Zadanie 1. (0–1)
Język angielski 2027 · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony
Past Perfect i Past Perfect Continuous: budowa i użycie
Informator CKE wymienia Past Perfect w zakresie matury na obu poziomach, a Past Perfect Continuous tylko na poziomie rozszerzonym. Zobaczysz tu, jak zbudować te czasy, jak pokazać, że jedno zdarzenie w przeszłości wydarzyło się wcześniej niż drugie, i w jakich zdaniach pojawiają się słowa before, after i by the time.
- Matura, poziom podstawowy: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.
- Matura, poziom rozszerzony: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.
Zasada
najważniejsze w kilku zdaniach- Past Perfect mówi, że jedno zdarzenie w przeszłości zakończyło się przed drugim zdarzeniem lub przed określonym momentem w przeszłości. To „przeszłość w przeszłości”: najpierw zdarzyło się to w Past Perfect, potem to w Past Simple.
- Budowa: had + imiesłów bierny (past participle, trzecia forma). Forma jest taka sama dla wszystkich osób: I had finished, she had finished, they had finished. Przeczenie: hadn’t + imiesłów bierny. Pytanie: had przed podmiotem.
- Typowe zdanie ma dwa człony: wcześniejsze zdarzenie w Past Perfect, późniejsze w Past Simple. Kolejność w zdaniu może być dowolna: The shop had closed when we got there. albo When we got there, the shop had closed.
- Gdy kolejność wynika ze spójnika (after, as soon as) albo z kolejności zdań w opowieści, wystarczy Past Simple. Past Perfect jest potrzebny, gdy bez niego kolejność byłaby niejasna. Podpowiadają go already, just, never… before i by the time odniesione do momentu w przeszłości; pojawia się też w mowie zależnej.
- Wyrażenie by the time + Past Simple zwykle łączy się z Past Perfect w drugiej części zdania: By the time we arrived, they had gone.
- Na poziomie rozszerzonym informator wymienia Past Perfect Continuous: had been + forma -ing. Opisuje czynność, która trwała do pewnego momentu w przeszłości i często zostawiła widoczny skutek: Her eyes were red because she had been crying.
- Z czasownikami stanu (know, be) Past Perfect Continuous nie występuje: had known, had been (stan), nie had been knowing.
Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.
Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.
Budowa
| Zdanie | Przykład |
|---|---|
| twierdzące | She had called him before dinner. |
| przeczące | She hadn’t called him before dinner. |
| przeczące (forma pełna) | She had not called him before dinner. |
| pytające | Had she called him before dinner? |
| krótka odpowiedź | Yes, she had. / No, she hadn’t. |
| Zdanie | Przykład |
|---|---|
| twierdzące | They had been waiting for an hour. |
| przeczące | They hadn’t been waiting for long. |
| pytające | Had they been waiting for long? |
| krótka odpowiedź | Yes, they had. / No, they hadn’t. |
| Kolejność | Wcześniej | Później |
|---|---|---|
| dwa zdarzenia | Past Perfect | Past Simple |
| by the time | Past Perfect | Past Simple po by the time |
| wcześniejsza czynność trwała | Past Perfect Continuous | Past Simple |
Przykłady
z tłumaczeniemWcześniejsze zdarzenie
When Maria reached the bus stop, the bus had already gone.
Gdy Maria dotarła na przystanek, autobus już odjechał.
Odjazd był przed jej przyjściem.
I didn’t recognise Piotr because he had cut his hair.
Nie poznałem Piotra, bo obciął włosy.
Powód wcześniejszy niż moje spotkanie z nim.
After the guests had left, we cleaned the flat.
Gdy goście wyszli, posprzątaliśmy mieszkanie.
Wyjście gości poprzedziło sprzątanie.
By the time i never before
By the time the film ended, half of the audience had fallen asleep.
Zanim film się skończył, połowa widzów zasnęła.
by the time + Past Simple, a po przecinku Past Perfect.
Ania was excited because she had never ridden a horse before.
Ania była podekscytowana, bo nigdy wcześniej nie jeździła konno.
never… before wskazuje doświadczenie do tamtego momentu.
Past Perfect Continuous
The grass was wet because it had been raining all night.
Trawa była mokra, bo padało całą noc.
Deszcz trwał przed tamtym momentem i zostawił skutek.
When our guide arrived, we had been waiting for two hours.
Gdy przyszedł przewodnik, czekaliśmy już od dwóch godzin.
Czas trwania do momentu w przeszłości: for two hours.
Past Perfect w pytaniach
Had you met Lena before the party?
Czy poznałeś Lenę przed imprezą?
Pytanie o zdarzenie wcześniejsze niż impreza.
I wondered whether he had finished his project.
Zastanawiałem się, czy skończył swój projekt.
Mowa zależna cofa czas o krok.
Słowa-sygnały
- already
- już
- just
- dopiero co
- before
- zanim, wcześniej
- after
- po tym, jak
- by the time
- zanim, do czasu gdy
- never … before
- nigdy wcześniej
- by then / by Friday
- do tego czasu / do piątku
- for / since
- przez / od (czas trwania do momentu w przeszłości)
Nie myl z…
- When I came in, they left.
- When I came in, they had left.
Pierwsze zdanie: wszedłem, a potem oni wyszli. Drugie: już ich nie było, bo wyszli wcześniej. Past Perfect pokazuje, które zdarzenie było pierwsze.
Zobacz stronę: Past Simple- I have lost my phone.
- I had lost my phone.
Present Perfect łączy zdarzenie z teraźniejszością (telefon wciąż jest zgubiony). Past Perfect odnosi zdarzenie do momentu w przeszłości, na przykład do rozmowy z kolegą wczoraj.
Zobacz stronę: Present PerfectSprawdź się
sprawdzisz od razuZaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.
zadanie Kleksy
Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.
zadanie Kleksy
Zadanie 2. (0–1)
Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.
zadanie Kleksy
Zadanie 3. (0–1)
The film started at seven, but we arrived at half past seven.
ALREADY
When we arrived at the cinema, the film started.
Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.
Częste pomyłki
tu najłatwiej stracić punkt- Używasz Past Simple zamiast Past Perfect, gdy kolejność ma znaczenie: When she came, I finished my homework. To znaczy, że skończyłem po jej przyjściu. Jeśli skończyłem wcześniej, napisz When she came, I had finished my homework.
- Używasz Past Perfect tam, gdzie nie ma kolejności: Yesterday I had gone to school. Samo słowo „wczoraj” wymaga Past Simple: Yesterday I went to school.
- Dodajesz had do formy przeszłej: She had went home. Po had stoi imiesłów bierny (trzecia forma): She had gone home.
- Używasz Past Perfect w obu członach zdania: After he had finished, he had gone out. Wystarczy jeden: wcześniejszy w Past Perfect, późniejszy w Past Simple.
Zapamiętaj
- Past Perfect = had + imiesłów bierny: zdarzenie wcześniejsze niż inne w przeszłości.
- Wcześniejsze w Past Perfect, późniejsze w Past Simple.
- by the time, already, never… before podpowiadają Past Perfect.
- Past Perfect Continuous = had been + forma -ing (poziom rozszerzony).
- Czasownik stanu: had known, nie had been knowing.
Pytania i odpowiedzi
1.Kiedy używać Past Perfect?+
Odp.:Gdy opowiadasz o przeszłości i chcesz pokazać, że jedno zdarzenie miało miejsce wcześniej niż drugie lub wcześniej niż wskazany moment w przeszłości. Past Perfect porządkuje kolejność w opowieści, na przykład w opisie wydarzeń przed wyjazdem lub przed egzaminem.2.Jak zbudować Past Perfect?+
Odp.:Użyj formy had i imiesłowu biernego (trzeciej formy czasownika): They had arrived. Przeczenie: hadn’t arrived. Pytanie: Had they arrived? Forma had jest taka sama dla wszystkich osób, a czasowniki nieregularne mają własne imiesłowy, na przykład gone, seen, written.3.Czym różni się Past Perfect od Past Simple?+
Odp.:Past Simple opowiada o zdarzeniach w kolejności, w jakiej następowały, albo o jednym zdarzeniu w przeszłości. Past Perfect cofa się o krok względem innego momentu w przeszłości. Gdy dwa zdania opowiadają o czymś, co działo się naraz, oba mogą być w Past Simple, bo nie ma różnicy w kolejności.4.Kiedy po before i after wystarczy Past Simple?+
Odp.:Gdy spójnik sam pokazuje kolejność, możesz użyć Past Simple w obu zdaniach: After she left, I went to bed. Past Perfect jest naturalny, gdy chcesz podkreślić zakończenie wcześniejszej czynności: After she had left, I went to bed. W zadaniu z lukami decyduje reszta zdania.5.Czym jest Past Perfect Continuous?+
Odp.:To czas ciągły w odniesieniu do przeszłości: had been + forma -ing. Opisuje czynność, która trwała do momentu w przeszłości, często z podaniem czasu trwania lub widocznym skutkiem: He was tired because he had been running. Informator wymienia go tylko na poziomie rozszerzonym.6.Jak rozpoznać w zadaniu, że potrzebny jest Past Perfect?+
Odp.:Szukaj dwóch zdarzeń z przeszłości, z których jedno wyraźnie poprzedza drugie, oraz słów already, just, never… before, by the time, before. Jeśli zdanie opisuje stan lub zdarzenie, które skończyło się przed rozpoczęciem tego drugiego, najpewniej chodzi o Past Perfect.
Źródła
Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.
- Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, Zakres środków gramatycznych, s. 37–38 (CZASOWNIK, pkt 8)
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today: Past perfect simple
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today: Past perfect continuous
Zadanie ostatnie.
Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z matury z angielskiego (poziom podstawowy) z maja 2026 roku – 120 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.