PRL 1956–1980: od Gomułki do Sierpnia ’80

• Październik 1956 r. wyniósł do władzy Władysława Gomułkę i przyniósł odwilż, ale system pozostał jednopartyjny. Już w 1957 r. Gomułka zwrócił się przeciw „rewizjonistom”, czyli działaczom partii, którzy chcieli pogłębiać demokratyzację, a cenzura i kontrola nad kulturą wróciły. Dalej rządziła Polska Zjednoczona Partia Robotnicza, a politykę zagraniczną wyznaczała zależność od ZSRS. Układ o przyjaźni z 1945 r. przedłużono w 1965 r. na kolejne dwadzieścia lat. W 1976 r. Sejm wpisał do konstytucji przewodnią rolę PZPR i przyjaźń z ZSRS.
• Gospodarka była planowa, czyli państwo ustalało, co i ile ma wytwarzać przemysł, a ceny też wyznaczała władza. Po latach stalinowskiej industrializacji, symbolizowanej przez Nową Hutę, nowa ekipa Gierka po 1970 r. obiecała, że kraj będzie rósł w siłę, a ludzie będą żyć dostatniej. W 1971 r. podpisano licencję na produkcję małego fiata, a w 1973 r. ruszyła produkcja. Podwyżki cen wywoływały jednak protesty.
• Kryzys 1968 r. zaczął się od zdjęcia z afisza Teatru Narodowego „Dziadów” w reżyserii Dejmka i od wiecu studentów w Warszawie. Milicja rozpędzała demonstracje, a władza obarczyła winą „syjonistów” i rozpętała kampanię antysemicką. Autorów Listu otwartego do członków PZPR z 1965 r., Kuronia i Modzelewskiego, uznano za inspiratorów protestu i skazano. W sierpniu 1968 r. polskie wojsko wkroczyło wraz z innymi do Czechosłowacji.
• W grudniu 1970 r. władza ogłosiła podwyżkę cen żywności. Stoczniowcy w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie wyszli na ulice, a wojsko otworzyło ogień do robotników; w Gdyni żołnierze strzelali do ludzi idących do stoczni. Gomułka stracił stanowisko, a I sekretarzem został Edward Gierek, który w styczniu 1971 r. pojechał do strajkujących stoczni i pytał robotników, czy mu pomogą. W czerwcu 1976 r. podwyżki cen wywołały strajki w Radomiu i Ursusie, które władze stłumiły, a uczestników osądzono.
• Rok 1976 przyniósł nową jakość opozycji. Intelektualiści i robotnicy utworzyli Komitet Obrony Robotników, który niósł pomoc prawną i finansową represjonowanym, a w kolejnych latach powstały Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża, Ruch Młodej Polski i inne niezależne inicjatywy. W 1979 r. w Gdańsku zorganizowano manifestację w rocznicę grudnia 1970 r., a w 1978 r. na granicy w Karkonoszach spotkali się członkowie KSS „KOR” i czechosłowackiej Karty 77.
• Kościół katolicki nie podporządkował się władzom. W 1965 r. biskupi polscy zwrócili się do biskupów niemieckich słowami przebaczenia, co władza wykorzystała w kampanii propagandowej, a państwowe obchody tysiąclecia państwa polskiego przeciwstawiano kościelnym obchodom Milenium chrztu Polski. W 1978 r. kardynał Karol Wojtyła został papieżem Janem Pawłem II, a jego pierwsza pielgrzymka do Polski odbyła się w czerwcu 1979 r.
• Latem 1980 r. kolejna podwyżka cen mięsa wywołała strajki na Lubelszczyźnie, a w sierpniu strajk w Stoczni Gdańskiej, który rozszerzył się na całe Wybrzeże. Międzyzakładowy Komitet Strajkowy przedstawił 21 postulatów, w tym wolne związki zawodowe, a rząd wysłał komisję z wicepremierem Jagielskim. Porozumienie Gdańskie z końca sierpnia otworzyło drogę do niezależnego związku, a w kolejnych tygodniach powstał NSZZ „Solidarność”. Gierek został odsunięty od władzy.

Egzamin maturalny z historii na poziomie rozszerzonym trwa 180 minut; za cały arkusz można uzyskać 60 punktów. Zadania zamknięte (m.in. wyboru wielokrotnego, prawda–fałsz, na dobieranie) i otwarte krótkiej odpowiedzi dają razem 45 punktów, wypowiedź argumentacyjna na jeden z trzech tematów — 15 punktów; musi liczyć co najmniej 300 słów. Zadania sprawdzają wymagania podstawy programowej z 2024 r.