Kleksa

Język angielski 2027 · egzamin ósmoklasisty · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony

Transformacje zdań, tłumaczenie fragmentów i zadania z luką

Informator CKE wymienia wśród zadań otwartych egzaminu ósmoklasisty zadanie z luką, parafrazę zdań, tłumaczenie fragmentów na język obcy i układanie fragmentów z podanych elementów. Zadania maturalne dodają transformacje i gramatykalizację. Zobaczysz tu, czym różnią się te formy, jak liczyć wyrazy w luce i jak krok po kroku przekształcić zdanie tak, by zachować jego sens.

  • Egzamin ósmoklasisty: w każdej z 4 sesji – 2023 (zadanie 13), 2024 (zadanie 13), 2025 (zadanie 13), 2026 (zadanie 13).
  • Matura, poziom podstawowy: w każdej z 4 sesji – 2023 (zadanie 11), 2024 (zadania 9 i 11), 2025 (zadanie 11), 2026 (zadania 9 i 11).
  • Matura, poziom rozszerzony: w każdej z 4 sesji – 2023 (zadanie 9), 2024 (zadanie 9), 2025 (zadanie 9), 2026 (zadanie 9).

Zasada

najważniejsze w kilku zdaniach
  • Informator opisuje zadania otwarte z lukami po swojemu, a na stronie nazywamy je tak: gramatykalizacja (wyrazy w nawiasie), transformacja (wyraz podany WIELKIMI literami; informator nazywa ją też parafrazą zdań) i tłumaczenie (polski fragment w nawiasie). Do nich dochodzi zamknięta parafraza z wyborem (litera A, B albo C). W zadaniu otwartym wpisujesz tylko brakujący fragment, a nie całe zdanie.
  • Wspólne zasady są takie: w lukę wpisujesz nie więcej wyrazów, niż pozwala polecenie, a forma skrócona (don’t) liczy się jako jeden wyraz. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna. Jedna literówka oznacza brak punktu.
  • W transformacji zdanie wyjściowe i zdanie z luką mają znaczyć to samo. Podany wyraz wpisujesz w luce bez zmiany formy i wliczasz go do limitu. Sprawdza się w niej stronę bierną, mowę zależną, zdania warunkowe, too i enough, used to, stopniowanie i konstrukcję have something done.
  • W gramatykalizacji dostajesz kilka wyrazów w nawiasie. Zachowujesz ich kolejność, ale zmieniasz ich formy i dodajesz własne wyrazy, na przykład (not / invite) → was not invited. Najpierw ustal czas i stronę czynną lub bierną, potem dopisz brakujące wyrazy.
  • W tłumaczeniu oddajesz sens polskiego fragmentu, a nie każde jego słowo. Polskie „mam dwanaście lat” to po angielsku I am twelve, a „mieszkam tu od trzech lat” – I have lived here for three years. Pilnuj więc konstrukcji, nie słownika.
  • W parafrazie z wyborem wybierasz opcję, która najlepiej oddaje sens wyróżnionego fragmentu. Wszystkie opcje są poprawne językowo, więc porównujesz znaczenie: czas, osobę, przeczenie i funkcję zdania. Pozostałe opcje zmieniają fakt, na przykład „nie widziałem od…” na „widziałem niedawno”.

Egzamin ósmoklasisty z angielskiego trwa 110 minut. Gramatykę sprawdza część „Znajomość środków językowych” (ok. 15–20 % wyniku), reakcje – część „Znajomość funkcji językowych” (ok. 15–20 %).

Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.

Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.

Budowa

Cztery formy zadań z luką
FormaCo dostajeszCo wpisujesz
gramatykalizacjazdanie z luką i wyrazy w nawiasiefragment z tymi wyrazami w tej kolejności
transformacjazdanie wyjściowe, wyraz w wersalikach, zdanie z lukąfragment z wyrazem w niezmienionej formie
tłumaczeniezdanie z polskim fragmentem w nawiasieangielski odpowiednik fragmentu
parafraza z wyboremzdanie z wyróżnionym fragmentem i trzy opcjeopcję A, B lub C o tym samym sensie
Transformacje: ta sama treść, inna konstrukcja
Zdanie wyjścioweWyrazZdanie po przekształceniu
It is not necessary to wear a tie.NEEDYou don’t need to wear a tie.
We last met in June.SINCEWe haven’t met since June.
The soup was too hot to eat.ENOUGHThe soup wasn’t cool enough to eat.
Everyone knows that she is a talented singer.KNOWNShe is known to be a talented singer.
A mechanic fixed my bike yesterday.HADI had my bike fixed yesterday.
Tom said to me, “I’ll help you.”OFFEREDTom offered to help me.

Jak rozwiązywać

  1. Przeczytaj zdanie wyjściowe i zdanie z luką. Ustal, co się zmienia: czas, strona, osoba, przeczenie, konstrukcja. Sens ma zostać ten sam.
  2. Rozpoznaj wskazówkę. Podany wyraz, na przykład SINCE, ENOUGH albo HAD, podpowiada konstrukcję. W gramatykalizacji wskazówką są wyrazy z nawiasu i słowa takie jak yesterday czy for.
  3. Zbuduj odpowiedź wokół podanego wyrazu. W transformacji wpisz go bez zmiany formy, w gramatykalizacji zachowaj kolejność wyrazów z nawiasu, ale zmień ich formy.
  4. Policz wyrazy. Forma skrócona liczy się jako jeden wyraz, a podany wyraz wliczasz do limitu. Jeśli wychodzi za dużo, poszukaj krótszej konstrukcji.
  5. Porównaj sens ze zdaniem wyjściowym. Sprawdź, czy nie zmieniłeś czasu, osoby, liczby ani znaczenia przeczenia.
  6. W tłumaczeniu najpierw powiedz polski fragment inaczej, prostszymi słowami, a dopiero potem szukaj angielskiej konstrukcji. Nie tłumacz słowo w słowo.
  7. Na końcu sprawdź pisownię i końcówki: -s przy trzeciej osobie, trzecią formę czasownika nieregularnego, przeczenie. Dopiero wtedy wpisz odpowiedź.

Przykłady

z tłumaczeniem

Gramatykalizacja: wyrazy z nawiasu w nowej formie

  • We didn’t see any dolphins last summer.

    Zeszłego lata nie widzieliśmy żadnych delfinów.

    Wyrazy (not / see): Past Simple z przeczeniem, czyli didn’t see.

  • The window was broken during the storm.

    Okno zostało wybite podczas burzy.

    Wyraz (break): strona bierna w Past Simple, was broken.

  • My sister is good at drawing animals.

    Moja siostra dobrze rysuje zwierzęta.

    Wyrazy (good / draw): po good at stoi forma -ing.

Transformacja: wyraz podany WIELKIMI literami

  • It’s a pity I can’t come. = I wish I could come.

    Szkoda, że nie mogę przyjść. = Chciałbym móc przyjść.

    Wyraz WISH: po wish czas przeszły, więc could.

  • She is taller than her brother. = Her brother isn’t as tall as she is.

    Ona jest wyższa od brata. = Jej brat nie jest tak wysoki jak ona.

    Wyraz AS: not as … as zastępuje stopień wyższy.

  • Our neighbours moved to Gdynia six months ago. = Our neighbours have lived in Gdynia for six months.

    Nasi sąsiedzi przeprowadzili się do Gdyni pół roku temu. = Nasi sąsiedzi mieszkają w Gdyni od pół roku.

    Wyraz FOR: Present Perfect z okresem czasu.

Tłumaczenie: sens, a nie słowo w słowo

  • My brother is twelve years old.

    Mój brat ma dwanaście lat.

    Polskie „ma … lat” to be + wiek, a nie have.

  • We have lived here for ten years.

    Mieszkamy tu od dziesięciu lat.

    Stan trwający do teraz: Present Perfect z for.

  • There is too much sugar in this tea.

    W tej herbacie jest za dużo cukru.

    sugar jest niepoliczalny, więc too much.

Parafraza: ten sam sens, inne słowa

  • The water is too cold to swim in. = The water isn’t warm enough to swim in.

    Woda jest za zimna, żeby w niej pływać. = Woda nie jest wystarczająco ciepła, żeby w niej pływać.

    too cold i not warm enough znaczą to samo.

  • We haven’t spoken since Friday. = The last time we spoke was on Friday.

    Nie rozmawialiśmy od piątku. = Ostatni raz rozmawialiśmy w piątek.

    Obie wersje mówią o tym samym momencie w przeszłości.

Nie myl z…

  • They sold all the tickets.
  • All the tickets were sold.

Oba zdania mają ten sam sens. W transformacji przechodzisz ze strony czynnej na bierną: dopełnienie all the tickets staje się podmiotem, a czasownik zamienia się w were sold.

Zobacz stronę: Strona bierna
  • Tom said, “I’ll call you.”
  • Tom said he would call me.

Przy zamianie mowy niezależnej na zależną zmieniasz czas (will → would) i zaimki (you → me). Podany w zadaniu wyraz wskazuje, jaki czasownik zgłaszający wpisać.

Zobacz stronę: Mowa zależna

Zadanie z matury

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom rozszerzony

Matura 2024, poziom rozszerzony, zadanie 9.4

Zadanie 9.4. (0–1)

Uzupełnij zdania 9.1.–9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej formie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast – jeżeli jest to konieczne – dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów. Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to wyrazy już podane.
9.4. She wanted to take the lift, but it (be / order) that day, so she had to use the stairs.

Źródło: CKE, matura 2024, język angielski, poziom rozszerzony, arkusz MJAP-⁠R0-⁠100-⁠2405, zadanie 9.4 · Arkusz na stronie CKE

Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom podstawowy

Matura 2025, poziom podstawowy, zadanie 11.3

Zadanie 11.3. (0–1)

Wykorzystując wyrazy podane WIELKIMI literami, uzupełnij każde zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego (11.1.–11.3.). W każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając wyraz już podany. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań. Uwaga: nie zmieniaj formy podanych wyrazów.
11.3. We can’t travel around Europe this summer. We have too little money. ENOUGH We to travel around Europe this summer.

Źródło: CKE, matura 2025, język angielski, poziom podstawowy, arkusz MJAP-⁠P0-⁠100-⁠2505, zadanie 11.3 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.
matura, poziom podstawowy

Zadanie 11.1. (0–1)

Wykorzystując wyrazy podane WIELKIMI literami, uzupełnij każde zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego (11.1.–11.3.). W każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to wyraz już podany. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań. Uwaga: nie zmieniaj formy podanych wyrazów.
11.1. I’m free today, so if you want to meet for lunch, please tell me. LET I’m free today so if you want to meet for lunch.

Zadanie 11.1 z arkusza CKE MJAP-⁠P0-⁠100-⁠2605 (matura, poziom podstawowy 2026) — wyjaśnienie Kleksy

zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Wykorzystując wyraz podany WIELKIMI literami, uzupełnij zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego. W lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając w to wyraz już podany. Nie zmieniaj formy podanego wyrazu. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna.
It is not necessary to bring a dictionary to the lesson. HAVE You a dictionary to the lesson.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Przetłumacz na język angielski fragment podany w nawiasie, tak aby otrzymać zdanie logiczne i gramatycznie poprawne. W lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna.
My grandfather (nigdy nie jadł) sushi, so he wants to try it tonight.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Spośród podanych opcji wybierz tę, która najlepiej oddaje sens wyróżnionego fragmentu zdania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. It’s a long time since I visited my grandparents.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z maja 2026 roku

Częste pomyłki

tu najłatwiej stracić punkt
  • Tłumaczysz polski fragment słowo w słowo: I have twelve years. zamiast I am twelve. Po angielsku wiek podajesz z be, a „od trzech lat” to for three years z Present Perfect, nie since three years.
  • Zmieniasz formę podanego wyrazu w transformacji, na przykład wpisujesz needed przy wyrazie NEED. Polecenie mówi, że wyrazu nie wolno zmieniać, więc odpowiedź bez niego w tej samej formie nie dostaje punktu.
  • Przekraczasz limit wyrazów, bo liczysz źle. Forma skrócona don’t to jeden wyraz, do not to dwa, a podany wyraz zawsze wliczasz. Jeśli wychodzi za dużo, szukaj krótszej konstrukcji, nie obcinaj zdania.
  • Zmieniasz sens zdania, bo skupiasz się na formie: The soup was too hot zamieniasz na The soup wasn’t hot enough. To znaczy coś odwrotnego. Przekształcenie ma oddać ten sam fakt, więc porównaj oba zdania na końcu.
  • Wpisujesz całe zdanie zamiast brakującego fragmentu. W lukę trafia tylko to, czego brakuje; reszta zdania już stoi obok pola.

Zapamiętaj

  • Sens zostaje ten sam, zmienia się konstrukcja.
  • Podany wyraz wpisujesz bez zmiany formy i wliczasz do limitu.
  • Forma skrócona to jeden wyraz: don’t = 1, do not = 2.
  • W gramatykalizacji kolejność wyrazów z nawiasu zostaje, formy się zmieniają.
  • Tłumaczysz sens, a nie słowa; wiek podajesz z be.
  • Jedna literówka oznacza brak punktu.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Czym różni się transformacja od gramatykalizacji?+
    Odp.:W transformacji dostajesz zdanie wyjściowe i jeden wyraz WIELKIMI literami, którego nie wolno zmienić; uzupełniasz zdanie tak, by miało ten sam sens. W gramatykalizacji nie ma zdania wyjściowego, tylko wyrazy w nawiasie: zachowujesz ich kolejność, zmieniasz formy i dopisujesz własne wyrazy.
  2. 2.Jak liczyć wyrazy w luce?+
    Odp.:Każdy wyraz oddzielony spacją to jeden wyraz, ale forma skrócona, na przykład don’t, i wyraz z łącznikiem liczą się jako jeden. Wyraz podany w zadaniu także wliczasz do limitu. Jeśli odpowiedź jest za długa, wybierz krótszą konstrukcję, na przykład formę skróconą zamiast pełnej.
  3. 3.Czy mogę wpisać inną poprawną odpowiedź niż klucz?+
    Odp.:Zasady oceniania podają wzorcową odpowiedź i listę innych przyjmowanych. Odpowiedź poprawna, ale spoza listy, nie zawsze dostaje punkt, więc najlepiej wybierać najprostszą konstrukcję pasującą do podanego wyrazu. Pamiętaj, że wyraz podany trzeba zachować w tej samej formie.
  4. 4.Jak tłumaczyć polskie fragmenty w nawiasach?+
    Odp.:Najpierw ustal znaczenie i konstrukcję: czy to czas przeszły, doświadczenie, prośba, miara? Potem napisz najprostszy angielski odpowiednik. Nie tłumacz słowa w słowo – „mam dwanaście lat” to I am twelve, a „od dwóch lat” to for two years. Na koniec sprawdź pisownię.
  5. 5.Jakie konstrukcje trzeba znać do transformacji?+
    Odp.:Strona bierna, mowa zależna, zdania warunkowe, too i enough, used to, stopniowanie przymiotników, konstrukcja have something done oraz Present Perfect z since i for. Jeśli znasz te konstrukcje, wyraz podany w poleceniu wskazuje, którą wybrać.
  6. 6.Co zrobić, gdy nie wiem, jak przekształcić zdanie?+
    Odp.:Rozbierz je na części: co się dzieje, kiedy i kto to robi. Potem zobacz, który podany wyraz pasuje do tej informacji. Jeśli nadal nie wiesz, zapisz najprostszą wersję zdania z podanym wyrazem – lepiej wpisać krótką poprawną konstrukcję niż zostawić pole puste.

Zobacz też

Cała gramatyka angielska tego poziomu

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 31 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z matury z angielskiego (poziom podstawowy) z maja 2026 roku – 120 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.