Zadanie 1. (0–1)
Język angielski 2027 · egzamin ósmoklasisty · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony
Czasy w angielskim: wszystkie czasy w jednej tabeli
Informator CKE wymienia na egzaminie ósmoklasisty sześć czasów: Present Simple, Present Continuous, Present Perfect, Past Simple, Past Continuous i Future Simple. Na maturze dochodzą Present Perfect Continuous i Past Perfect, a na poziomie rozszerzonym także Past Perfect Continuous oraz trzy czasy przyszłe z Continuous i Perfect. Tu widzisz je razem: budowę, użycie i sposób wyboru czasu.
- Egzamin ósmoklasisty: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.
- Matura, poziom podstawowy: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.
- Matura, poziom rozszerzony: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.
Zasada
najważniejsze w kilku zdaniach- Czas w angielskim mówi dwie rzeczy naraz: gdzie na osi czasu leży czynność (teraźniejszość, przeszłość, przyszłość) i jaki jest jej przebieg. Przebieg może być prosty (simple), ciągły (continuous), dokonany (perfect) albo dokonany ciągły (perfect continuous). Trzy momenty i cztery przebiegi dają dwanaście czasów.
- Czas prosty podaje fakt, stan, powtarzaną czynność albo zakończone zdarzenie: My uncle repairs bikes. Last night I slept badly. Czas ciągły pokazuje czynność w trakcie, w konkretnym momencie: Listen, the baby is crying. Tworzysz go z be + forma -ing.
- Czas dokonany (perfect) łączy dwa momenty. Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością, Past Perfect – wcześniejszą przeszłość z późniejszą, Future Perfect – teraźniejszość z punktem w przyszłości. Budowa: have (w odpowiedniej formie) + imiesłów bierny (past participle, trzecia forma). Wersja perfect continuous dodaje been + formę -ing i podkreśla, jak długo coś trwało.
- Wybierz czas w dwóch krokach. Najpierw ustal moment, patrząc na słowa-sygnały: now, yesterday, ago, tomorrow, since, by Friday. Potem zapytaj, czy liczy się sam fakt, trwanie w danej chwili, czy związek z innym momentem. Odpowiedź na oba pytania wskazuje czas.
- Czasowniki wyrażające stany (know, want, believe, like) stoją w czasach prostych: I know the answer, nie I am knowing the answer. Niektóre mają drugie znaczenie czynności i wtedy mogą stać w czasie ciągłym: We are having lunch.
- Przyszłość wyrażasz kilkoma sposobami. will + bezokolicznik bez to to Future Simple, a konstrukcja be going to mówi o planach i o tym, co widać po oznakach. Present Continuous i Present Simple też mogą odnosić się do przyszłości (plan i rozkład). Szczegóły masz na stronie o czasach przyszłych.
Egzamin ósmoklasisty z angielskiego trwa 110 minut. Gramatykę sprawdza część „Znajomość środków językowych” (ok. 15–20 % wyniku), reakcje – część „Znajomość funkcji językowych” (ok. 15–20 %).
Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.
Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.
Budowa
| Czas | Budowa | Przykład |
|---|---|---|
| Present Simple | base form (+ -s: he, she, it) | My brother plays chess. |
| Present Continuous | am / is / are + verb-ing | The kids are painting a poster. |
| Present Perfect | have / has + past participle | We have finished the project. |
| Present Perfect Continuous | have / has been + verb-ing | I have been waiting for an hour. |
| Czas | Budowa | Przykład |
|---|---|---|
| Past Simple | verb-ed / second form | Ola visited Kraków last spring. |
| Past Continuous | was / were + verb-ing | It was raining when we left. |
| Past Perfect | had + past participle | The film had started when we sat down. |
| Past Perfect Continuous | had been + verb-ing | He had been running for an hour. |
| Czas | Budowa | Przykład |
|---|---|---|
| Future Simple | will + base form | The shop will open at nine. |
| be going to | am / is / are going to + base form | It is going to rain soon. |
| Future Continuous | will be + verb-ing | At six tomorrow I will be cooking dinner. |
| Future Perfect | will have + past participle | By Friday I will have read the book. |
| Future Perfect Continuous | will have been + verb-ing | In May my parents will have been running the café for ten years. |
Przykłady
z tłumaczeniemCzasy proste: fakt, nawyk, zdarzenie
Our bus leaves at 7.40 every morning.
Nasz autobus odjeżdża o 7.40 każdego ranka.
Present Simple: rozkład i powtarzalność.
Marek lost his keys yesterday.
Marek zgubił wczoraj klucze.
Past Simple: zamknięta przeszłość, yesterday.
I will phone the dentist after school.
Zadzwonię do dentysty po lekcjach.
Future Simple: decyzja podjęta w chwili mówienia.
Czasy ciągłe: czynność w trakcie
Listen! Someone is playing the piano.
Posłuchaj! Ktoś gra na pianinie.
Present Continuous: dzieje się teraz.
We were having dinner when the lights went out.
Jedliśmy kolację, gdy zgasło światło.
Past Continuous: czynność w trakcie, przerwana przez zdarzenie.
Tomorrow at nine Kuba will be taking a test.
Jutro o dziewiątej Kuba będzie pisać sprawdzian.
Future Continuous: czynność w trakcie w przyszłym momencie.
Czasy dokonane: związek z innym momentem
I have lost my keys, so I can’t open the door.
Zgubiłem klucze, więc nie mogę otworzyć drzwi.
Present Perfect: przeszłe zdarzenie ma skutek teraz.
By the time we reached the hall, the concert had already begun.
Gdy dotarliśmy do sali, koncert już się zaczął.
Past Perfect: zdarzenie wcześniejsze niż drugie w przeszłości.
By next summer, Ola will have saved enough money.
Do przyszłego lata Ola zaoszczędzi dość pieniędzy.
Future Perfect: czynność zakończona przed punktem w przyszłości, by.
Czasy dokonane ciągłe: nacisk na trwanie
Her hands are dirty because she has been gardening all morning.
Ma brudne ręce, bo cały ranek pracowała w ogrodzie.
Present Perfect Continuous: trwanie do teraz widać po skutku.
They had been walking for three hours before they found the hut.
Szli już trzy godziny, zanim znaleźli chatę.
Past Perfect Continuous: trwanie przed wcześniejszym momentem przeszłości.
By next month I will have been learning French for two years.
W przyszłym miesiącu miną dwa lata, odkąd uczę się francuskiego.
Future Perfect Continuous: długość trwania w przyszłym punkcie.
Stan czy czynność: ten sam czasownik, dwa znaczenia
I know his phone number by heart.
Znam jego numer telefonu na pamięć.
know to stan, więc czas prosty.
Be quiet, we are having a test.
Cicho, piszemy test.
have jako czynność (have a test) dopuszcza czas ciągły.
Słowa-sygnały
- every day, on Mondays
- codziennie, w poniedziałki
- now, at the moment
- teraz, w tej chwili
- yesterday, last week
- wczoraj, w zeszłym tygodniu
- two days ago
- dwa dni temu
- already, just, yet
- już; właśnie; yet: jeszcze (w przeczeniu), już (w pytaniu)
- since 2019, for two years
- od 2019 roku, od dwóch lat
- when, while
- gdy, podczas gdy
- before, by the time
- zanim, do czasu gdy
- tomorrow, next week
- jutro, w przyszłym tygodniu
- by Friday, by the end of May
- do piątku, do końca maja
Nie myl z…
- I lived in Gdynia for two years.
- I have lived in Gdynia for two years.
W pierwszym zdaniu okres się skończył: już tam nie mieszkam (Past Simple). W drugim mieszkam tam nadal, a dwa lata to czas do dziś (Present Perfect).
Zobacz stronę: Present Perfect- I will help you with the bags.
- I am going to help my aunt with the bags.
will pasuje do decyzji w chwili mówienia, be going to do zamiaru podjętego wcześniej. Oba zdania mówią o przyszłości, ale inaczej ją przedstawiają.
Zobacz stronę: Czasy przyszłeSprawdź się
sprawdzisz od razuZadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.
Zadanie 2. (0–1)
Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.
Zadanie 3. (0–1)
Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.
Zadanie 4. (0–1)
Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.
Częste pomyłki
tu najłatwiej stracić punkt- Używasz Present Simple tam, gdzie polski ma czas teraźniejszy z „od”: I work here since 2020. W angielskim czynność trwająca od momentu w przeszłości do dziś wymaga Present Perfect albo Present Perfect Continuous: I have worked here since 2020.
- Dodajesz czas ciągły do czasownika stanu: I am knowing the answer. She is wanting a new phone. Czasowniki know, want, believe, like opisują stan, więc stawiasz je w czasie prostym: I know, she wants.
- Łączysz Present Perfect z określeniem zamkniętego czasu: I have seen him yesterday. Słowa yesterday, last week i two days ago wymagają Past Simple: I saw him yesterday.
- Po when o przyszłości dodajesz drugie will: When I will arrive, I will call you. Po when, after, before i as soon as stawiasz Present Simple: When I arrive, I will call you.
Zapamiętaj
- Dwanaście czasów = trzy momenty (teraz, przeszłość, przyszłość) × cztery przebiegi (simple, continuous, perfect, perfect continuous).
- Continuous: be + forma -ing; perfect: have + imiesłów bierny; perfect continuous: have been + forma -ing.
- Najpierw moment (słowa-sygnały), potem przebieg: fakt, trwanie w danej chwili czy związek z innym momentem.
- Czasowniki stanu (know, want, like) nie stoją w czasach ciągłych.
- yesterday, ago, last week = Past Simple; since i for przy trwaniu do teraz = Present Perfect.
Pytania i odpowiedzi
1.Ile jest czasów w angielskim i które trzeba znać?+
Odp.:Gramatyka opisuje dwanaście czasów, ale nie wszystkie są potrzebne na każdym egzaminie. Informator egzaminu ósmoklasisty wymienia sześć: Present Simple, Present Continuous, Present Perfect, Past Simple, Past Continuous i Future Simple. Matura dodaje kolejne, a pełna lista czasów dochodzi na poziomie rozszerzonym.2.Jak wybrać właściwy czas w zdaniu?+
Odp.:Zacznij od słów, które wskazują moment: now, yesterday, tomorrow, since, by Friday. Potem ustal przebieg. Jeśli liczy się sam fakt albo nawyk, wybierz czas prosty. Jeśli czynność trwa w danej chwili, wybierz ciągły. Jeśli ważny jest związek z innym momentem, wybierz dokonany.3.Czym różni się czas prosty od ciągłego?+
Odp.:Czas prosty opisuje fakty, stałe sytuacje, powtarzane czynności i zakończone zdarzenia: She works in a bank. Czas ciągły pokazuje, że czynność trwa w określonym momencie albo jest chwilowa: She is working at home today. Różnica dotyczy przebiegu czynności, a nie tego, czy zdarzenie jest długie.4.Kiedy użyć Present Perfect zamiast Past Simple?+
Odp.:Present Perfect wybierz, gdy przeszłość łączy się z teraźniejszością: skutek jest widoczny teraz (I have lost my wallet), okres trwa do dziś (since Monday) albo mówisz o doświadczeniu bez podania czasu. Gdy w zdaniu jest zamknięty czas, na przykład yesterday, użyj Past Simple.5.Czy czasowniki stanu mogą stać w czasach ciągłych?+
Odp.:Czasowniki, które opisują stany, takie jak know, understand, want czy believe, stoją w czasach prostych. Kilka z nich ma drugie znaczenie czynności, na przykład have lunch albo think about i wtedy czas ciągły jest możliwy. Znaczenie zdania decyduje o wyborze czasu.6.Czym są czasy perfect continuous i do czego służą?+
Odp.:To czasy zbudowane z have been (albo had been, will have been) i formy -ing. Podkreślają, jak długo coś trwa lub trwało do pewnego momentu, albo pokazują skutek długiej czynności: Her hands are dirty because she has been gardening. Na egzaminie ósmoklasisty ich nie ma, na maturze występują w informatorze.
Źródła
Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.
- Informator CKE o egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, Struktury gramatyczne, s. 17 (CZASOWNIK, pkt 7, 9 i 10)
- Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, Zakres środków gramatycznych, s. 37–38 (CZASOWNIK, pkt 8)
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today: Tenses and time
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today: Present Simple (I work)
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today: Present Continuous (I am working)
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today: Present Perfect Simple (I have worked)
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today: Present Perfect Continuous (I have been working)
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today: Past Perfect Simple (I had worked)
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today: Future Perfect Simple (I will have worked)
- Cambridge Dictionary, English Grammar Today: Verbs: types (state verbs and action verbs)
Zadanie ostatnie.
Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty z angielskiego z maja 2026 roku – 110 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.