Kleksa

Język angielski 2027 · egzamin ósmoklasisty · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony

Spójniki i linking words: because, although, despite, unless

Informator CKE wymienia spójniki (and, or, because, if, before, so) wśród struktur egzaminu ósmoklasisty, a informator matury dodaje między innymi although, despite, unless i however. Zobaczysz tu, jakie relacje łączą zdania, po którym spójniku stoi zdanie, a po którym rzeczownik albo forma -ing.

  • Egzamin ósmoklasisty: w 1 z 4 sesji – 2026 (zadanie 12.1).
  • Matura, poziom podstawowy: w 2 z 4 sesji – 2025 (zadanie 10.3), 2026 (zadanie 9.3).
  • Matura, poziom rozszerzony: w każdej z 4 sesji – 2023 (zadanie 7.6), 2024 (zadanie 7.2), 2025 (zadanie 7.4), 2026 (zadania 7.4 i 7.6).

Zasada

najważniejsze w kilku zdaniach
  • Spójnik (linking word) łączy zdania albo ich części i mówi, jaka zachodzi między nimi relacja: dodanie (and), przeciwstawienie (but, however), przyczyna (because), skutek (so, therefore), cel (to, so that), warunek (if, unless) i czas (when, while, until). Najpierw nazwij relację, potem wybierz spójnik.
  • Przyczynę wprowadza because i zdanie: We stayed in because the roads were icy. Przed rzeczownikiem albo formą -ing użyj because of. Skutek wprowadza so: The roads were icy, so we stayed in. Przyczyna stoi po because, skutek po so. W stylu formalnym skutek wprowadza też therefore.
  • Przeciwstawienie to kilka wzorów. but stoi między zdaniami. although, though i even though wprowadzają całe zdanie z podmiotem i czasownikiem. despite i in spite of łączą się z rzeczownikiem albo formą -ing (bez of po despite). however otwiera nowe zdanie i po nim stoi przecinek.
  • Warunek: if i unless. unless znaczy if … not, więc nie dodajesz do niego drugiego przeczenia. Po as long as i provided that warunek też opisujesz zdaniem w czasie teraźniejszym. in case to nie warunek, tylko ostrożność: robisz coś na wypadek, gdyby coś się stało.
  • Czas: when, while, before, after, until, as soon as. while łączy się z czynnością trwającą. Po spójnikach czasu i warunku nie stawiasz will, nawet gdy zdanie mówi o przyszłości: I’ll text you as soon as I get home. Czas teraźniejszy zastępuje przyszły.
  • Cel: gdy podmiot jest ten sam, użyj to, in order to albo so as to z bezokolicznikiem. Gdy podmioty są różne albo chcesz zdania z czasownikiem modalnym, użyj so that z can, could albo would. Przeczenie celu to in order not to i so as not to.

Egzamin ósmoklasisty z angielskiego trwa 110 minut. Gramatykę sprawdza część „Znajomość środków językowych” (ok. 15–20 % wyniku), reakcje – część „Znajomość funkcji językowych” (ok. 15–20 %).

Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.

Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.

Budowa

Spójniki według relacji
RelacjaSpójnikiPrzykład
przyczynabecause, as, sinceWe stayed indoors because it was freezing.
skutekso, thereforeThe shop was closed, so we went home.
celto, in order to, so as to, so thatI wrote it down so that I wouldn’t forget.
przeciwstawieniebut, yet, howeverThe test was hard, but she passed it.
przyzwoleniealthough, though, despite, in spite ofAlthough it was raining, we went for a walk.
warunekif, unless, provided that, as long asYou can join us if you finish early.
czaswhen, while, before, after, until, as soon asWait here until I come back.
Przeciwstawienie: co stoi po spójniku
Co po spójnikuSpójnikPrzykład
zdanie z podmiotem i czasownikiemalthough / though / even thoughAlthough the road was icy, he drove on.
rzeczownikdespite / in spite ofDespite the icy road, he drove on.
forma -ingdespite / in spite ofIn spite of feeling tired, she finished the race.
cała fraza ze zdaniemdespite the fact thatDespite the fact that it was late, they stayed.
nowe zdanie, przecinek po wyrazieHowever,The film was long. However, nobody left early.
Przyczyna, skutek i cel
Znaczenie i to, co po nimSpójnikPrzykład
przyczyna, zdanie po nimbecauseWe cancelled the picnic because it was raining.
przyczyna, rzeczownik albo -ingbecause ofWe cancelled the picnic because of the rain.
przyczyna znana obu stronomas / sinceSince you are here, you can help.
skutek, zdanie po nimsoIt was raining, so we cancelled the picnic.
skutek, styl formalnythereforeIt was raining; therefore, the picnic was cancelled.
cel, zdanie po nimso thatWe left early so that we could catch the train.

Przykłady

z tłumaczeniem

Przyczyna i skutek

  • The bus was full, so we walked.

    Autobus był pełny, więc poszliśmy pieszo.

    so stoi przed skutkiem.

  • We walked because the bus was full.

    Poszliśmy pieszo, bo autobus był pełny.

    because stoi przed przyczyną.

  • She stayed at home because of a bad cold.

    Została w domu przez silne przeziębienie.

    Po because of stoi rzeczownik, nie zdanie.

Przeciwstawienie i przyzwolenie

  • The exam was difficult, but most students passed.

    Egzamin był trudny, ale większość uczniów zdała.

    but łączy dwa zdania i stoi po przecinku.

  • Although he trained hard, he lost the final.

    Choć ciężko trenował, przegrał finał.

    Po although stoi zdanie, a drugiej części nie wprowadza but.

  • In spite of the noise, the baby slept.

    Mimo hałasu dziecko spało.

    Po in spite of stoi rzeczownik.

  • The flat is small. However, it is very bright.

    Mieszkanie jest małe. Jest jednak bardzo jasne.

    however otwiera nowe zdanie, po nim przecinek.

Warunek

  • Unless it stops raining, we will stay in.

    Jeśli nie przestanie padać, zostaniemy w domu.

    unless = if … not: bez drugiego przeczenia.

  • Take an umbrella in case it rains.

    Weź parasol na wypadek deszczu.

    in case to ostrożność, nie warunek.

  • You can borrow my bike provided that you bring it back by six.

    Możesz pożyczyć mój rower, o ile oddasz go do szóstej.

    provided that stawia warunek, który musi być spełniony.

Czas

  • Call me as soon as you arrive.

    Zadzwoń do mnie, jak tylko dotrzesz.

    Po as soon as czas teraźniejszy, bez will.

  • I read a book while I was waiting.

    Czytałem książkę, kiedy czekałem.

    while łączy się z czynnością trwającą.

  • We waited until the rain stopped.

    Czekaliśmy, aż przestanie padać.

    until = „aż do chwili, gdy”.

Cel

  • She got up early to catch the first train.

    Wstała wcześnie, żeby zdążyć na pierwszy pociąg.

    Ten sam podmiot: wystarczy to + czasownik.

  • He whispered so as not to wake the baby.

    Szeptał, żeby nie obudzić dziecka.

    Przeczenie celu: so as not to.

  • I’ll send the file now so that you can read it tonight.

    Wyślę plik teraz, żebyś mógł go przeczytać wieczorem.

    Inny podmiot: so that + can.

Nie myl z…

  • I’ll take a sandwich in case I get hungry.
  • I’ll take a sandwich if I get hungry.

W pierwszym zdaniu kanapkę bierzesz na zapas, zanim zgłodniejesz. W drugim zjesz ją dopiero wtedy, gdy zgłodniejesz. in case opisuje ostrożność, if – warunek.

Zobacz stronę: Zdania warunkowe
  • Unless you hurry, you’ll be late.
  • If you don’t hurry, you’ll be late.

Oba zdania znaczą to samo. unless zawiera już przeczenie, więc po nim czasownik jest w formie twierdzącej: nie mówisz Unless you don’t hurry.

Zobacz stronę: Zdania warunkowe

Zadanie z matury

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom rozszerzony

Matura 2026, poziom rozszerzony, zadanie 7.6

Zadanie 7.6. (0–1)

Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D. Pozostałe luki uzupełniono według klucza CKE.
WORDLE IS A LOVE STORY Wordle is a word game which went from dozens of players to hundreds of thousands in just a few months. Players have six 7.1. [attempts] to guess a five-letter word, and after each try they get some feedback about the letters included in the word. The game was created by Josh Wardle, a software engineer in Brooklyn, for his girlfriend Palak Shah. Josh knew she loved doing crosswords. So he came up with a new word-guessing game that the two of them could play together. He called it Wordle as a play on his surname. Soon he introduced the game to his friends and relatives. 7.2. [Seeing] how quickly Wordle became an obsession for the members of his family, Josh decided to release it online for others to play. Two months later, 300,000 people were playing his game each day. “I think people 7.3. [appreciate] Wordle because it’s fun,” explained Josh. “And there are no ads, because I don’t want to profit from it.” A clever move was limiting players to one game per day. Josh knew that 7.4. [whenever] you restrict something, people tend to desire it more. Josh’s girlfriend played a key role in getting Wordle ready for a worldwide audience. An initial list of all of the 12,000 or so five-letter words in the English language compiled by Josh contained a lot of little-known words. If all of these words had been used in the game, it 7.5. [would have made] guessing them nearly impossible for the majority of players. Palak helped him narrow the list down to 2,500 words. 7.6. Wordle is now enjoyed around the world, she is proud that it was originally created only for her. “It’s really sweet how Josh showed his love,” she said. Na podstawie: www.nytimes.com

Źródło: CKE, matura 2026, język angielski, poziom rozszerzony, arkusz MJAP-⁠R0-⁠100-⁠2605, zadanie 7.6 · Arkusz na stronie CKE · Rozwiąż cały arkusz za darmo

Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom rozszerzony

Matura 2025, poziom rozszerzony, zadanie 7.4

Zadanie 7.4. (0–1)

Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D. Pozostałe luki uzupełniono według klucza CKE.
WOULD YOU FANCY HAVING A BITE? When you’re hungry, sometimes a sandwich is exactly what you need. Sandwiches are nutritious and appetizing, so it’s no 7.1. [wonder] that they are one of the most popular lunch choices today. As the story goes, the sandwich we are 7.2. [familiar] with and love today was created in 1762 in England. Most food historians agree that the name ‘sandwich’ is connected to John Montagu, the 4th Earl of Sandwich, who spent many hours at the card table. During one of his long days of gambling, he requested something from the kitchen that he could eat with his hands, without needing to leave his seat. He 7.3. [was brought] two pieces of bread with meat in the middle. From that day forward, the sandwich began making its way throughout England. However, it took a long time for the sandwich to make it to America. The first sandwich was featured in an American cookbook in 1815, 7.4. it wasn’t exactly the same type of sandwich as in England. In America, different varieties of sandwiches were created. One of them was 7.5. [referred] to as the ‘hoggie’. The owner of a grocery shop on Hog Island, Philadelphia, is believed to 7.6. [have popularized] the ‘hoggie’ about 50 years ago. Apparently, one day a police officer came to the shop complaining that his wife hadn’t packed him his lunch, so they offered him a loaf of bread cut in half and filled with meat, olives, onions, lettuce, tomatoes and sauce. And in this way the ‘hoggie’ was born. Na podstawie: cellones.com

Źródło: CKE, matura 2025, język angielski, poziom rozszerzony, arkusz MJAP-⁠R0-⁠100-⁠2505, zadanie 7.4 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.
egzamin ósmoklasisty

Zadanie 12.1. (0–1)

Przeczytaj tekst. Wybierz poprawne uzupełnienie luk 12.1.–12.3. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Pozostałe luki uzupełniono według klucza CKE.
EARTH DAY PROJECT There are many ways to celebrate Earth Day, but if you are looking for the perfect spring project, check out our idea for a beautiful bird feeder to make the birds in your garden happy! You won’t need to buy anything 12.1. this bird feeder is made with materials you can find around the house! Start by 12.2. [collecting] everything you need: an empty milk carton, scissors and paint. First, clean the carton and cut out windows in the sides. Then, decorate your bird feeder with paint, hang it outside and 12.3. [put] some food into it. You will soon see lots of birds eating from your bird feeder. Na podstawie: www.macaronikid.com

Zadanie 12.1 z arkusza CKE OJAP-⁠100-⁠2605 (egzamin ósmoklasisty 2026) — wyjaśnienie Kleksy

zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. …… the sun comes out, my grandfather sits on the balcony.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Spośród podanych opcji wybierz tę, która najlepiej oddaje sens wyróżnionego fragmentu zdania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Anna loves crowded parties, but her brother hates them.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Wykorzystując wyraz podany WIELKIMI literami, uzupełnij zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego. W lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy, wliczając w to wyraz już podany. Nie zmieniaj formy podanego wyrazu. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna.
Although the weather was bad, they went hiking. DESPITE They went hiking weather.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z maja 2026 roku

Częste pomyłki

tu najłatwiej stracić punkt
  • Dodajesz but do zdania z although: Although it was cold, but we went out. W polskim „chociaż… ale” jest naturalne, w angielskim wybierasz jedno z dwóch: Although it was cold, we went out. albo It was cold, but we went out.
  • Piszesz despite of: Despite of the rain, we played. Po despite nie stoi of. Użyj despite the rain albo in spite of the rain. Po obu stoi rzeczownik albo forma -ing, nigdy zdanie z czasownikiem.
  • Wstawiasz zdanie po because of: because of it was raining. Po because of stoi rzeczownik albo forma -ing (because of the rain). Zdanie wprowadza because: because it was raining.
  • Stawiasz will po spójniku czasu: I’ll call you when I will arrive. Po when, as soon as, until i before użyj czasu teraźniejszego: when I arrive.
  • Dodajesz drugie przeczenie po unless: Unless you don’t study, you will fail. unless znaczy if … not, więc czasownik jest twierdzący: Unless you study, you will fail.

Zapamiętaj

  • because + zdanie, because of + rzeczownik albo forma -ing.
  • so stoi przed skutkiem, because przed przyczyną.
  • although + zdanie, despite i in spite of + rzeczownik albo forma -ing.
  • unless = if … not: nie dodawaj drugiego przeczenia.
  • Po spójniku czasu i warunku czas teraźniejszy zamiast will.
  • Cel przy tym samym podmiocie: to, in order to, so as to.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Co to są linking words?+
    Odp.:To spójniki i wyrazy łączące, które pokazują relację między zdaniami lub ich częściami: dodanie, przeciwstawienie, przyczynę, skutek, cel, warunek albo czas. Należą do nich and, but, because, so, although, however. Dzięki nim tekst jest spójny, a nie zbiorem krótkich, niezależnych zdań.
  2. 2.Czym różni się because od because of?+
    Odp.:Po because stoi pełne zdanie z podmiotem i czasownikiem: because it was late. Po because of stoi rzeczownik, zaimek albo forma -ing: because of the delay, because of him. Jeśli po luce widzisz czasownik z podmiotem, wybierz because.
  3. 3.Czym różni się although od despite?+
    Odp.:Oba wyrażają przeciwstawienie, ale łączą się z innymi częściami zdania. although wprowadza zdanie: Although he was tired, he smiled. despite i in spite of wprowadzają rzeczownik albo formę -ing: Despite his tiredness, he smiled. Despite the fact that pozwala użyć zdania po despite.
  4. 4.Kiedy użyć unless, a kiedy if?+
    Odp.:unless znaczy „chyba że” i równa się if … not: Unless you leave now, you’ll miss the train. Zdanie z if i przeczeniem znaczy to samo: If you don’t leave now… Użyj unless, gdy chcesz wskazać jedyny wyjątek, a if, gdy opisujesz zwykły warunek.
  5. 5.Czy po when i as soon as można użyć will?+
    Odp.:Nie, gdy mówisz o przyszłości. Po when, as soon as, until, before i after stawiasz czas teraźniejszy: I’ll ring you when I arrive. Czas przyszły zostaje tylko w zdaniu głównym. Wyjątek to pytanie z when, gdy pytasz o czas: When will you arrive?
  6. 6.Czy po however stawia się przecinek?+
    Odp.:however otwiera nowe zdanie, dlatego przed nim stoi kropka (albo średnik), a po nim przecinek: The test was long. However, it was fair. Nie łącz nim dwóch zdań samym przecinkiem. Do połączenia w jedno zdanie służą but albo although.

Zobacz też

Cała gramatyka angielska tego poziomu

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 31 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty z angielskiego z maja 2026 roku – 110 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.