Kleksa

Język angielski 2027 · egzamin ósmoklasisty · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony

Present Perfect i Present Perfect Continuous: budowa, since i for

Informator CKE wymienia Present Perfect wśród czasów egzaminu ósmoklasisty, a matura dodaje Present Perfect Continuous. Zobaczysz tu, jak zbudować zdanie z have i has, kiedy użyć since, for, already i yet, czym Present Perfect różni się od Past Simple i kiedy wybrać formę ciągłą.

  • Egzamin ósmoklasisty: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.
  • Matura, poziom podstawowy: w 3 z 4 sesji – 2023 (zadanie 11.2), 2024 (zadanie 11.1), 2026 (zadanie 9.4).
  • Matura, poziom rozszerzony: w latach 2023–2026 bez osobnego zadania.

Zasada

najważniejsze w kilku zdaniach
  • Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością. Używasz go, gdy przeszłe zdarzenie ma skutek teraz (I’ve broken my pencil), gdy coś niedawno się skończyło (just), gdy mówisz o doświadczeniu bez podania czasu (ever, never) i gdy sytuacja trwa do dziś (since, for).
  • Budowa: have albo has + imiesłów bierny (past participle, trzecia forma). Przeczenie to haven’t i hasn’t, pytanie zaczyna się od Have lub Has. Czasowniki regularne dostają -ed, a nieregularne mają własne formy, które znajdziesz na stronie o czasownikach nieregularnych.
  • Polskie „od” i „od … lat” tłumaczysz na since i for. since podaje punkt w czasie (since Monday, since 2019), a for podaje długość (for two weeks, for ten years). Całość stoi w Present Perfect: I have known her since May. Present Simple tutaj jest błędem.
  • Przysłówki already, just i ever stoją między have a imiesłowem biernym: I have already packed. Yet idzie na koniec zdania i pasuje do pytań i przeczeń: Have you finished yet? Przysłówek never zastępuje przeczenie: I have never been there.
  • Z określeniem zamkniętego czasu (yesterday, last year, two days ago, in 2020) oraz w pytaniach z when używasz Past Simple, nie Present Perfect: I saw him yesterday. Present Perfect nie nazywa momentu, tylko łączy go z teraźniejszością.
  • Present Perfect Continuous: have / has + been + forma -ing. Podkreśla trwanie do teraz lub widoczny skutek długiej czynności: How long have you been waiting? W Present Perfect Simple liczy się wynik lub liczba (I have read three chapters), w Continuous sam proces. Czasowniki stanu nie mają formy ciągłej.
  • Zwróć uwagę na różnicę między been a gone. She has been to Rome znaczy, że tam była i wróciła. She has gone to Rome znaczy, że pojechała i nadal tam jest.

Egzamin ósmoklasisty z angielskiego trwa 110 minut. Gramatykę sprawdza część „Znajomość środków językowych” (ok. 15–20 % wyniku), reakcje – część „Znajomość funkcji językowych” (ok. 15–20 %).

Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.

Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.

Budowa

Present Perfect: twierdzenie, przeczenie, pytanie (finish)
ZdanieI / you / we / theyhe / she / it
twierdzenieI have finished.She has finished.
przeczenieWe haven’t finished.He hasn’t finished.
pytanieHave you finished?Has she finished?
krótka odpowiedźYes, I have.No, he hasn’t.
Present Perfect Continuous (work)
ZdanieI / you / we / theyhe / she / it
twierdzenieI have been working.She has been working.
przeczenieWe haven’t been working.He hasn’t been working.
pytanieHave you been working?Has she been working?
krótka odpowiedźYes, we have.No, she hasn’t.
Który czas wybrać
SytuacjaCzasPrzykład
zamknięty moment w przeszłościPast SimpleWe moved here in 2019.
trwa do dziś, od momentuPresent Perfect + sinceWe have lived here since 2019.
trwa do dziś, jak długoPresent Perfect + forWe have lived here for six years.
skutek widoczny terazPresent PerfectI have broken my pencil.
doświadczenie bez datyPresent Perfect + ever / neverHave you ever been to Italy?

Przykłady

z tłumaczeniem

Skutek teraz i coś, co właśnie się skończyło

  • Ola has broken her phone, so she can’t call us.

    Ola rozbiła telefon, więc nie może do nas zadzwonić.

    Przeszłe zdarzenie ma skutek w teraźniejszości.

  • The bus has just left.

    Autobus właśnie odjechał.

    just stoi między has a trzecią formą.

Doświadczenie

  • Have you ever tried Japanese food?

    Czy kiedykolwiek jadłeś japońskie jedzenie?

    ever w pytaniu o doświadczenie, bez daty.

  • My sister has never ridden a horse.

    Moja siostra nigdy nie jeździła konno.

    never zastępuje przeczenie.

  • This is the third time he has missed the bus.

    Już trzeci raz spóźnił się na autobus.

    Po This is the … time stawiasz Present Perfect.

Since i for

  • I have known Marta since primary school.

    Znam Martę od szkoły podstawowej.

    since + punkt w czasie.

  • They have lived in Toruń for ten years.

    Mieszkają w Toruniu od dziesięciu lat.

    for + długość okresu.

  • She hasn’t called us since Friday.

    Nie dzwoniła do nas od piątku.

    Przeczenie z since, także w Present Perfect.

Already, yet i just

  • I have already packed my bag.

    Już się spakowałem.

    already w zdaniu twierdzącym, po have.

  • Have you done your homework yet?

    Czy odrobiłeś już lekcje?

    yet w pytaniu, na końcu zdania.

  • He hasn’t answered my message yet.

    Nie odpowiedział jeszcze na moją wiadomość.

    yet w przeczeniu znaczy „jeszcze nie”.

Present Perfect Continuous

  • It has been snowing since the morning.

    Śnieg pada od rana.

    Trwanie do teraz, since + punkt.

  • How long have you been learning German?

    Od jak dawna uczysz się niemieckiego?

    How long zaprasza do formy ciągłej.

  • Your eyes are red. Have you been reading all night?

    Masz czerwone oczy. Czytałeś całą noc?

    Skutek widoczny teraz po długiej czynności.

Been czy gone, Past Simple czy Present Perfect

  • Mia has been to Rome twice.

    Mia była w Rzymie dwa razy.

    Wróciła, więc been.

  • Mia has gone to Rome; she will be back on Friday.

    Mia pojechała do Rzymu; wróci w piątek.

    Jest tam teraz, więc gone.

  • I saw this film last week.

    Widziałem ten film w zeszłym tygodniu.

    Zamknięty czas, więc Past Simple.

Słowa-sygnały

already
już (w zdaniu twierdzącym)
yet
jeszcze, już (w pytaniu i przeczeniu)
just
właśnie, dopiero co
ever, never
kiedykolwiek, nigdy
since Monday, since 2019
od poniedziałku, od 2019 roku
for two years, for a long time
od dwóch lat, od dawna
so far
jak dotąd
recently, lately
ostatnio
this week, today (okres trwa)
w tym tygodniu, dzisiaj
How long …?
Od jak dawna …?

Nie myl z…

  • I lost my keys yesterday.
  • I have lost my keys.

Pierwsze zdanie opisuje zamknięte zdarzenie z podanym czasem (Past Simple). Drugie mówi o skutku teraz: nie mam kluczy (Present Perfect), a momentu nie podajesz.

Zobacz stronę: Past Simple
  • She is painting the fence.
  • She has been painting the fence.

Pierwsze zdanie opisuje czynność w trakcie (Present Continuous). Drugie łączy ją z wcześniejszym czasem: maluje od jakiegoś czasu albo skutek widać teraz (Present Perfect Continuous).

Zobacz stronę: Present Continuous

Zadanie z matury

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom podstawowy

Matura 2024, poziom podstawowy, zadanie 11.1

Zadanie 11.1. (0–1)

Wykorzystując wyrazy podane drukowanymi literami, uzupełnij każde zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego (11.1.–11.3.). W każdą lukę można wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając wyraz już podany. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna wpisywanych fragmentów zdań. Uwaga: nie zmieniaj formy podanych wyrazów.
11.1. Mobile phones cost as much as they did last year. CHANGED The prices of mobile phones last year.

Źródło: CKE, matura 2024, język angielski, poziom podstawowy, arkusz MJAP-⁠P0-⁠100-⁠2405, zadanie 11.1 · Arkusz na stronie CKE

Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom podstawowy

Matura 2023, poziom podstawowy, zadanie 11.2

Zadanie 11.2. (0–1)

Przetłumacz na język angielski fragmenty podane w nawiasach, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań. Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy.
11.2. This city is worth visiting. I (nigdy nie widziałam) such beautiful buildings in my life. They are really amazing.

Źródło: CKE, matura 2023, język angielski, poziom podstawowy, arkusz MJAP-⁠P0-⁠100-⁠2305, zadanie 11.2 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.
matura, poziom podstawowy

Zadanie 9.4. (0–1)

W zadaniach 9.1.–9.4. spośród podanych opcji wybierz tę, która najlepiej oddaje sens wyróżnionego fragmentu zdania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. I last talked to Mary during our graduation ceremony.

Zadanie 9.4 z arkusza CKE MJAP-⁠P0-⁠100-⁠2605 (matura, poziom podstawowy 2026) — wyjaśnienie Kleksy

zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Our neighbour …… as a baker since 2015.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Przeczytaj opis sytuacji. Wybierz właściwą reakcję. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Kolega pyta, czy odrobiłeś lekcje. Chcesz powiedzieć, że jeszcze ich nie odrobiłeś. Co powiesz?

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. X: Have you finished your essay? Y: Not yet. So far, I …… only the introduction.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 4. (0–1)

Wykorzystując wyraz podany WIELKIMI literami, uzupełnij zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego. W lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy, wliczając w to wyraz już podany. Nie zmieniaj formy podanego wyrazu. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna.
I last saw my cousin two years ago. SEEN I my cousin for two years.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z maja 2026 roku

Częste pomyłki

tu najłatwiej stracić punkt
  • Używasz Present Simple z „od”: I live here since 2019. W angielskim sytuacja trwająca do dziś od momentu w przeszłości wymaga Present Perfect: I have lived here since 2019.
  • Łączysz since z długością okresu: since two years. Okres wyrażasz przez for: for two years. Punkt w czasie przez since: since 2022.
  • Łączysz Present Perfect z zamkniętym czasem: I have seen him yesterday. Przy słowach yesterday, last week, ago i in 2020 wybierasz Past Simple: I saw him yesterday.
  • Używasz drugiej formy zamiast trzeciej: I have went to Spain. albo She has spoke to him. Po have stoi imiesłów bierny: have gone, has spoken.

Zapamiętaj

  • Present Perfect: have / has + imiesłów bierny (trzecia forma).
  • Present Perfect Continuous: have / has + been + forma -ing.
  • since + punkt w czasie, for + długość okresu.
  • already, just, ever, never stoją przed imiesłowem; yet na końcu.
  • Zamknięty czas (yesterday, ago, last year) = Past Simple.
  • been = była i wróciła, gone = pojechała i jest tam.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Kiedy używa się Present Perfect?+
    Odp.:Present Perfect wybierasz, gdy przeszłość łączy się z teraźniejszością: coś niedawno się skończyło (The bus has just left), przeszłe zdarzenie ma skutek teraz (I’ve lost my keys), mówisz o doświadczeniu bez daty (Have you ever been to Italy?) albo sytuacja trwa do dziś (I’ve lived here since 2019).
  2. 2.Jaka jest różnica między since i for?+
    Odp.:since podaje moment, od którego coś trwa: since Monday, since 2019, since I was ten. for podaje długość okresu: for three days, for a long time. Oba słowa stawiasz w zdaniu z Present Perfect, gdy sytuacja trwa do teraz: I have known her for years.
  3. 3.Jak używać already, yet i just?+
    Odp.:already i just stawiasz w zdaniu twierdzącym między have a imiesłowem biernym: I have already finished. yet stoi na końcu pytania lub przeczenia i znaczy „już” lub „jeszcze (nie)”: Has he called yet? We haven’t eaten yet.
  4. 4.Czym różni się Present Perfect od Past Simple?+
    Odp.:Past Simple opisuje zdarzenie zamknięte w przeszłości i pasuje do słów yesterday, last year, two days ago. Present Perfect nie podaje momentu, ale łączy zdarzenie z teraźniejszością: skutkiem, doświadczeniem albo trwaniem do dziś. Z when w pytaniu używasz Past Simple: When did you arrive?
  5. 5.Kiedy wybrać Present Perfect Continuous zamiast Present Perfect?+
    Odp.:Present Perfect Continuous wybierasz, gdy ważne jest trwanie czynności albo jej widoczny skutek: I have been waiting for an hour. Present Perfect Simple wybierasz, gdy liczy się wynik lub liczba: I have read three chapters. Czasowniki stanu, na przykład know, stoją w Present Perfect Simple.
  6. 6.Czym różni się been od gone?+
    Odp.:Been jest imiesłowem od be i mówi, że ktoś gdzieś był i wrócił: She has been to Rome. Gone jest imiesłowem od go i mówi, że ktoś pojechał i nadal tam jest: She has gone to Rome. W pytaniu o doświadczenie używasz been: Have you ever been to Rome?

Zobacz też

Cała gramatyka angielska tego poziomu

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 31 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty z angielskiego z maja 2026 roku – 110 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.