Język angielski 2027 · egzamin ósmoklasisty · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony

Czasy w angielskim: wszystkie czasy w jednej tabeli

Informator CKE wymienia na egzaminie ósmoklasisty sześć czasów: Present Simple, Present Continuous, Present Perfect, Past Simple, Past Continuous i Future Simple. Na maturze dochodzą Present Perfect Continuous i Past Perfect, a na poziomie rozszerzonym także Past Perfect Continuous oraz trzy czasy przyszłe z Continuous i Perfect. Tu widzisz je razem: budowę, użycie i sposób wyboru czasu.

  • Egzamin ósmoklasisty: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.
  • Matura, poziom podstawowy: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.
  • Matura, poziom rozszerzony: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.

Zasada

najważniejsze w kilku zdaniach
  • Czas w angielskim mówi dwie rzeczy naraz: gdzie na osi czasu leży czynność (teraźniejszość, przeszłość, przyszłość) i jaki jest jej przebieg. Przebieg może być prosty (simple), ciągły (continuous), dokonany (perfect) albo dokonany ciągły (perfect continuous). Trzy momenty i cztery przebiegi dają dwanaście czasów.
  • Czas prosty podaje fakt, stan, powtarzaną czynność albo zakończone zdarzenie: My uncle repairs bikes. Last night I slept badly. Czas ciągły pokazuje czynność w trakcie, w konkretnym momencie: Listen, the baby is crying. Tworzysz go z be + forma -ing.
  • Czas dokonany (perfect) łączy dwa momenty. Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością, Past Perfect – wcześniejszą przeszłość z późniejszą, Future Perfect – teraźniejszość z punktem w przyszłości. Budowa: have (w odpowiedniej formie) + imiesłów bierny (past participle, trzecia forma). Wersja perfect continuous dodaje been + formę -ing i podkreśla, jak długo coś trwało.
  • Wybierz czas w dwóch krokach. Najpierw ustal moment, patrząc na słowa-sygnały: now, yesterday, ago, tomorrow, since, by Friday. Potem zapytaj, czy liczy się sam fakt, trwanie w danej chwili, czy związek z innym momentem. Odpowiedź na oba pytania wskazuje czas.
  • Czasowniki wyrażające stany (know, want, believe, like) stoją w czasach prostych: I know the answer, nie I am knowing the answer. Niektóre mają drugie znaczenie czynności i wtedy mogą stać w czasie ciągłym: We are having lunch.
  • Przyszłość wyrażasz kilkoma sposobami. will + bezokolicznik bez to to Future Simple, a konstrukcja be going to mówi o planach i o tym, co widać po oznakach. Present Continuous i Present Simple też mogą odnosić się do przyszłości (plan i rozkład). Szczegóły masz na stronie o czasach przyszłych.

Egzamin ósmoklasisty z angielskiego trwa 110 minut. Gramatykę sprawdza część „Znajomość środków językowych” (ok. 15–20 % wyniku), reakcje – część „Znajomość funkcji językowych” (ok. 15–20 %).

Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.

Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.

Budowa

Czasy teraźniejsze
CzasBudowaPrzykład
Present Simplebase form (+ -s: he, she, it)My brother plays chess.
Present Continuousam / is / are + verb-ingThe kids are painting a poster.
Present Perfecthave / has + past participleWe have finished the project.
Present Perfect Continuoushave / has been + verb-ingI have been waiting for an hour.
Czasy przeszłe
CzasBudowaPrzykład
Past Simpleverb-ed / second formOla visited Kraków last spring.
Past Continuouswas / were + verb-ingIt was raining when we left.
Past Perfecthad + past participleThe film had started when we sat down.
Past Perfect Continuoushad been + verb-ingHe had been running for an hour.
Czasy przyszłe
CzasBudowaPrzykład
Future Simplewill + base formThe shop will open at nine.
be going toam / is / are going to + base formIt is going to rain soon.
Future Continuouswill be + verb-ingAt six tomorrow I will be cooking dinner.
Future Perfectwill have + past participleBy Friday I will have read the book.
Future Perfect Continuouswill have been + verb-ingIn May my parents will have been running the café for ten years.

Przykłady

z tłumaczeniem

Czasy proste: fakt, nawyk, zdarzenie

  • Our bus leaves at 7.40 every morning.

    Nasz autobus odjeżdża o 7.40 każdego ranka.

    Present Simple: rozkład i powtarzalność.

  • Marek lost his keys yesterday.

    Marek zgubił wczoraj klucze.

    Past Simple: zamknięta przeszłość, yesterday.

  • I will phone the dentist after school.

    Zadzwonię do dentysty po lekcjach.

    Future Simple: decyzja podjęta w chwili mówienia.

Czasy ciągłe: czynność w trakcie

  • Listen! Someone is playing the piano.

    Posłuchaj! Ktoś gra na pianinie.

    Present Continuous: dzieje się teraz.

  • We were having dinner when the lights went out.

    Jedliśmy kolację, gdy zgasło światło.

    Past Continuous: czynność w trakcie, przerwana przez zdarzenie.

  • Tomorrow at nine Kuba will be taking a test.

    Jutro o dziewiątej Kuba będzie pisać sprawdzian.

    Future Continuous: czynność w trakcie w przyszłym momencie.

Czasy dokonane: związek z innym momentem

  • I have lost my keys, so I can’t open the door.

    Zgubiłem klucze, więc nie mogę otworzyć drzwi.

    Present Perfect: przeszłe zdarzenie ma skutek teraz.

  • By the time we reached the hall, the concert had already begun.

    Gdy dotarliśmy do sali, koncert już się zaczął.

    Past Perfect: zdarzenie wcześniejsze niż drugie w przeszłości.

  • By next summer, Ola will have saved enough money.

    Do przyszłego lata Ola zaoszczędzi dość pieniędzy.

    Future Perfect: czynność zakończona przed punktem w przyszłości, by.

Czasy dokonane ciągłe: nacisk na trwanie

  • Her hands are dirty because she has been gardening all morning.

    Ma brudne ręce, bo cały ranek pracowała w ogrodzie.

    Present Perfect Continuous: trwanie do teraz widać po skutku.

  • They had been walking for three hours before they found the hut.

    Szli już trzy godziny, zanim znaleźli chatę.

    Past Perfect Continuous: trwanie przed wcześniejszym momentem przeszłości.

  • By next month I will have been learning French for two years.

    W przyszłym miesiącu miną dwa lata, odkąd uczę się francuskiego.

    Future Perfect Continuous: długość trwania w przyszłym punkcie.

Stan czy czynność: ten sam czasownik, dwa znaczenia

  • I know his phone number by heart.

    Znam jego numer telefonu na pamięć.

    know to stan, więc czas prosty.

  • Be quiet, we are having a test.

    Cicho, piszemy test.

    have jako czynność (have a test) dopuszcza czas ciągły.

Słowa-sygnały

every day, on Mondays
codziennie, w poniedziałki
now, at the moment
teraz, w tej chwili
yesterday, last week
wczoraj, w zeszłym tygodniu
two days ago
dwa dni temu
already, just, yet
już; właśnie; yet: jeszcze (w przeczeniu), już (w pytaniu)
since 2019, for two years
od 2019 roku, od dwóch lat
when, while
gdy, podczas gdy
before, by the time
zanim, do czasu gdy
tomorrow, next week
jutro, w przyszłym tygodniu
by Friday, by the end of May
do piątku, do końca maja

Nie myl z…

  • I lived in Gdynia for two years.
  • I have lived in Gdynia for two years.

W pierwszym zdaniu okres się skończył: już tam nie mieszkam (Past Simple). W drugim mieszkam tam nadal, a dwa lata to czas do dziś (Present Perfect).

Zobacz stronę: Present Perfect
  • I will help you with the bags.
  • I am going to help my aunt with the bags.

will pasuje do decyzji w chwili mówienia, be going to do zamiaru podjętego wcześniej. Oba zdania mówią o przyszłości, ale inaczej ją przedstawiają.

Zobacz stronę: Czasy przyszłe

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.
zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Tom …… to school by bike every day, but today he is walking.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. X: Can I speak to Anna, please? Y: Sorry, she …… in the library right now. Call back in an hour.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Spośród podanych opcji wybierz tę, która najlepiej oddaje sens wyróżnionego fragmentu zdania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. My cousin moved to Wrocław in 2020 and still lives there.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 4. (0–1)

Uzupełnij zdanie. Wykorzystaj w odpowiedniej formie wyrazy podane w nawiasie. Nie zmieniaj kolejności podanych wyrazów, ale – jeśli to konieczne – dodaj inne wyrazy, tak aby otrzymać zdanie logiczne i gramatycznie poprawne. W lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy, wliczając w to wyrazy już podane. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna.
When Kasia got home, her brother (already / eat) all the cake.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z maja 2026 roku

Częste pomyłki

tu najłatwiej stracić punkt
  • Używasz Present Simple tam, gdzie polski ma czas teraźniejszy z „od”: I work here since 2020. W angielskim czynność trwająca od momentu w przeszłości do dziś wymaga Present Perfect albo Present Perfect Continuous: I have worked here since 2020.
  • Dodajesz czas ciągły do czasownika stanu: I am knowing the answer. She is wanting a new phone. Czasowniki know, want, believe, like opisują stan, więc stawiasz je w czasie prostym: I know, she wants.
  • Łączysz Present Perfect z określeniem zamkniętego czasu: I have seen him yesterday. Słowa yesterday, last week i two days ago wymagają Past Simple: I saw him yesterday.
  • Po when o przyszłości dodajesz drugie will: When I will arrive, I will call you. Po when, after, before i as soon as stawiasz Present Simple: When I arrive, I will call you.

Zapamiętaj

  • Dwanaście czasów = trzy momenty (teraz, przeszłość, przyszłość) × cztery przebiegi (simple, continuous, perfect, perfect continuous).
  • Continuous: be + forma -ing; perfect: have + imiesłów bierny; perfect continuous: have been + forma -ing.
  • Najpierw moment (słowa-sygnały), potem przebieg: fakt, trwanie w danej chwili czy związek z innym momentem.
  • Czasowniki stanu (know, want, like) nie stoją w czasach ciągłych.
  • yesterday, ago, last week = Past Simple; since i for przy trwaniu do teraz = Present Perfect.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Ile jest czasów w angielskim i które trzeba znać?+
    Odp.:Gramatyka opisuje dwanaście czasów, ale nie wszystkie są potrzebne na każdym egzaminie. Informator egzaminu ósmoklasisty wymienia sześć: Present Simple, Present Continuous, Present Perfect, Past Simple, Past Continuous i Future Simple. Matura dodaje kolejne, a pełna lista czasów dochodzi na poziomie rozszerzonym.
  2. 2.Jak wybrać właściwy czas w zdaniu?+
    Odp.:Zacznij od słów, które wskazują moment: now, yesterday, tomorrow, since, by Friday. Potem ustal przebieg. Jeśli liczy się sam fakt albo nawyk, wybierz czas prosty. Jeśli czynność trwa w danej chwili, wybierz ciągły. Jeśli ważny jest związek z innym momentem, wybierz dokonany.
  3. 3.Czym różni się czas prosty od ciągłego?+
    Odp.:Czas prosty opisuje fakty, stałe sytuacje, powtarzane czynności i zakończone zdarzenia: She works in a bank. Czas ciągły pokazuje, że czynność trwa w określonym momencie albo jest chwilowa: She is working at home today. Różnica dotyczy przebiegu czynności, a nie tego, czy zdarzenie jest długie.
  4. 4.Kiedy użyć Present Perfect zamiast Past Simple?+
    Odp.:Present Perfect wybierz, gdy przeszłość łączy się z teraźniejszością: skutek jest widoczny teraz (I have lost my wallet), okres trwa do dziś (since Monday) albo mówisz o doświadczeniu bez podania czasu. Gdy w zdaniu jest zamknięty czas, na przykład yesterday, użyj Past Simple.
  5. 5.Czy czasowniki stanu mogą stać w czasach ciągłych?+
    Odp.:Czasowniki, które opisują stany, takie jak know, understand, want czy believe, stoją w czasach prostych. Kilka z nich ma drugie znaczenie czynności, na przykład have lunch albo think about i wtedy czas ciągły jest możliwy. Znaczenie zdania decyduje o wyborze czasu.
  6. 6.Czym są czasy perfect continuous i do czego służą?+
    Odp.:To czasy zbudowane z have been (albo had been, will have been) i formy -ing. Podkreślają, jak długo coś trwa lub trwało do pewnego momentu, albo pokazują skutek długiej czynności: Her hands are dirty because she has been gardening. Na egzaminie ósmoklasisty ich nie ma, na maturze występują w informatorze.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty z angielskiego z maja 2026 roku – 110 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.