Egzamin ósmoklasisty 2027 · język polski

Przysłówek: rozpoznawanie, stopniowanie i pisownia „nie”

Na egzaminie ósmoklasisty możesz dostać zdanie z podkreślonym przysłówkiem i polecenie, by określić jego stopień i napisać poprawnie „nie” z tym wyrazem. Wystarczą trzy rzeczy: pytania, na które przysłówek odpowiada, schemat stopniowania i reguła o „nie” obowiązująca od 1 stycznia 2026 r. Poznasz je tu na przykładach i sprawdzisz w zadaniach.

Na egzaminie ósmoklasisty: w 1 z 4 sesji – 2023 (zadanie 17, luka 1).

Zasada

to musisz wiedzieć
  • Przysłówek nie odmienia się, ale wiele przysłówków się stopniuje. Odpowiada na pytania jak? gdzie? kiedy? dokąd? skąd? i w zdaniu jest okolicznikiem. Określa czasownik (pracować wesoło), przymiotnik (bardzo uprzejmy) albo inny przysłówek (wyjątkowo pięknie).
  • Według znaczenia wyróżniamy przysłówki miejsca (wysoko, nisko), czasu (wkrótce, rano) i sposobu (wesoło, pięknie). Większość przysłówków powstaje od przymiotników przez końcówki -o lub -e: wesoły → wesoło, piękny → pięknie, dobry → dobrze. Inne nie mają przymiotnika, od którego pochodzą: wkrótce, dotychczas, bardzo.
  • Stopniowanie ma trzy stopnie. Równy: pięknie. Wyższy z końcówką -iej, -ej albo ze słowem „bardziej”: piękniej, bardziej uprzejmie. Najwyższy z przedrostkiem „naj-” lub „najbardziej”: najpiękniej, najbardziej uprzejmie. Nieregularne są m.in. dobrze – lepiej – najlepiej i dużo – więcej – najwięcej. Nie stopniują się np. wkrótce, dotychczas.
  • Od 1 stycznia 2026 r. „nie” z przymiotnikami i z przysłówkami odprzymiotnikowymi piszemy łącznie we wszystkich stopniach: niemiły, niemilszy, nienajmilszy; niedaleko, niedalej, nienajdalej. Łącznie piszemy też „nie” z imiesłowami przymiotnikowymi (niekochany, niepalący). Do końca 2025 r. w stopniu wyższym i najwyższym pisano „nie” rozdzielnie.
  • Rozdzielnie piszemy „nie” w trzech przypadkach: gdy zaprzeczenie łączy się z przeciwstawieniem (nie głośno, lecz cicho), gdy wyraz oznacza stan pośredni (jeszcze nie głośno, ale już nie cicho) oraz po „wcale” i „bynajmniej”. Osobno zapisujemy też „nie” przed przysłówkiem nieodprzymiotnikowym: nie dość.
  • Nie nazywaj przysłówkiem partykuły ani odwrotnie bez sprawdzenia pytania. Przysłówek odpowiada na pytanie jak? gdzie? kiedy? i jest okolicznikiem; partykuła (nie, czy, niech, by, -że, tylko, nawet) nie odpowiada na żadne pytanie. Czy w pytaniu zależnym (Zapytaj, czy pociąg odjechał.) jest już spójnikiem, nie partykułą.

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut, a za cały arkusz można zdobyć 45 punktów. Zadania z gramatyki, słownictwa, ortografii i interpunkcji są w części I arkusza, obok zadań do tekstów, a w wypracowaniu oceniana jest też poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna. W latach 2026–2030 egzaminator uzna zarówno pisownię sprzed 2026 r., jak i nową, jeśli piszesz konsekwentnie.

W zasadach pisowni

tekst oficjalny
Jak to zapisała Rada Języka Polskiego w zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2026 r. – słowo w słowo.
4.9.1. Pisownia łącznas. 30
z przysłówkami, także w stopniu wyższym i najwyższym, utworzonymi od przymiotników
4.9.2. Pisownia rozdzielnas. 31
przed przysłówkami niepochodzącymi od przymiotników, np. nie bardzo, nie dość

Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN, Zasady pisowni i interpunkcji polskiej (wersja jednolita, listopad 2025), obowiązujące od 1 stycznia 2026 r.

Przykłady

Zasada na wyrazach i zdaniach: przeczytaj każdy wiersz i powiedz sobie, dlaczego jest właśnie tak.
  1. 1.Pytania do przysłówka

    • Dzieci bawiły się wesoło. – jak? wesoło: przysłówek sposobu.
    • Ptak leciał nisko. – gdzie? nisko: przysłówek miejsca.
    • Wkrótce wróci do domu. – kiedy? wkrótce: przysłówek czasu.
    • bardzo uprzejmy – przysłówek określa przymiotnik; wyjątkowo pięknie – określa inny przysłówek.
  2. 2.Tworzenie od przymiotnika

    • szczęśliwy → szczęśliwie, wesoły → wesoło, dobry → dobrze.
  3. 3.Stopniowanie

    • pięknie – piękniej – najpiękniej
    • uprzejmie – bardziej uprzejmie – najbardziej uprzejmie
    • dużo – więcej – najwięcej; dobrze – lepiej – najlepiej
    • wkrótce, dotychczas – przysłówki, które się nie stopniują.
  4. 4.Pisownia „nie”

    • niedaleko, nieuprzejmie, niepiękniej – łącznie, bo przysłówek pochodzi od przymiotnika.
    • Mówił nie głośno, lecz cicho. – rozdzielnie: zaprzeczenie z przeciwstawieniem.
    • Wcale nie wesoło. – rozdzielnie po „wcale”.
    • nie dość – rozdzielnie: „dość” nie pochodzi od przymiotnika.
  5. 5.Przysłówek czy partykuła

    • Wyszedł wcześnie. – kiedy? wcześnie: przysłówek, okolicznik czasu.
    • Tylko Ola wyszła. – tylko: partykuła, nie odpowiada na żadne pytanie.

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie.
zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Wyraz głośniej w wypowiedzeniu Mów głośniej, bo nic nie słyszę jest

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Przeczytaj stwierdzenia o pisowni „nie” z przysłówkami. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Zapis niebardzo jest zgodny z zasadami pisowni.
Zapis niegłośno jest zgodny z zasadami pisowni.
W wypowiedzeniu Szedł nie szybciej, lecz wolniej „nie” z wyrazem „szybciej” pisze się rozdzielnie.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
Przysłówek gorzej jest w stopniu , a przysłówek mało – w stopniu .

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 4. (0–1)

Przyporządkuj przysłówkom ich stopień. Wybierz odpowiedź spośród A–E.

Stopień

  1. Astopień równy
  2. Bstopień wyższy
  3. Cstopień najwyższy
  4. Dprzymiotnik w stopniu wyższym
  5. Eprzysłówek, który się nie stopniuje

Przysłówek

1. blisko
2. najdalej
3. bliżej

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z 2026 roku

Częste błędy

tu najłatwiej stracić punkt
  • Mieszanie przysłówka z przymiotnikiem. Ładnie śpiewa – jak śpiewa? to przysłówek; ładna piosenka – jaka piosenka? to przymiotnik.
  • Podwójne stopniowanie, np. „bardziej lepiej” albo „najbardziej najlepiej”. Wystarczy lepiej, najlepiej.
  • Pisanie „nie” osobno z wyższym lub najwyższym stopniem przysłówka odprzymiotnikowego, bo tak pisano do końca 2025 r. Od 1 stycznia 2026 r. piszemy łącznie: nienajmilej.
  • Pisanie łącznie „nie” z przysłówkiem, który nie pochodzi od przymiotnika, np. „niedość”. Poprawnie: nie dość.
  • Uznawanie za przysłówek każdego wyrazu bez końcówki. Partykuła tylko też się nie odmienia, ale nie odpowiada na pytanie jak? gdzie? kiedy?

Do zapamiętania

  • Przysłówek nie odmienia się, ale wiele przysłówków się stopniuje.
  • Stopniowanie: równy – wyższy (-iej, -ej, bardziej) – najwyższy (naj-).
  • Od 1 stycznia 2026 r. „nie” z przysłówkami odprzymiotnikowymi piszemy łącznie we wszystkich stopniach.
  • Rozdzielnie: przeciwstawienie, stan pośredni, po „wcale” i „bynajmniej”, przysłówki nieodprzymiotnikowe.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Czym przysłówek różni się od przymiotnika?+
    Odp.:Przymiotnik określa rzeczownik i odpowiada na pytanie jaki?, przysłówek zwykle określa czasownik i odpowiada na pytania jak? gdzie? kiedy? Przymiotnik się odmienia, przysłówek – nie, choć może się stopniować.
  2. 2.Jak stworzyć stopień wyższy przysłówka?+
    Odp.:Dodaj końcówkę -iej albo -ej do tematu przysłówka (ładnie – ładniej) albo użyj wyrazu „bardziej” z formą podstawową (bardziej uprzejmie). Niektóre przysłówki mają formy nieregularne, które trzeba zapamiętać.
  3. 3.Czy „nie” z przysłówkiem w stopniu wyższym zawsze piszemy łącznie?+
    Odp.:Od 1 stycznia 2026 r. tak, jeśli przysłówek pochodzi od przymiotnika, np. niedalej. Wyjątki to zaprzeczenie z przeciwstawieniem, stan pośredni oraz wyrażenia po „wcale” i „bynajmniej”. Na egzaminie w latach 2026–2030 egzaminator uzna też dawny zapis rozdzielny, jeśli piszesz konsekwentnie.
  4. 4.Dlaczego „nie dość” piszemy osobno?+
    Odp.:Przysłówek „dość” nie pochodzi od przymiotnika. Zasady RJP każą pisać „nie” osobno przed przysłówkami niepochodzącymi od przymiotników, więc zapiszesz osobno zarówno nie dość, jak i nie bardzo, i nie pomylisz ich z przysłówkami odprzymiotnikowymi.
  5. 5.Jak odróżnić przysłówek od partykuły?+
    Odp.:Zadaj pytanie jak? gdzie? kiedy? Przysłówek odpowiada i jest okolicznikiem. Partykuła, np. tylko czy nawet, nie odpowiada na żadne pytanie, tylko dodaje odcień znaczeniowy wypowiedzi.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty 2026 z języka polskiego w 150 minut, jak na egzaminie. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w czym tracisz punkty.