Język angielski 2027 · egzamin ósmoklasisty · matura, poziom podstawowy · matura, poziom rozszerzony

Gerund i bezokolicznik: czasowniki z -ing i z to

Informator CKE wymienia konstrukcje bezokolicznikowe i gerundialne wśród struktur egzaminu ósmoklasisty, razem ze zdaniami celu. Na maturze lista jest dłuższa: dochodzą let i make z osobą, czasowniki postrzegania (see, hear) i be used to z formą -ing. Zobaczysz tu, po czym stoi forma -ing, po czym bezokolicznik z to, a po czym bezokolicznik bez to.

  • Egzamin ósmoklasisty: w każdej z 4 sesji – 2023 (zadanie 12.1), 2024 (zadanie 13.3), 2025 (zadanie 12.1), 2026 (zadania 12.2 i 13.2).
  • Matura, poziom podstawowy: w 3 z 4 sesji – 2023 (zadanie 10.1), 2024 (zadania 10.3 i 11.2), 2026 (zadania 10.2 i 11.1).
  • Matura, poziom rozszerzony: w każdej z 4 sesji – 2023 (zadanie 9.1), 2024 (zadanie 9.1), 2025 (zadania 9.2 i 9.3), 2026 (zadanie 7.2).

Zasada

najważniejsze w kilku zdaniach
  • Forma -ing (gerund) zachowuje się jak rzeczownik. Stoi po przyimkach (afraid of flying, without saying, by working), może być podmiotem zdania (Swimming keeps you fit.) i następuje po wielu czasownikach: enjoy, avoid, finish, keep, mind, suggest, give up.
  • Bezokolicznik z to wyraża zamiar, decyzję i cel. Stoi po czasownikach takich jak want, decide, hope, plan, promise, refuse, manage, po wielu przymiotnikach (glad to see, easy to forget) i po too oraz enough. Cel wyrazisz też przez in order to albo so as to: He saved money to buy a guitar.
  • Bezokolicznik bez to stoi po czasownikach modalnych i po konstrukcjach z osobą: let + osoba + czasownik, make + osoba + czasownik (The heat made everyone feel sleepy.). Po see i hear + osoba możesz użyć bezokolicznika bez to, gdy widzisz całą czynność, albo formy -ing, gdy widzisz ją w trakcie.
  • Czasowniki want, ask, tell, advise, allow, invite łączą się z osobą i bezokolicznikiem z to: The doctor advised her to rest. Nie mów want that you come, tylko want you to come.
  • Kilka czasowników zmienia znaczenie zależnie od formy po nich. stop doing to „przestać coś robić”, a stop to do to „zatrzymać się, żeby coś zrobić”. remember i forget z formą -ing mówią o czymś, co już się stało, a z to – o czymś, co trzeba (albo trzeba było) zrobić. try doing to „spróbować, żeby zobaczyć efekt”, a try to do – „starać się”.
  • Pułapka: to bywa przyimkiem, a po przyimku stoi forma -ing. Tak jest po look forward to, object to i be used to: She is looking forward to meeting them. Zapytaj, czy po to możesz wstawić rzeczownik. Jeśli tak, to przyimek i potrzebna jest forma -ing. Porównaj z used to na osobnej stronie.

Egzamin ósmoklasisty z angielskiego trwa 110 minut. Gramatykę sprawdza część „Znajomość środków językowych” (ok. 15–20 % wyniku), reakcje – część „Znajomość funkcji językowych” (ok. 15–20 %).

Matura z angielskiego na poziomie podstawowym trwa 120 minut; zadania na środki językowe dają 22 % wyniku.

Na poziomie rozszerzonym (150 minut) – 23 %: zadania z lukami, transformacje, słowotwórstwo, tłumaczenie fragmentów zdań.

Budowa

Co stoi po czym: forma -ing czy bezokolicznik
Po czymWzórPrzykład
czasowniki typu enjoy, avoid, finishverb + -ingShe avoids eating sweets before bed.
czasowniki typu want, decide, hopeverb + to doHe hopes to visit Rome.
czasownik modalnymodal + doYou can borrow my pen.
let, make + osobalet / make + sb + doThe heat made everyone feel sleepy.
see, hear + osobasee / hear + sb + do / doingI saw him run down the stairs.
przyimekpreposition + -ingThanks for waiting for me.
przymiotnikadjective + to doIt is easy to lose your keys here.
cel czynnościto do / in order to do / so as to doHe ran fast to catch the bus.
too i enoughtoo + adjective + to doThis bag is too heavy to carry.
czasownik + osobaverb + sb + to doMy aunt asked me to water the plants.
Czasowniki i ich wzory
WzórCzasownikiPrzykład
czasownik + forma -ingenjoy, avoid, finish, keep, mind, suggest, give upFinish writing before you check your phone.
czasownik + bezokolicznik z towant, decide, hope, plan, promise, refuse, manage, affordThey refused to wait any longer.
czasownik + osoba + towant, ask, tell, advise, allow, inviteShe invited us to join the club.
czasownik + osoba + bez tolet, makeDad let my sister drive his car.
obie formy, to samo znaczenielike, love, hate, prefer, start, beginIt began to rain. = It began raining.
to jako przyimek + forma -inglook forward to, object to, be used toHe objects to paying extra.
Zmiana znaczenia: forma -ing albo to
CzasownikZ formą -ingZ to
stopShe stopped eating meat.She stopped to eat a sandwich.
rememberI remember locking the door.Remember to lock the door.
forgetI’ll never forget meeting the president.Don’t forget to post the letter.
tryTry adding more salt.He tried to open the jar.

Przykłady

z tłumaczeniem

Forma -ing po przyimku

  • She is afraid of flying.

    Boi się latać samolotem.

    Po przyimku of stoi forma -ing.

  • He left the room without saying a word.

    Wyszedł z pokoju bez słowa.

    Po without też forma -ing, nigdy to.

  • Thanks for helping me with the project.

    Dzięki za pomoc przy projekcie.

    Po thanks for stoi forma -ing.

Forma -ing jako podmiot i po czasowniku

  • Reading in bed is bad for your eyes.

    Czytanie w łóżku szkodzi oczom.

    Forma -ing otwiera zdanie jak rzeczownik.

  • I can’t stand waiting in queues.

    Nie znoszę stać w kolejkach.

    can’t stand łączy się z formą -ing.

  • It’s no use crying over spilt milk.

    Nie ma sensu rozpaczać nad rozlanym mlekiem.

    Po it’s no use stoi forma -ing.

Bezokolicznik z to: zamiar, decyzja, cel

  • They decided to sell their old car.

    Postanowili sprzedać stary samochód.

    decide + to.

  • He saved money to buy a guitar.

    Oszczędzał, żeby kupić gitarę.

    to wyraża cel, odpowiada na pytanie „po co?”.

  • I’m too tired to study any more.

    Jestem zbyt zmęczony, żeby się dalej uczyć.

    Po too + przymiotnik stoi to + czasownik.

  • It is easy to get lost in this city.

    W tym mieście łatwo się zgubić.

    Po przymiotniku easy stoi bezokolicznik z to.

Osoba + bezokolicznik

  • The librarian asked us to be quiet.

    Bibliotekarka poprosiła nas o ciszę.

    ask + osoba + to.

  • Mum let me stay up late.

    Mama pozwoliła mi dłużej nie spać.

    Po let + osoba czasownik stoi bez to.

  • The noise made the baby cry.

    Hałas sprawił, że dziecko zaczęło płakać.

    Po make + osoba też bez to.

  • I saw the thief run away.

    Widziałem, jak złodziej uciekł.

    Bezokolicznik bez to: widziałeś całą czynność od początku do końca.

  • I saw the thief running away.

    Widziałem, jak złodziej uciekał.

    Forma -ing: widziałeś czynność w trakcie.

Czasowniki, które zmieniają znaczenie

  • He stopped to buy some bread.

    Zatrzymał się, żeby kupić chleb.

    stop to do: powód zatrzymania się.

  • She tried switching off the router, but nothing changed.

    Spróbowała wyłączyć router, ale nic się nie zmieniło.

    try doing: sprawdzasz, jaki będzie skutek.

  • I’ll never forget seeing the sea for the first time.

    Nigdy nie zapomnę, jak pierwszy raz zobaczyłem morze.

    forget doing: wspomnienie czegoś, co się stało.

Nie myl z…

  • I used to walk to school.
  • I am used to walking to school.

W pierwszym zdaniu used to opisuje dawny nawyk i po nim stoi bezokolicznik bez to. W drugim be used to znaczy „być przyzwyczajonym”, a to jest przyimkiem, więc dalej stoi forma -ing.

Zobacz stronę: Used to
  • She took a taxi to get there on time.
  • She took a taxi so that she could get there on time.

Gdy podmiot jest ten sam, cel wyrazisz bezokolicznikiem z to. Gdy chcesz użyć osobnego zdania ze spójnikiem so that, potrzebujesz podmiotu i czasownika, na przykład z can albo could.

Zobacz stronę: Spójniki

Zadanie z egzaminu ósmoklasisty

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEegzamin ósmoklasisty

Egzamin ósmoklasisty 2026, zadanie 13.2

Zadanie 13.2. (0–1)

Uzupełnij zdania 13.1.–13.3. Wykorzystaj w odpowiedniej formie wyrazy podane w nawiasach. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast – jeśli jest to konieczne – dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać zdania logiczne i gramatycznie poprawne. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań. Uwaga! W każdą lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy, wliczając w to wyrazy już podane.
13.2. Amanda is really (good / make) cakes.

Źródło: CKE, egzamin ósmoklasisty 2026, język angielski, arkusz OJAP-⁠100-⁠2605, zadanie 13.2 · Arkusz na stronie CKE · Rozwiąż cały arkusz za darmo

Zadanie z matury

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo, z tekstem, który czyta. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEmatura, poziom rozszerzony

Matura 2025, poziom rozszerzony, zadanie 9.3

Zadanie 9.3. (0–1)

Uzupełnij zdania 9.1.–9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej formie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast – jeżeli jest to konieczne – dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów. Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów, wliczając w to wyrazy już podane.
9.3. I think we should stop (talk / Peter / idea) . We have spent plenty of time discussing it. Let’s see what other people have suggested.

Źródło: CKE, matura 2025, język angielski, poziom rozszerzony, arkusz MJAP-⁠R0-⁠100-⁠2505, zadanie 9.3 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz lub wpisz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie. Jak ocenia CKE: za każdą poprawną odpowiedź – 1 punkt. W zadaniach otwartych liczy się pełna poprawność ortograficzna i gramatyczna, a forma skrócona (np. don’t) to jeden wyraz.
egzamin ósmoklasisty

Zadanie 12.2. (0–1)

Przeczytaj tekst. Wybierz poprawne uzupełnienie luk 12.1.–12.3. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Pozostałe luki uzupełniono według klucza CKE.
EARTH DAY PROJECT There are many ways to celebrate Earth Day, but if you are looking for the perfect spring project, check out our idea for a beautiful bird feeder to make the birds in your garden happy! You won’t need to buy anything 12.1. [because] this bird feeder is made with materials you can find around the house! Start by 12.2. everything you need: an empty milk carton, scissors and paint. First, clean the carton and cut out windows in the sides. Then, decorate your bird feeder with paint, hang it outside and 12.3. [put] some food into it. You will soon see lots of birds eating from your bird feeder. Na podstawie: www.macaronikid.com

Zadanie 12.2 z arkusza CKE OJAP-⁠100-⁠2605 (egzamin ósmoklasisty 2026) — wyjaśnienie Kleksy

zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Wybierz poprawne uzupełnienie luki. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. My cousin avoids …… on motorways at night.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Spośród podanych opcji wybierz tę, która najlepiej oddaje sens wyróżnionego fragmentu zdania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C. Please don’t forget to switch off the lights when you leave.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Uzupełnij zdanie. Wykorzystaj w odpowiedniej formie wyraz podany w nawiasie. Jeśli to konieczne, dodaj inne wyrazy, tak aby otrzymać zdanie logiczne i gramatycznie poprawne. W lukę możesz wpisać maksymalnie jeden wyraz, wliczając w to wyraz już podany. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna.
We are looking forward to (see) you at the concert next week.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z maja 2026 roku

Częste pomyłki

tu najłatwiej stracić punkt
  • Używasz to po przyimku: I am interested in to learn Spanish. Po przyimku zawsze stoi forma -ing: interested in learning. To samo dotyczy good at, afraid of, without i instead of.
  • Wprowadzasz osobę przez that, jak w polskim „chcę, żebyś…”: I want that you come. Po want użyj osoby i bezokolicznika z to: I want you to come.
  • Dodajesz to po make i let: He made me to laugh. Po tych czasownikach z osobą bezokolicznik stoi bez to: He made me laugh. W stronie biernej to wraca: I was made to wait.
  • Mówisz I enjoy to read albo She suggested to go. Czasowniki enjoy i suggest wymagają formy -ing: I enjoy reading, She suggested going. Zapamiętaj ich listę jako całość.

Zapamiętaj

  • Po przyimku zawsze forma -ing: good at drawing, without asking.
  • enjoy, avoid, finish, keep, mind, suggest + forma -ing.
  • want, decide, hope, plan, promise, refuse, manage + to + czasownik.
  • let i make + osoba + czasownik bez to.
  • stop, remember, forget, try: forma -ing i to dają różne znaczenia.
  • look forward to, object to, be used to: tu to jest przyimkiem, więc forma -ing.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Co to jest gerund w angielskim?+
    Odp.:Gerund to forma czasownika z końcówką -ing, która pełni rolę rzeczownika. Może być podmiotem (Cooking relaxes me.), stać po przyimku (instead of waiting) i po wielu czasownikach (enjoy, avoid). Na tej stronie nazywamy ją formą -ing, bo ta sama końcówka pojawia się też w czasach Continuous, gdzie spełnia inną funkcję.
  2. 2.Po jakich czasownikach stoi forma -ing, a po jakich bezokolicznik z to?+
    Odp.:Nie ma jednej prostej reguły, trzeba znać wzory. Forma -ing stoi po enjoy, avoid, finish, keep, mind, suggest. Bezokolicznik z to stoi po want, decide, hope, plan, promise, refuse, manage. Łatwiej zapamiętać te czasowniki w parach z krótkim przykładem niż z długiej listy.
  3. 3.Kiedy po czasowniku stoi bezokolicznik bez to?+
    Odp.:Po czasownikach modalnych (can, must, should), po let i make z osobą (She let me use her phone.), a także po see i hear + osoba, gdy widzisz całą czynność. Po had better i would rather też stoi bezokolicznik bez to.
  4. 4.Czym różni się stop doing od stop to do?+
    Odp.:stop doing znaczy „przestać coś robić”: He stopped smoking. stop to do znaczy „zatrzymać się, żeby coś zrobić”: He stopped to tie his shoe. W drugim przypadku to wyraża cel zatrzymania się, a nie czynność, którą się przerywa.
  5. 5.Jak odróżnić to jako przyimek od to jako części bezokolicznika?+
    Odp.:Wstaw po to rzeczownik albo zaimek. Jeśli zdanie nadal ma sens (look forward to the party), to to jest przyimkiem i potrzebna jest forma -ing: look forward to meeting. Jeśli po to może stać tylko czasownik w formie podstawowej (want to leave), to jest to bezokolicznik.
  6. 6.Jak wyrazić cel w angielskim?+
    Odp.:Najprościej bezokolicznikiem z to: I opened the window to get some air. W bardziej formalnym stylu użyj in order to albo so as to. Gdy podmioty są różne, użyj so that i osobnego zdania: I opened the window so that the room could cool down. Przeczenie celu to in order not to albo so as not to.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty z angielskiego z maja 2026 roku – 110 minut, jak na egzaminie, z oryginalnymi nagraniami. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w której części tracisz punkty.