Kiedy trzeba przesuwać czasy w mowie zależnej?

Gdy czasownik wprowadzający stoi w przeszłości (said, asked, told me) i przekazujesz słowa, które padły wcześniej. Present Simple zmienia się wtedy w Past Simple, Present Perfect w Past Perfect, will w would. Czasu nie musisz zmieniać, gdy informacja jest wciąż prawdziwa albo jeszcze się nie wydarzyła.

Jak przekazać pytanie w mowie zależnej?

Zmień szyk na oznajmujący: podmiot stoi przed czasownikiem, nie używasz do, does, did ani znaku zapytania. Pytanie tak/nie wprowadzasz przez if albo whether: He asked if I was ready. Pytanie szczegółowe zaczyna się od where, when, why lub how: She asked why the lesson had ended.

Czym różni się say od tell?

Po tell zawsze podajesz osobę: She told me that she was tired. Po say osoby nie ma: She said that she was tired. Jeśli musisz wskazać osobę przy say, dodajesz to: She said to me that she was tired. W mowie zależnej naturalniej brzmi told me.

Jak zmieniają się czasowniki modalne?

will zmienia się w would, can w could, a may w znaczeniu możliwości w might. Must jako obowiązek zmienia się w had to. Bez zmian zostają should, would, could, might i ought to.

Jak przekazać polecenie lub prośbę?

Użyj czasownika tell lub ask z osobą i bezokolicznikiem z to: The teacher told us to open the books. W przeczeniu dodaj not przed to: She asked me not to shout. Nie stawiasz zdania z that, bo polecenie nie jest stwierdzeniem.

Jak używać accuse, deny i object to?

Po accuse somebody of stoi forma -ing: He accused me of cheating. Po deny też: She denied taking the money. To samo dotyczy object to: They objected to changing the plan. W zadaniach rozszerzonych sprawdź, czy po przyimku of lub to stoi forma -ing, a nie bezokolicznik.

Język angielski 2027 · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony

Mowa zależna w angielskim (reported speech)

Informator CKE wymienia mowę zależną wśród środków gramatycznych matury: stwierdzenia, pytania i polecenia oraz czasowniki przekazujące, takie jak accuse somebody of, a na poziomie rozszerzonym także deny i object to z formą -ing. Zobaczysz tu, jak przesunąć czasy, zmienić zaimki i okoliczniki oraz nie pomylić say z tell.

Matura, poziom podstawowy: w 1 z 4 sesji – 2025 (zadanie 11.2).
Matura, poziom rozszerzony: w 1 z 4 sesji – 2026 (zadanie 9.3).

Informator CKE

Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka angielskiego (2024/2025), Zakres środków gramatycznych: SKŁADNIA, pkt 11 — poziom podstawowy i rozszerzony

Pokaż, co podaje informator

Mowa zależna, np. My mum said she was tired. The teacher told me to answer the question. The neighbour asked me not to play music too loudly. A doctor wanted to know what was wrong. I wanted to know when the bus would come. I asked mum how many cakes she had bought for the party. The security guard accused me of shoplifting.tylko poziom rozszerzony: The policeman denied having heard about the burglary. The man objected to having the meeting interrupted.Informator CKE o egzaminie maturalnym z języka angielskiego (2024/2025), s. 41

Strona sprawdzona 31 października 2026.

Zasada

najważniejsze w kilku zdaniach

Mowa zależna (reported speech) przekazuje cudze słowa własnymi słowami, bez cytatu. Zdanie ma dwie części: czasownik wprowadzający (said, asked, told me) i zdanie zależne. W zdaniu zależnym nie ma cudzysłowu, a pytania i polecenia zmieniają swoją budowę.
Przesunięcie czasów (backshift): gdy czasownik wprowadzający stoi w przeszłości, czas w zdaniu zależnym cofa się o krok. Present Simple zmienia się w Past Simple, Present Continuous w Past Continuous, Present Perfect i Past Simple w Past Perfect, will w would, can w could. Past Perfect zostaje bez zmian.
Czasu nie musisz cofać, gdy treść jest wciąż aktualna albo jeszcze się nie wydarzyła: Ola said she lives near the park. Bez zmian zostają should, would, could, might i ought to. Zwróć uwagę na must: jako obowiązek zmienia się w had to (może też zostać), a jako przypuszczenie zostaje.
Zaimki i okoliczniki dopasowujesz do chwili, w której przekazujesz słowa: I zmienia się w he lub she, my w his lub her, now w then, today w that day, tomorrow w the next day, here w there.
Po tell zawsze stoi osoba (told me), po say jej nie ma (said that). Osobę przy say wprowadzasz tylko przez to: said to me.
Pytania zależne mają szyk zdania oznajmującego (podmiot przed czasownikiem), bez do, does, did i bez znaku zapytania. Pytanie tak/⁠nie wprowadzasz przez if albo whether, pytanie szczegółowe przez wyraz pytający: She asked where the station was.
Polecenia i prośby przekazujesz przez bezokolicznik z to (told me to wait) albo not to w przeczeniu. Po czasownikach accuse somebody of, deny i object to stoi forma -ing: He accused me of lying.

Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.

Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.

Budowa

Przesunięcie czasów: od mowy niezależnej do zależnej

Czas	Mowa niezależna	Mowa zależna
Present Simple	Ola: “I live near here.”	Ola said she lived near there.
Present Continuous	Max: “I’m reading a book.”	Max said he was reading a book.
Present Perfect	Eve: “I’ve lost my keys.”	Eve said she had lost her keys.
Past Simple	Tom: “I missed the bus.”	Tom said he had missed the bus.
Past Perfect	Ann: “I had already left.”	Ann said she had already left.
will	Sam: “I will help you.”	Sam said he would help me.
can	Zoe: “I can swim.”	Zoe said she could swim.
must	Dad: “You must hurry.”	Dad said I had to hurry.

Okoliczniki czasu i miejsca

Znaczenie	Mowa niezależna	Mowa zależna
teraz	now	then
dzisiaj	today	that day
jutro	tomorrow	the next day
wczoraj	yesterday	the day before
tutaj	here	there
ten	this	that
temu	ago	before
w zeszłym tygodniu	last week	the week before

Stwierdzenie, pytanie, polecenie

Rodzaj	Mowa niezależna	Mowa zależna
stwierdzenie	Pat: “I’m tired.”	Pat said (that) she was tired.
pytanie tak/⁠nie	Jo: “Are you ready?”	Jo asked if / whether I was ready.
pytanie szczegółowe	Jo: “Where do you live?”	Jo asked where I lived.
polecenie	Mum: “Close the window.”	Mum told me to close the window.
zakaz	Mum: “Don’t touch it.”	Mum told me not to touch it.

Przykłady

z tłumaczeniem

Stwierdzenia

Kasia said she was waiting at the station.
Kasia powiedziała, że czeka na stacji.
Present Continuous zmienia się w Past Continuous.
My brother told me he had lost his phone.
Mój brat powiedział mi, że zgubił telefon.
told wymaga osoby (me); Past Simple zmienia się w Past Perfect.
She said she would call us the next day.
Powiedziała, że zadzwoni do nas następnego dnia.
will zmienia się w would, tomorrow w the next day.

Pytania

He asked me if I had finished the project.
Zapytał mnie, czy skończyłem projekt.
Pytanie tak/⁠nie: if i szyk zdania oznajmującego.
They asked us where the museum was.
Zapytali nas, gdzie jest muzeum.
Bez did, bez znaku zapytania, czasownik po podmiocie.
She asked me how long I had lived in Gdynia.
Zapytała mnie, jak długo mieszkam w Gdyni.
Present Perfect zmienia się w Past Perfect.

Polecenia i prośby

The coach told us to run faster.
Trener kazał nam biec szybciej.
Polecenie: told + osoba + to + bezokolicznik.
Mum asked me not to leave the door open.
Mama poprosiła mnie, żebym nie zostawiał otwartych drzwi.
Przeczenie: not to przed bezokolicznikiem.

Czasowniki przekazujące

Marek accused his cousin of taking the last slice.
Marek oskarżył kuzyna o to, że zabrał ostatni kawałek.
accuse somebody of + forma -ing.
She denied breaking the window.
Zaprzeczyła, że stłukła okno.
deny + forma -ing (albo deny that + zdanie).
He promised to write a postcard.
Obiecał, że napisze pocztówkę.
promise + bezokolicznik z to.
The guide warned us not to feed the birds.
Przewodnik ostrzegł nas, żeby nie karmić ptaków.
warn somebody not to.

Bez przesunięcia czasów

Ola said she lives near the park, so we can walk there.
Ola powiedziała, że mieszka blisko parku, więc możemy tam dojść pieszo.
Informacja jest wciąż prawdziwa, więc czas może zostać.
Tom said that water boils at 100 degrees.
Tom powiedział, że woda wrze w stu stopniach.
Przy prawdzie ogólnej czas może zostać.

Nie myl z…

“You must wear a helmet,” said the instructor.
The instructor said we had to wear a helmet.

W mowie zależnej must oznaczające obowiązek zmienia się w had to. must w znaczeniu przypuszczenia (It must be late) zostaje bez zmian.

Zobacz stronę: Czasowniki modalne

Zadanie z matury

źródło: CKE

Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.

Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom podstawowy

Matura 2025, poziom podstawowy, zadanie 11.2

Zadanie 11.2. (0–1)

Wykorzystując wyrazy podane WIELKIMI literami, uzupełnij każde zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego (11.1.–11.3.). W każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając wyraz już podany. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań. Uwaga: nie zmieniaj formy podanych wyrazów.

11.2. “I will repair your bike at the weekend,” said John. PROMISED John my bike at the weekend.

Źródło: CKE, matura 2025, język angielski, poziom podstawowy, arkusz MJAP-⁠P0-⁠100-⁠2505, zadanie 11.2 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu

Zaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.

matura, poziom rozszerzony

Zadanie 9.3. (0–1)

Wykorzystując wyrazy podane WIELKIMI literami, uzupełnij każde zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego (9.1.–9.4.). W każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając w to wyraz już podany. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań. Uwaga: nie zmieniaj formy podanych wyrazów.

9.3. “You entered the room without my permission,” she said to John. ACCUSED She the room without her permission.

Zadanie 9.3 z arkusza CKE MJAP-⁠R0-⁠100-⁠2605 (matura, poziom rozszerzony 2026) — wyjaśnienie Kleksy

zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. The waiter asked us what …… to drink.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Spośród podanych opcji wybierz tę, która najlepiej oddaje sens wyróżnionego fragmentu zdania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Anna asked Piotr, “Have you seen my glasses?”

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Wykorzystując wyraz podany WIELKIMI literami, uzupełnij zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego. W lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając w to wyraz już podany. Nie zmieniaj formy podanego wyrazu. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna.

The coach said to us, “Don’t be late for the match.” TOLD The coach late for the match.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z maja 2026 roku

Częste pomyłki

tu najłatwiej stracić punkt

Zapominasz o przesunięciu czasów: Kasia said she is tired. Gdy słowa należą do przeszłości, napisz Kasia said she was tired. Sprawdź, czy czasownik wprowadzający stoi w czasie przeszłym.
Zostawiasz szyk pytania: He asked me where did I live. W mowie zależnej obowiązuje szyk oznajmujący: He asked me where I lived. Bez did i bez znaku zapytania.
Mylisz say i tell: He said me that… albo He told that…. Po tell stoi osoba (He told me that…), a say jej nie ma (He said that…).
Dodajesz that przy poleceniu: He told me that I wait. Polecenie przekazujesz bezokolicznikiem: He told me to wait.
Po deny i accuse somebody of używasz bezokolicznika: She denied to take it. Po tych czasownikach stoi forma -ing: She denied taking it.

Zapamiętaj

Czasownik wprowadzający w przeszłości = czas w zdaniu zależnym cofa się o krok.
will → would, can → could, must → had to.
Pytanie zależne ma szyk oznajmujący, bez do/⁠does/⁠did.
Polecenie: told + osoba + to + bezokolicznik.
Po tell zawsze osoba, po say nie.

Pytania i odpowiedzi

1.Kiedy trzeba przesuwać czasy w mowie zależnej?+
Odp.:Gdy czasownik wprowadzający stoi w przeszłości (said, asked, told me) i przekazujesz słowa, które padły wcześniej. Present Simple zmienia się wtedy w Past Simple, Present Perfect w Past Perfect, will w would. Czasu nie musisz zmieniać, gdy informacja jest wciąż prawdziwa albo jeszcze się nie wydarzyła.
2.Jak przekazać pytanie w mowie zależnej?+
Odp.:Zmień szyk na oznajmujący: podmiot stoi przed czasownikiem, nie używasz do, does, did ani znaku zapytania. Pytanie tak/⁠nie wprowadzasz przez if albo whether: He asked if I was ready. Pytanie szczegółowe zaczyna się od where, when, why lub how: She asked why the lesson had ended.
3.Czym różni się say od tell?+
Odp.:Po tell zawsze podajesz osobę: She told me that she was tired. Po say osoby nie ma: She said that she was tired. Jeśli musisz wskazać osobę przy say, dodajesz to: She said to me that she was tired. W mowie zależnej naturalniej brzmi told me.
4.Jak zmieniają się czasowniki modalne?+
Odp.:will zmienia się w would, can w could, a may w znaczeniu możliwości w might. Must jako obowiązek zmienia się w had to. Bez zmian zostają should, would, could, might i ought to.
5.Jak przekazać polecenie lub prośbę?+
Odp.:Użyj czasownika tell lub ask z osobą i bezokolicznikiem z to: The teacher told us to open the books. W przeczeniu dodaj not przed to: She asked me not to shout. Nie stawiasz zdania z that, bo polecenie nie jest stwierdzeniem.
6.Jak używać accuse, deny i object to?+
Odp.:Po accuse somebody of stoi forma -ing: He accused me of cheating. Po deny też: She denied taking the money. To samo dotyczy object to: They objected to changing the plan. W zadaniach rozszerzonych sprawdź, czy po przyimku of lub to stoi forma -ing, a nie bezokolicznik.

Zobacz też

Cała gramatyka angielska tego poziomu

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 31 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z matury z angielskiego (poziom podstawowy) z maja 2026 roku – 120 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.

Rozwiąż arkusz za darmo