Kleksa

Egzamin ósmoklasisty 2027 · język polski

Części mowy: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, przysłówek i pozostałe

Na egzaminie ósmoklasisty możesz dostać wypowiedzenie z podkreślonym wyrazem i polecenie, by określić, czym on jest: przysłówkiem, czasownikiem, partykułą, a może wykrzyknikiem. Wystarczy znać dziesięć części mowy, umieć sprawdzić, czy wyraz się odmienia, i zadać mu właściwe pytanie. Tu masz podział, pytania i przykłady, a na końcu zadania do sprawdzenia.

Na egzaminie ósmoklasisty: w 1 z 4 sesji – 2023 (zadanie 17, luka 1).

Zasada

to musisz wiedzieć
  • Wyrazy dzielimy na dziesięć części mowy. Odmienne są: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik i zaimek. Nieodmienne są: przysłówek, przyimek, spójnik, partykuła i wykrzyknik. Przysłówek nie odmienia się, ale wiele przysłówków się stopniuje: szybko – szybciej – najszybciej.
  • Wyrazy odmienne rozpoznasz po pytaniu. Rzeczownik odpowiada na pytania kto? co?, czasownik – co robi? co się z nim dzieje? w jakim jest stanie?, przymiotnik – jaki? który? czyj?, liczebnik – ile? który z kolei? Zaimek zastępuje inne wyrazy (rzeczownik, przymiotnik, liczebnik, przysłówek) albo wskazuje na nie, np. on, ten, tyle, tak.
  • Przysłówek odpowiada na pytania jak? gdzie? kiedy? dokąd? skąd? i w zdaniu jest okolicznikiem. Partykuła nie odpowiada na żadne pytanie: dodaje wypowiedzi odcień znaczeniowy albo tworzy pytanie czy formę czasownika (nie, czy, niech, by, -że, tylko, nawet). Uwaga na czy: na początku pytania to partykuła (Czy pada?), a gdy wprowadza pytanie zależne (Zapytaj, czy pociąg odjechał.), jest spójnikiem. Nie nazywaj przysłówkiem partykuły ani odwrotnie, dopóki nie sprawdzisz pytania.
  • Przyimek (do, z, bez, na, o) stoi przy rzeczowniku lub zaimku i wskazuje relację między wyrazami; razem z nim tworzy wyrażenie przyimkowe. Spójnik (i, oraz, ale, że, ponieważ) łączy wyrazy albo zdania. Wykrzyknik (ach, hej, oj) wyraża emocje lub zwraca uwagę.
  • O części mowy decyduje funkcja wyrazu w danym wypowiedzeniu, więc ten sam zapis bywa różnymi częściami mowy: Opowiadał o morzu. – O, jakie piękne zdjęcie! Nie myl części mowy z częścią zdania: część mowy to rodzaj wyrazu, a podmiot czy okolicznik to jego rola w zdaniu.
  • Rozpoznawanie krok po kroku: 1) sprawdź, czy wyraz zmienia formę (przez przypadki, osoby, czasy); 2) jeśli tak, zadaj pytanie i wybierz rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik albo zaimek; 3) jeśli nie, sprawdź, czy odpowiada na pytanie jak? gdzie? kiedy? (przysłówek), czy łączy (spójnik), czy stoi przy rzeczowniku (przyimek); 4) zostaje partykuła lub wykrzyknik.

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut, a za cały arkusz można zdobyć 45 punktów. Zadania z gramatyki, słownictwa, ortografii i interpunkcji są w części I arkusza, obok zadań do tekstów, a w wypracowaniu oceniana jest też poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

Przykłady

Zasada na wyrazach i zdaniach: przeczytaj każdy wiersz i powiedz sobie, dlaczego jest właśnie tak.

  1. 1.Części mowy odmienne

    • kot – kota – kotu – rzeczownik: odmienia się przez przypadki, odpowiada na pytanie co?
    • czytam – czytasz – czytał – czasownik: odmienia się przez osoby, czasy i rodzaje.
    • ciepły – ciepła – ciepłe – przymiotnik: odpowiada na pytanie jaki?, odmienia się przez przypadki, liczby i rodzaje.
    • dwa – dwóch – dwoma – liczebnik: odpowiada na pytanie ile?
    • on – jego – mu – zaimek osobowy: zastępuje rzeczownik.

  2. 2.Części mowy nieodmienne

    • Wyjeżdżamy jutro po obiedzie. – jutro: przysłówek (kiedy?); po: przyimek.
    • Kupił jabłka i gruszki, ale zapomniał o chlebie. – i, ale: spójniki.
    • Niech wejdzie. – niech: partykuła tworząca formę rozkazującą; nie odpowiada na żadne pytanie.
    • Oj, ale zimno! – oj: wykrzyknik wyrażający emocje.

  3. 3.Ten sam zapis, inna część mowy

    • Opowiadał o morzu. – o: przyimek, stoi przy rzeczowniku.
    • O, jakie piękne zdjęcie! – o: wykrzyknik wyrażający zachwyt.
    • Czy lubisz zupę? – czy: partykuła tworząca pytanie.
    • Nie wiem, czy zdążę. – czy: spójnik wprowadzający zdanie podrzędne.

  4. 4.Przysłówek, który się stopniuje

    • szybko – szybciej – najszybciej – stopień równy, wyższy i najwyższy.
    • jutro, wczoraj – przysłówki, które się nie stopniują.

  5. 5.Części mowy w jednym zdaniu

    • Wczoraj Marta kupiła dla babci dwa piękne kwiaty, ale zapomniała o wazonie.
    • Wczoraj – przysłówek; Marta – rzeczownik; kupiła – czasownik; dla – przyimek; babci – rzeczownik.
    • dwa – liczebnik; piękne – przymiotnik; kwiaty – rzeczownik; ale – spójnik; zapomniała – czasownik; o – przyimek; wazonie – rzeczownik.

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie.
zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Wyraz nawet w wypowiedzeniu Nawet najmłodsi uczniowie znali odpowiedź jest

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Przeczytaj wypowiedzenie: Rano nad rzeką unosiła się gęsta mgła. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Wyraz gęsta jest nieodmienną częścią mowy.
Wyrazy rano i nad są nieodmiennymi częściami mowy.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
W wypowiedzeniu Ola zawsze chętnie pomagała młodszej siostrze wyraz młodszej jest , a wyraz chętnie należy do części mowy .

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 4. (0–1)

Przyporządkuj wyrazom z wypowiedzenia Ach, pod ławką leżą trzy zeszyty części mowy, którymi te wyrazy są w tym wypowiedzeniu. Wybierz odpowiedź spośród A–E.

Część mowy

  1. Aprzymiotnik
  2. Bspójnik
  3. Cwykrzyknik
  4. Dliczebnik
  5. Eprzyimek

Wyraz

1. ach
2. pod
3. trzy

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z 2026 roku

Częste błędy

tu najłatwiej stracić punkt
  • Mylenie przysłówka z przymiotnikiem. Ładna piosenka – jaka piosenka? to przymiotnik; ładnie śpiewa – jak śpiewa? to przysłówek. Przymiotnik określa rzeczownik i się odmienia, przysłówek nie.
  • Uznawanie każdego małego wyrazu za spójnik. Wyraz nie czy niech niczego nie łączy – to partykuły.
  • Zapominanie o liczebnikach porządkowych. Pierwszy odpowiada na pytanie który z kolei?, więc jest liczebnikiem, a nie przymiotnikiem.
  • Utożsamianie części mowy z częścią zdania. Rzeczownik może być podmiotem, dopełnieniem albo przydawką – to nadal ten sam rzeczownik.

Do zapamiętania

  • Odmienia się pięć części mowy: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik i zaimek. Pozostałe pięć jest nieodmienne.
  • Przysłówek nie odmienia się przez przypadki, ale wiele przysłówków się stopniuje.
  • Przysłówek odpowiada na pytanie jak? gdzie? kiedy?, partykuła na żadne.
  • Sprawdź funkcję wyrazu w zdaniu: ten sam zapis może być dwiema częściami mowy.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Ile jest części mowy w polskiej szkole?+
    Odp.:Dziesięć: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik, zaimek, przysłówek, przyimek, spójnik, partykuła i wykrzyknik. Pierwsze pięć odmienia się, pozostałe są nieodmienne. Taki podział przydaje się na egzaminie, bo pozwala od razu odrzucić połowę odpowiedzi.
  2. 2.Czy przysłówek jest odmienny?+
    Odp.:Nie, przysłówek nie odmienia się przez przypadki, osoby ani rodzaje. Wiele przysłówków można jednak stopniować, np. wolno – wolniej – najwolniej, ale nie wszystkie: jutro czy wczoraj się nie stopniują.
  3. 3.Jak odróżnić spójnik od partykuły?+
    Odp.:Spójnik łączy wyrazy albo zdania (ale, ponieważ). Partykuła nic nie łączy: wzmacnia, pyta albo tworzy formę czasownika. Wyraz czy bywa jednym i drugim, więc sprawdź, czy stoi na początku pytania, czy wprowadza zdanie podrzędne.
  4. 4.Czy bezokolicznik jest odrębną częścią mowy?+
    Odp.:Nie. Bezokolicznik, np. czytać, to nieosobowa forma czasownika. Więcej o formach osobowych i nieosobowych czasownika znajdziesz na osobnej stronie o czasowniku, razem z aspektem, czasem i trybem.
  5. 5.Czy zaimek zawsze zastępuje rzeczownik?+
    Odp.:Nie zawsze. Zaimek może zastępować też przymiotnik (taki), liczebnik (tyle) lub przysłówek (tak), więc nazwa „zaimek” dotyczy sposobu użycia wyrazu, a nie jednego pytania, na które odpowiada.

Zobacz też

Wszystkie tematy z języka polskiego na egzamin ósmoklasisty

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 29 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty 2026 z języka polskiego w 150 minut, jak na egzaminie. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w czym tracisz punkty.