Kleksa

Język angielski 2027 · egzamin ósmoklasisty · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony

Zdania warunkowe (conditionals): typy 0, I, II, III, mieszane i wish

Informator CKE wymienia zdania warunkowe typu 0 i I wśród struktur egzaminu ósmoklasisty, a na maturze dochodzą typ II, typ III oraz wyrażenia wish, if only, would rather i had better. Zobaczysz tu, jak zbudować każdy typ, kiedy go użyć i jak nie pomylić czasów po if.

  • Egzamin ósmoklasisty: w 1 z 4 sesji – 2024 (zadanie 13.1).
  • Matura, poziom podstawowy: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.
  • Matura, poziom rozszerzony: w 3 z 4 sesji – 2023 (zadanie 9.4), 2025 (zadanie 9.4), 2026 (zadania 7.5 i 9.2).

Zasada

najważniejsze w kilku zdaniach
  • Zdanie warunkowe ma dwie części: warunek (if + zdanie) i skutek (zdanie główne). Kolejność jest dowolna. Gdy część z if stoi na początku, oddzielasz ją przecinkiem: If you leave now, you will arrive on time. Gdy stoi na końcu, przecinka nie ma.
  • Typ 0 mówi o regułach i prawdach ogólnych. W obu częściach stoi Present Simple, a if znaczy prawie to samo co when: If you freeze water, it turns into ice.
  • Typ I opisuje realną możliwość w przyszłości: if + Present Simple, a w zdaniu głównym will (albo can, may, might) + bezokolicznik bez to. Zwróć uwagę: po if stawiasz Present Simple, a nie will: If the shop is closed, we will order online.
  • Typ II mówi o sytuacji nierealnej lub mało prawdopodobnej teraz albo w przyszłości: if + Past Simple, a w zdaniu głównym would (could, might) + bezokolicznik bez to. Czas przeszły pokazuje tu odległość od rzeczywistości, a nie przeszłość. Po if możesz użyć were we wszystkich osobach: If I were Kasia, I would wait.
  • Typ III dotyczy przeszłości, której nie da się zmienić: if + Past Perfect, a w zdaniu głównym would have + imiesłów bierny (past participle). If she had studied harder, she would have passed. Informator wymienia typ III tylko na poziomie rozszerzonym.
  • Zdanie mieszane łączy przeszłą przyczynę z dzisiejszym skutkiem: if + Past Perfect, a w zdaniu głównym would + bezokolicznik bez to. If I had taken the medicine, I would feel better now.
  • Życzenia i żale wyrażasz przez wish: po nim stoi Past Simple, gdy żałujesz stanu teraźniejszego, Past Perfect, gdy żałujesz przeszłości, a would, gdy drażni cię cudze zachowanie. If only działa tak samo, ale mocniej. Informator podaje też had better (poziom podstawowy i rozszerzony) oraz it’s time, would rather, if only i as if (poziom rozszerzony).

Egzamin ósmoklasisty z angielskiego trwa 110 minut. Gramatykę sprawdza część „Znajomość środków językowych” (ok. 15–20 % wyniku), reakcje – część „Znajomość funkcji językowych” (ok. 15–20 %).

Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.

Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.

Budowa

Typy zdań warunkowych
TypCzęść z ifCzęść główna
Typ 0 – regułaIf you heat butter,it melts.
Typ I – realna możliwośćIf the weather is nice tomorrow,we will go to the lake.
Typ II – nierealne terazIf I had more time,I would learn the guitar.
Typ III – nierealne w przeszłościIf she had left earlier,she would have caught the bus.
Mieszane – przeszłość i terazIf I had saved more money,I would be on holiday now.
Wish i if only: co po nich stoi
Co wyrażaszPo wishPrzykład
żal o teraźniejszośćPast SimpleI wish I lived by the sea.
żal o przeszłośćPast PerfectI wish I had bought the ticket.
irytacja cudzym zachowaniemwould + base formI wish you would stop tapping.
mocniejszy żalif only + Past Simple / Past PerfectIf only I had asked for help.

Przykłady

z tłumaczeniem

Typ 0 i typ I

  • If you press this key, the screen wakes up.

    Jeśli naciśniesz ten klawisz, ekran się włącza.

    Typ 0: reguła, Present Simple w obu częściach.

  • If the bus is late, I will call you from the stop.

    Jeśli autobus się spóźni, zadzwonię do ciebie z przystanku.

    Typ I: po if Present Simple, w skutku will.

  • Unless you hurry, you will miss the start of the film.

    Jeśli się nie pospieszysz, spóźnisz się na początek filmu.

    unless znaczy „jeśli nie”, więc zdanie po nim jest twierdzące.

Typ II

  • If I won the lottery, I would buy a small farm.

    Gdybym wygrał na loterii, kupiłbym małe gospodarstwo.

    Sytuacja mało prawdopodobna: Past Simple po if, would w skutku.

  • If I were Kasia, I would apologise to him.

    Na miejscu Kasi przeprosiłbym go.

    Po if możesz użyć were, także po I.

  • Where would you go if you had a free week?

    Dokąd pojechałbyś, gdybyś miał wolny tydzień?

    Pytanie w typie II: would w pytaniu, Past Simple po if.

Typ III i zdania mieszane

  • If she had studied harder, she would have passed the test.

    Gdyby uczyła się pilniej, zdałaby test.

    Typ III: nierealna przeszłość – nie uczyła się pilnie i nie zdała.

  • If it hadn’t rained all night, the road wouldn’t be so slippery now.

    Gdyby nie padało całą noc, droga nie byłaby teraz tak śliska.

    Zdanie mieszane: przeszła przyczyna, teraźniejszy skutek.

  • They would have won if the goalkeeper hadn’t been injured.

    Wygraliby, gdyby bramkarz nie doznał kontuzji.

    Część z if może stać na końcu – wtedy bez przecinka.

Wish i if only

  • I wish I lived closer to the school.

    Szkoda, że nie mieszkam bliżej szkoły.

    Żal o teraźniejszość: Past Simple po wish.

  • He wishes he had taken a warmer jacket.

    Żałuje, że nie wziął cieplejszej kurtki.

    Żal o przeszłość: Past Perfect po wish.

  • I wish you would turn the music down.

    Chciałbym, żebyś ściszył muzykę.

    wish + would: drażni mnie cudze zachowanie.

  • If only I had more patience!

    Gdybym tylko miał więcej cierpliwości!

    If only to mocniejsza wersja I wish; po nim Past Simple.

Rada i preferencja

  • You had better take a map with you.

    Lepiej weź ze sobą mapę.

    had better + bezokolicznik bez to; za radą stoi ostrzeżenie.

  • I would rather you waited outside.

    Wolałbym, żebyś zaczekał na zewnątrz.

    Po would rather i innym podmiocie stoi Past Simple.

Nie myl z…

  • I will call you when I get home.
  • I will call you if I get home late.

W obu zdaniach po spójniku stoi Present Simple (get), choć mowa o przyszłości. when mówi, że to na pewno się stanie, if – że to tylko możliwość.

Zobacz stronę: Czasy przyszłe

Zadanie z egzaminu ósmoklasisty

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEegzamin ósmoklasisty

Egzamin ósmoklasisty 2024, zadanie 13.1

Zadanie 13.1. (0–1)

Wykorzystując wyrazy podane WIELKIMI literami, uzupełnij każde zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego (13.1.–13.3.). Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna wpisywanych fragmentów zdań. Uwaga! Nie zmieniaj formy podanych wyrazów. W każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to wyraz już podany.
13.1. Take an umbrella or you’ll get wet. IF You’ll get wet take an umbrella.

Źródło: CKE, egzamin ósmoklasisty 2024, język angielski, arkusz OJAP-⁠100-⁠2405, zadanie 13.1 · Arkusz na stronie CKE

Zadanie z matury

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom rozszerzony

Matura 2025, poziom rozszerzony, zadanie 9.4

Zadanie 9.4. (0–1)

Uzupełnij zdania 9.1.–9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej formie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast – jeżeli jest to konieczne – dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów. Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając w to wyrazy już podane.
9.4. If I were one of the organizers, I (deal / problem) first thing tomorrow morning.

Źródło: CKE, matura 2025, język angielski, poziom rozszerzony, arkusz MJAP-⁠R0-⁠100-⁠2505, zadanie 9.4 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.
matura, poziom rozszerzony

Zadanie 7.5. (0–1)

Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D. Pozostałe luki uzupełniono według klucza CKE.
WORDLE IS A LOVE STORY Wordle is a word game which went from dozens of players to hundreds of thousands in just a few months. Players have six 7.1. [attempts] to guess a five-letter word, and after each try they get some feedback about the letters included in the word. The game was created by Josh Wardle, a software engineer in Brooklyn, for his girlfriend Palak Shah. Josh knew she loved doing crosswords. So he came up with a new word-guessing game that the two of them could play together. He called it Wordle as a play on his surname. Soon he introduced the game to his friends and relatives. 7.2. [Seeing] how quickly Wordle became an obsession for the members of his family, Josh decided to release it online for others to play. Two months later, 300,000 people were playing his game each day. “I think people 7.3. [appreciate] Wordle because it’s fun,” explained Josh. “And there are no ads, because I don’t want to profit from it.” A clever move was limiting players to one game per day. Josh knew that 7.4. [whenever] you restrict something, people tend to desire it more. Josh’s girlfriend played a key role in getting Wordle ready for a worldwide audience. An initial list of all of the 12,000 or so five-letter words in the English language compiled by Josh contained a lot of little-known words. If all of these words had been used in the game, it 7.5. guessing them nearly impossible for the majority of players. Palak helped him narrow the list down to 2,500 words. 7.6. [Although] Wordle is now enjoyed around the world, she is proud that it was originally created only for her. “It’s really sweet how Josh showed his love,” she said. Na podstawie: www.nytimes.com

Zadanie 7.5 z arkusza CKE MJAP-⁠R0-⁠100-⁠2605 (matura, poziom rozszerzony 2026) — wyjaśnienie Kleksy

zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. If it …… all weekend, we will stay at the campsite and play cards.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. X: Why didn’t you come to the party? Y: I didn’t know about it. If you …… me, I would have come.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Wykorzystując wyraz podany WIELKIMI literami, uzupełnij zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego. W lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to wyraz już podany. Nie zmieniaj formy podanego wyrazu. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna.
I’m sorry I didn’t learn French at school. WISH I French at school.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z maja 2026 roku

Częste pomyłki

tu najłatwiej stracić punkt
  • Używasz will po if: If I will have time, I will call you. W polskim „jeśli będę mieć czas” sugeruje przyszłość, ale w angielskim po if stoi Present Simple: If I have time, I will call you.
  • Używasz would po if: If I would have more money, I would buy a car. W części z if stoi Past Simple (If I had more money…), a would zostaje na część główną.
  • Mieszasz typy II i III: If I had known, I would help you albo If I knew, I would have helped. Jeśli mówisz o przeszłości, w obu częściach potrzebujesz form przeszłych: had known i would have helped.
  • Po wish używasz Present Simple: I wish I have more time. Żal o teraźniejszość to Past Simple: I wish I had more time.
  • Dodajesz przeczenie po unless: Unless you don’t hurry, you will be late. unless już znaczy „jeśli nie”, więc zdanie po nim jest twierdzące: Unless you hurry…

Zapamiętaj

  • Typ 0: if + Present Simple, Present Simple. Typ I: if + Present Simple, will + bezokolicznik.
  • Typ II: if + Past Simple, would + bezokolicznik. Typ III: if + Past Perfect, would have + imiesłów bierny.
  • Po if nie stawiasz will ani would.
  • wish + Past Simple – teraźniejszość, wish + Past Perfect – przeszłość, wish + would – cudze zachowanie.
  • unless = if … not.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Czym różni się typ I od typu II?+
    Odp.:Typ I opisuje coś, co realnie może się wydarzyć: If it is sunny, we will go out. Typ II opisuje sytuację mało prawdopodobną albo nierealną: If I had wings, I would fly to school. W typie I po if stoi Present Simple, a w typie II Past Simple, który pokazuje tylko, że sytuacja jest daleka od rzeczywistości.
  2. 2.Czy po if można użyć will?+
    Odp.:W zadaniach z luką przyjmij, że nie. Po if stoi Present Simple, a will trafia do zdania głównego: If she calls, I will answer. Wyjątkiem jest will albo would w znaczeniu „zechcieć, być gotowym”, w uprzejmej prośbie: If you will wait a moment, I’ll find your file. Gdy warunek dotyczy po prostu przyszłości, zostaje Present Simple.
  3. 3.Kiedy po if używać were zamiast was?+
    Odp.:W typie II możesz użyć were we wszystkich osobach: If he were here, he would help. Po I i he/⁠she/⁠it forma was też się pojawia w mowie, ale were jest bezpieczna, a w radach typu If I were Kasia… standardowa. W zadaniach pisemnych wybieraj were.
  4. 4.Co to są zdania mieszane?+
    Odp.:To zdania, w których warunek należy do innego czasu niż skutek. Wzór, który tu poznajesz, łączy przeszłą przyczynę z dzisiejszym skutkiem: if + Past Perfect, would + bezokolicznik. If I had slept well, I would not be so tired now. Nie spałem dobrze wczoraj, więc jestem zmęczony teraz.
  5. 5.Jak używać wish i if only?+
    Odp.:Po wish stawiasz formę czasu przeszłego, bo mówisz o czymś nierealnym. Past Simple opisuje żal o teraźniejszość, Past Perfect żal o przeszłość, a would wyraża irytację cudzym zachowaniem lub prośbę o zmianę. If only znaczy to samo co wish, ale brzmi mocniej i emocjonalniej.
  6. 6.Czym różni się unless od if not?+
    Odp.:Oba znaczą „jeśli nie”, ale po unless stoi zdanie twierdzące, bo przeczenie jest już w samym unless: Unless you pay now, we cannot keep the room. To to samo, co If you don’t pay now…. Nie używaj unless, gdy mówisz o czymś, co już wiesz, że się stało: wtedy zostaje if … not.

Zobacz też

Cała gramatyka angielska tego poziomu

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 31 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty z angielskiego z maja 2026 roku – 110 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.