Język angielski 2027 · egzamin ósmoklasisty · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony

Zdania względne (relative clauses): who, which, that i whose

Informator CKE wymienia zaimki względne who, which, that oraz zdania podrzędne przydawkowe wśród struktur egzaminu ósmoklasisty, a informator maturalny podaje też przykład zdania z dodatkową informacją między przecinkami. Zobaczysz tu, który zaimek wybrać, kiedy możesz go pominąć i gdzie stawiasz przecinki.

  • Egzamin ósmoklasisty: w 1 z 4 sesji – 2026 (zadanie 11.2).
  • Matura, poziom podstawowy: w 1 z 4 sesji – 2023 (zadanie 10.2).
  • Matura, poziom rozszerzony: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.

Zasada

najważniejsze w kilku zdaniach
  • Zdanie względne (relative clause) dopowiada, o której osobie, rzeczy lub o jakim miejscu mówisz: The boy who lives upstairs plays the cello. Zaimek względny łączy je z rzeczownikiem, który opisuje, i zastępuje to słowo w drugim zdaniu.
  • Wybór zaimka: who o osobach, which o rzeczach i zwierzętach, that o osobach i rzeczach (o osobach głównie w mowie potocznej), whose pokazuje, do kogo coś należy: a boy whose bike was stolen. O miejscu mówisz where, o czasie when.
  • Zaimek, który jest podmiotem zdania względnego, musisz zostawić: The book that is on the table is mine. Zaimek, który jest dopełnieniem, możesz pominąć: The film (that) we watched was long. To samo dotyczy zaimka po przyimku, jeśli przyimek stoi na końcu: the boy (who) I talked to.
  • Zdanie definiujące (defining) jest potrzebne, żeby wiedzieć, o kogo lub o co chodzi, więc nie ma przecinków. Zdanie niedefiniujące (non-defining) dodaje tylko informację i stoi między przecinkami: My uncle, who lives in Leeds, is a chef. W takim zdaniu nie użyjesz that i nie pominiesz zaimka.
  • Po zaimku względnym nie powtarzaj podmiotu ani dopełnienia, bo zaimek już je zastępuje. Czasownik w zdaniu względnym zgadza się z rzeczownikiem, który opisujesz: The students who study hard pass.
  • which może odnosić się do całego poprzedniego zdania, nie do jednego słowa: He passed the test, which surprised everybody. Przed which stawiasz wtedy przecinek.

Egzamin ósmoklasisty z angielskiego trwa 110 minut. Gramatykę sprawdza część „Znajomość środków językowych” (ok. 15–20 % wyniku), reakcje – część „Znajomość funkcji językowych” (ok. 15–20 %).

Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.

Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.

Budowa

Zaimki względne: do czego się odnoszą
Odnosi się doZaimekPrzykład
osobywho / thatThe teacher who helped us was kind.
rzeczy, zwierzętawhich / thatThe bag which is under the chair is mine.
własność (czyj)whoseI met a girl whose brother plays in a band.
miejscewhereThis is the town where my grandma grew up.
czaswhenI remember the day when we won.
powód (po reason)whyTell me the reason why you were late.
Zdanie definiujące i niedefiniujące
CechaDefiniująceNiedefiniujące
przecinkibrakprzed i po zdaniu względnym
zaimek thatmożliwyniemożliwy
pominięcie zaimka-dopełnieniamożliweniemożliwe
przykładThe car that I like costs a lot.The car, which I like, costs a lot.
Kiedy możesz pominąć zaimek względny
Zaimek jestPominięciePrzykład
podmiotemnieThe girl who won is my friend.
dopełnieniem czasownikatakThe song (that) she sang was lovely.
dopełnieniem przyimkatakThe boy (who) I talked to was shy.
whosenieA man whose car broke down called us.

Przykłady

z tłumaczeniem

Who, which i that

  • The woman who repaired our washing machine was very polite.

    Kobieta, która naprawiła naszą pralkę, była bardzo uprzejma.

    who zastępuje osobę i jest podmiotem zdania względnego.

  • I lost the umbrella which my sister gave me.

    Zgubiłem parasol, który dała mi siostra.

    which odnosi się do rzeczy. Można je też zastąpić przez that albo pominąć.

  • Anything that helps you relax is good for you.

    Wszystko, co pomaga ci się zrelaksować, jest dla ciebie dobre.

    Po anything, everything i nothing wybierasz raczej that niż which.

Whose, where i when

  • We have a neighbour whose dog barks all night.

    Mamy sąsiada, którego pies szczeka całą noc.

    whose + rzeczownik: pies należy do sąsiada.

  • This is the café where we met for the first time.

    To kawiarnia, w której po raz pierwszy się spotkaliśmy.

    where odnosi się do miejsca: w zdaniu we met for the first time nie brakuje podmiotu ani dopełnienia.

  • Do you remember the summer when it rained for weeks?

    Pamiętasz lato, kiedy lało przez tygodnie?

    when po rzeczowniku oznaczającym czas.

Zaimek, który możesz pominąć

  • The jacket (that) I bought last week is too big.

    Kurtka, którą kupiłem w zeszłym tygodniu, jest za duża.

    Zaimek jest dopełnieniem czasownika bought, więc możesz go pominąć.

  • Is this the girl (who) you were talking to?

    Czy to dziewczyna, z którą rozmawiałeś?

    Przyimek to stoi na końcu, więc zaimek możesz pominąć.

Dodatkowa informacja między przecinkami

  • My grandfather, who is eighty, still rides a bike.

    Mój dziadek, który ma osiemdziesiąt lat, nadal jeździ na rowerze.

    Wiadomo, o którego dziadka chodzi. Wiek to dodatkowa informacja, więc są przecinki.

  • Lake Garda, which is in Italy, is popular with tourists.

    Jezioro Garda, które leży we Włoszech, jest popularne wśród turystów.

    Zdanie niedefiniujące: that byłoby tu błędem.

  • She told me about her new job, which sounds great.

    Opowiedziała mi o swojej nowej pracy, która brzmi świetnie.

    which po przecinku opisuje rzecz, o której była mowa.

Nie myl z…

  • Who broke the window?
  • The boy who broke the window apologised.

W pierwszym zdaniu who otwiera pytanie i pyta o osobę. W drugim łączy rzeczownik the boy ze zdaniem, które go opisuje, i nie jest pytaniem.

Zobacz stronę: Pytania
  • That is my bag.
  • The bag that is red is mine.

W pierwszym zdaniu that jest zaimkiem wskazującym („tamto”). W drugim jest zaimkiem względnym i łączy rzeczownik the bag ze zdaniem o jego kolorze.

Zobacz stronę: Zaimki

Zadanie z matury

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom podstawowy

Matura 2023, poziom podstawowy, zadanie 10.2

Zadanie 10.2. (0–1)

Przeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (10.1.–10.3.) jednym wyrazem, tak aby powstał spójny i logiczny tekst. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna wpisywanych wyrazów. Pozostałe luki uzupełniono według klucza CKE.
UNDERWATER CABINET MEETING Some time ago, there was an unusual government meeting about the problem of global warming. The Maldivian president and eleven ministers dived 3.8 metres below the sea surface 10.1. [to] meet at tables underwater. They were there with diving instructors 10.2. were hired to make sure that everybody was safe. The politicians were dressed 10.3. [in] black diving suits and were wearing masks and oxygen tanks. Using white boards and hand signals to communicate they spent half an hour on the seabed. The president hopes the event will remind people about the dangers of climate change. Na podstawie: www.reuters.com

Źródło: CKE, matura 2023, język angielski, poziom podstawowy, arkusz MJAP-⁠P0-⁠100-⁠2305, zadanie 10.2 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.
egzamin ósmoklasisty

Zadanie 11.2. (0–1)

Przeczytaj tekst. Spośród wyrazów podanych w ramce wybierz te, które są poprawnym uzupełnieniem luk 11.1.–11.3. Wpisz odpowiednią literę (A–F) obok numeru każdej luki. Uwaga! Trzy wyrazy zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki. Pozostałe luki uzupełniono według klucza CKE.
  1. Aget
  2. Bplaying
  3. Ctake
  4. Dwearing
  5. Ewhere
  6. Fwhich
THE STRAWBERRY TRAIN Hi everyone! This blog post is about my fun trip on the Strawberry Train in Spain. It is named after the delicious strawberries grown in the area it travels through. You 11.1. [get] on the train at the Madrid Railway Museum, not at a regular station! After a short journey you arrive in Aranjuez, a beautiful city with a royal palace. The train runs only in spring and autumn, 11.2. are the best seasons for tasting fresh strawberries. They are served on board by local people 11.3. [wearing] traditional costumes. The whole trip is just great! Na podstawie: www.esmadrid.com

Zadanie 11.2 z arkusza CKE OJAP-⁠100-⁠2605 (egzamin ósmoklasisty 2026) — wyjaśnienie Kleksy

zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. I’ve got a friend ……

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. I read a book …… all night.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Wykorzystując wyraz podany WIELKIMI literami, uzupełnij zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego. W lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy, wliczając w to wyraz już podany. Nie zmieniaj formy podanego wyrazu. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna.
The girl sitting next to me is my cousin. WHO The girl next to me is my cousin.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z maja 2026 roku

Częste pomyłki

tu najłatwiej stracić punkt
  • Mylisz osoby i rzeczy: The man which helped me was kind. Polskie „który” ma jedną formę, a po angielsku o osobach mówisz who (albo that), o rzeczach which (albo that).
  • Powtarzasz podmiot lub dopełnienie: The girl who she lives next door is my friend. albo The book that I bought it was boring. Zaimek względny już zastępuje to słowo, więc drugiego nie dodajesz.
  • Używasz that w zdaniu z przecinkami: My brother, that lives in Berlin, is a doctor. Po przecinku stawiasz who albo which.
  • Piszesz who’s zamiast whose: a girl who’s bike was stolen. who’s to forma skrócona od who is albo who has. Przy własności potrzebujesz whose + rzeczownik.
  • Pomijasz zaimek, który jest podmiotem: The woman lives next door is my teacher. Zaimek możesz pominąć tylko jako dopełnienie. Tu potrzebujesz who przed lives.

Zapamiętaj

  • who o osobach, which o rzeczach, that o jednych i drugich, whose = czyj.
  • Zaimek-podmiot zostaje. Zaimek-dopełnienie możesz pominąć.
  • Bez przecinków = zdanie definiujące. Z przecinkami = dodatkowa informacja, bez that.
  • Po anything, everything i nothing wybierasz raczej that niż which.
  • whose + rzeczownik, a who’s to who is.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Kiedy użyć who, a kiedy which?+
    Odp.:Użyj who o osobach, a which o rzeczach i zwierzętach: the doctor who helped me, the app which saves time. W obu przypadkach możesz użyć też that. Zaimek wybierasz według tego, co opisuje rzeczownik przed nim, a nie według roli zaimka w zdaniu względnym.
  2. 2.Czy that może zastąpić who i which?+
    Odp.:W zdaniu definiującym tak: the girl that won, the film that we saw. W zdaniu niedefiniującym, czyli takim z przecinkami, nie możesz użyć that: musisz wybrać who albo which. Po anything, everything i nothing wybierasz raczej that niż which.
  3. 3.Kiedy mogę pominąć zaimek względny?+
    Odp.:Gdy zaimek jest dopełnieniem czasownika lub przyimka, a zdanie jest definiujące: the song (that) she sang, the boy (who) I talked to. Gdy zaimek jest podmiotem zdania względnego albo zdanie stoi między przecinkami, zaimka zostawić nie możesz.
  4. 4.Czym różni się zdanie definiujące od niedefiniującego?+
    Odp.:Zdanie definiujące wskazuje, o kogo lub o co chodzi, i nie ma przecinków: The car that I like costs a lot. Zdanie niedefiniujące dodaje informację o czymś, co już jest znane, i stoi między przecinkami: The car, which I like, costs a lot. Bez tej informacji zdanie nadal ma sens.
  5. 5.Kiedy używa się whose?+
    Odp.:whose wyraża własność i zawsze stoi przed rzeczownikiem: a teacher whose lessons are fun. Zastępuje „którego, której, których”. Nie mylisz go z who’s, które znaczy who is albo who has.
  6. 6.Jak rozpoznać zdanie względne w zadaniu z luką?+
    Odp.:Szukaj luki między rzeczownikiem a czasownikiem albo rzeczownikiem a podmiotem nowego zdania. Zapytaj, kogo lub co opisuje rzeczownik: osobę (who, that), rzecz (which, that), czyją własność (whose) albo miejsce (where). Sprawdź też, czy przed luką stoi przecinek.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty z angielskiego z maja 2026 roku – 110 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.