneedn’t have doneYou needn’t have brought food.
Móc i musieć: twierdzenie, przeczenie, pytanie
Zdaniecanhave to
twierdząceShe can drive.She has to drive.
przecząceShe can’t drive.She doesn’t have to drive.
pytająceCan she drive?Does she have to drive?
przeszłośćShe could drive.She had to drive.

Przykłady

z tłumaczeniem

Umiejętność, pozwolenie, prośba

  • My little sister can read, but she can’t write yet.

    Moja młodsza siostra umie czytać, ale jeszcze nie umie pisać.

    can – umiejętność.

  • Could you speak a little louder, please?

    Czy możesz mówić trochę głośniej?

    could – grzeczna prośba.

  • May I use your pen?

    Czy mogę skorzystać z twojego długopisu?

    may – pozwolenie, bardzo uprzejmie.

Obowiązek, zakaz, brak obowiązku

  • You must show your ticket at the gate.

    Musisz okazać bilet przy wejściu.

    must – obowiązek.

  • Visitors mustn’t touch the paintings.

    Zwiedzający nie mogą dotykać obrazów.

    mustn’t – zakaz.

  • We don’t have to wear uniforms on Fridays.

    W piątki nie musimy nosić mundurków.

    don’t have to – brak obowiązku, a nie zakaz.

  • Yesterday I had to wait for an hour.

    Wczoraj musiałem czekać godzinę.

    W przeszłości: had to, nie must.

Rada i przypuszczenie

  • You should see a doctor about that cough.

    Powinieneś pójść z tym kaszlem do lekarza.

    should – rada.

  • The lights are off, so they must be asleep.

    Światła są zgaszone, więc na pewno śpią.

    must be – wniosek, którego jesteś pewien.

  • That can’t be Anna – she is in Spain.

    To nie może być Anna – jest w Hiszpanii.

    can’t be – wniosek, że to niemożliwe.

  • It may rain later, so take an umbrella.

    Później może padać, więc weź parasol.

    may – możliwość.

Przeszłość

  • He must have forgotten about the meeting.

    Musiał zapomnieć o spotkaniu.

    must have + imiesłów bierny: pewny wniosek o przeszłości.

  • You should have locked the door.

    Powinieneś był zamknąć drzwi na klucz.

    should have: nie zamknąłeś, a trzeba było.

  • We needn’t have hurried; the train was late.

    Niepotrzebnie się spieszyliśmy; pociąg miał opóźnienie.

    needn’t have – czynność wykonana niepotrzebnie.

Will, shall i would like to

  • I will carry that bag for you.

    Poniosę ci tę torbę.

    will – decyzja podjęta w chwili mówienia.

  • Shall I open the window?

    Czy mam otworzyć okno?

    Shall I…? – propozycja pomocy.

  • I would like to book a table for four.

    Chciałbym zarezerwować stolik dla czterech osób.

    would like to – uprzejma prośba.

Nie myl z…

  • If you hurry, you can catch the 8.15 train.
  • If you hurried, you could catch the 8.15 train.

W obu zdaniach czasownik modalny stoi w zdaniu głównym. can po Present Simple oznacza realną możliwość, a could po Past Simple – możliwość mało prawdopodobną.

Zobacz stronę: Zdania warunkowe

Zadanie z egzaminu ósmoklasisty

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEegzamin ósmoklasisty

Egzamin ósmoklasisty 2023, zadanie 13.3

Zadanie 13.3. (0–1)

Uzupełnij zdania 13.1.–13.3. Wykorzystaj w odpowiedniej formie wyrazy podane w nawiasach. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast – jeśli jest to konieczne – dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać zdania logiczne i gramatycznie poprawne. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów. Uwaga! W każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to wyrazy już podane.
13.3. A student who wants to get a good mark in a test (have / listen) carefully to the teacher’s instructions.

Źródło: CKE, egzamin ósmoklasisty 2023, język angielski, arkusz OJAP-⁠100-⁠2305, zadanie 13.3 · Arkusz na stronie CKE

Zadanie z matury

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom rozszerzony

Matura 2023, poziom rozszerzony, zadanie 9.3

Zadanie 9.3. (0–1)

Uzupełnij zdania 9.1.–9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej formie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast – jeżeli jest to konieczne – dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów. Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając w to wyrazy już podane.
9.3. She (should / mention) the extra costs earlier. The client was clearly disappointed.

Źródło: CKE, matura 2023, język angielski, poziom rozszerzony, arkusz MJAP-⁠R0-⁠100-⁠2305, zadanie 9.3 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.
matura, poziom rozszerzony

Zadanie 9.4. (0–1)

Wykorzystując wyrazy podane WIELKIMI literami, uzupełnij każde zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego (9.1.–9.4.). W każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając w to wyraz już podany. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań. Uwaga: nie zmieniaj formy podanych wyrazów.
9.4. I can’t find my phone – I’m afraid I didn’t pick it up from the table in the café. MUST I can’t find my phone – I it on the table in the café.

Zadanie 9.4 z arkusza CKE MJAP-⁠R0-⁠100-⁠2605 (matura, poziom rozszerzony 2026) — wyjaśnienie Kleksy

zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Przeczytaj opis sytuacji. Wybierz właściwą reakcję. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Kolega ma przy sobie ładowarkę, a tobie rozładował się telefon. Chcesz pożyczyć od niego ładowarkę. Co powiesz?

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. The window is broken. Someone …… it with a ball.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Przetłumacz na język angielski fragment podany w nawiasie, tak aby otrzymać zdanie logiczne i gramatycznie poprawne. W lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna.
It is a short walk, so (nie musimy) take a taxi.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z maja 2026 roku

Częste pomyłki

tu najłatwiej stracić punkt
  • Dodajesz to po czasowniku modalnym: She can to swim. Czasowniki modalne łączą się z bezokolicznikiem bez to: She can swim.
  • Mylisz zakaz z brakiem obowiązku: You mustn’t come if you don’t want to. mustn’t znaczy „nie wolno”, a „nie musisz” to don’t have to.
  • Dodajesz -s albo do do czasownika modalnego: He cans swim. albo Do you can swim? Pytanie tworzysz przez zamianę szyku: Can you swim?
  • Używasz must w przeszłości: I must wait yesterday. W przeszłości mówisz had to: I had to wait.
  • Po should have stawiasz formę podstawową lub drugą formę czasownika: You should have went. Potrzebny jest imiesłów bierny: You should have gone.

Zapamiętaj

  • Czasownik modalny + bezokolicznik bez to, bez -s i bez do.
  • mustn’t = zakaz, don’t have to = nie musisz.
  • must w przeszłości = had to.
  • O przeszłości: modalny + have + imiesłów bierny.
  • can/⁠could/⁠may + I w pytaniu = prośba o pozwolenie.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Czym różni się must od have to?+
    Odp.:must wyraża obowiązek, który wynika z decyzji lub przekonania mówiącego: I must call my mum tonight. have to wyraża obowiązek narzucony z zewnątrz, na przykład przez regulamin lub okoliczności: Pupils have to wear uniforms here. W przeszłości używasz had to, bo must nie ma formy przeszłej.
  2. 2.Czym różni się mustn’t od don’t have to?+
    Odp.:mustn’t to zakaz: You mustn’t run by the pool. don’t have to oznacza, że nie musisz, ale możesz: You don’t have to come, but you can. Zamiast don’t have to możesz użyć needn’t albo don’t need to. W zadaniu sprawdź, czy tekst zakazuje czegoś, czy tylko zwalnia z obowiązku.
  3. 3.Kiedy używać could, a kiedy was able to?+
    Odp.:could opisuje umiejętność, którą ktoś miał w przeszłości: I could swim at five. Gdy mówisz o jednym udanym zdarzeniu w przeszłości, używasz was able to albo managed to: I was able to finish the project yesterday. Z czasownikami zmysłów i myślenia (see, hear, understand) could pasuje też do pojedynczych zdarzeń.
  4. 4.Jak mówić o przeszłości z czasownikami modalnymi?+
    Odp.:Po czasowniku modalnym stawiasz have i imiesłów bierny. must have to pewny wniosek (She must have left), can’t have – wniosek, że coś było niemożliwe, might have – możliwość, should have – krytyka lub żal, could have – niewykorzystana możliwość, needn’t have – czynność niepotrzebna.
  5. 5.Czy po czasowniku modalnym zawsze pomijam to?+
    Odp.:Po can, could, may, might, must, should i will bezokolicznik stoi bez to. to zostaje po ought to, have to, need to i be able to, bo to część konstrukcji: You ought to rest. Need w przeczeniach działa też jak modalny: You needn’t go.
  6. 6.Jak grzecznie poprosić o pozwolenie?+
    Odp.:Użyj Can I…?, Could I…? albo May I…?. Can jest najbardziej potoczne, could grzeczniejsze, a may najbardziej oficjalne: May I leave the room? Odpowiadając, udzielasz pozwolenia przez can lub may: Yes, you can. Odmawiasz przez can’t lub may not.

Zobacz też

Cała gramatyka angielska tego poziomu

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 31 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty z angielskiego z maja 2026 roku – 110 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.