Kleksa

Egzamin ósmoklasisty 2027 · język polski

Przyimek, spójnik, partykuła i wykrzyknik

Na egzaminie ósmoklasisty te cztery części mowy pojawiają się w zadaniach o łączeniu zdań i o interpunkcji: trzeba wiedzieć, czym jest spójnik, kiedy przed nim stawiamy przecinek i jak odróżnić go od zaimka. Tu masz wszystkie cztery części mowy, reguły o przecinku i pisowni oraz zadania, które sprawdzisz od razu.

Na egzaminie ósmoklasisty: w 1 z 4 sesji – 2026 (zadanie 8.2).

Zasada

to musisz wiedzieć
  • Przyimek (do, z, bez, na, o, nad) jest nieodmienny i stoi przy rzeczowniku lub zaimku, z którym tworzy wyrażenie przyimkowe. Wymaga określonego przypadku: do szkoły (dopełniacz), z kolegą (narzędnik), o wakacjach (miejscownik). Przyimki piszemy osobno od rzeczowników (do pracy), a przyimki złożone z samych przyimków łącznie (spod, znad, zza).
  • Spójnik łączy wyrazy albo zdania i nie jest częścią zdania. Spójniki współrzędne to m.in. i, oraz, a, ale, lecz, lub, albo, a podrzędne – aby, ponieważ, gdy, jeśli. Zaimek względny (który, jaki, kto, co, czyj) także wprowadza zdanie podrzędne, ale jest w nim częścią zdania. Podobnie gdzie i dokąd w zdaniu podrzędnym to zaimki (przysłowne), które pełnią funkcję okolicznika. Kiedy może być jednym i drugim: w pytaniu zależnym (Nie pamiętam, kiedy dzwonił.) to zaimek, a w zdaniu okolicznikowym czasu (Zadzwoń, kiedy skończysz.) słowniki podają je jako spójnik, tak jak gdy.
  • Przed spójnikami przeciwstawnymi (a, ale, lecz, jednak, natomiast, tylko, zaś) stawiamy przecinek – zarówno między zdaniami (Był miły, ale stanowczy.), jak i między częściami zdania pojedynczego (mały, ale silny). Wyjątki dla „a”: przecinka nie ma, gdy „a” znaczy „i” (cicha a łagodna), stoi między porównywanymi rzeczami (Kraszewski a romantyzm) albo towarzyszy „między” (między łąką a lasem).
  • Przed pojedynczym „i”, „oraz”, „lub”, „albo”, „bądź”, „ani” przecinka nie stawiamy, ani w zdaniu pojedynczym, ani między zdaniami współrzędnymi. Przecinek stawiamy przed drugim z powtórzonych spójników (i horrory, i thrillery) oraz wtedy, gdy przed „i” kończy się wtrącenie lub zdanie podrzędne.
  • Partykuła nie odpowiada na żadne pytanie: pyta (czy na początku pytania; czy wprowadzające pytanie zależne, Zapytaj, czy pociąg odjechał, to spójnik), przeczy (nie), wzmacnia (-że, aż) albo tworzy formę czasownika (by). Cząstki -że, -ż piszemy z poprzedzającym wyrazem łącznie (dajże). Cząstki -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście piszemy łącznie z osobową formą czasownika, która tworzy tryb przypuszczający (zrobiłbym), a także w spójnikach żeby, gdyby, aby.
  • Wykrzyknik wyraża emocje albo zwraca uwagę (ach, och, hurra, hej). Po wykrzykniku zwykle stawiamy przecinek, a wykrzyknik lub kropkę na końcu zdania, albo wykrzyknik od razu po wyrazie: Och, to niesprawiedliwe! Och! To niesprawiedliwe!
  • Sprawdzanie krok po kroku: 1) zadaj pytanie jak? gdzie? kiedy? – jeśli pasuje, to przysłówek; 2) jeśli wyraz stoi przy rzeczowniku i wskazuje relację, to przyimek; 3) jeśli łączy zdania lub wyrazy i nie jest częścią zdania, to spójnik; 4) jeśli wzmacnia, pyta, przeczy albo tworzy formę czasownika, to partykuła; 5) jeśli wyraża emocje, to wykrzyknik.

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut, a za cały arkusz można zdobyć 45 punktów. Zadania z gramatyki, słownictwa, ortografii i interpunkcji są w części I arkusza, obok zadań do tekstów, a w wypracowaniu oceniana jest też poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

W zasadach pisowni

tekst oficjalny
Jak to zapisała Rada Języka Polskiego w zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2026 r. – słowo w słowo.
4.4. Pisownia wyrażeń przyimkowych i przyimków złożonychs. 24
Rozdzielnie pisze się wyrażenia przyimkowe, czyli połączenia przyimków z rzeczownikami lub innymi częściami mowy
4.6. Pisownia partykułs. 27
Łącznie pisze się partykuły -że, -ż, -ć, -li
15. Wykrzykniks. 72
po takich wyrazach można postawić przecinek, natomiast na końcu zdania wykrzyknik lub kropkę

Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN, Zasady pisowni i interpunkcji polskiej (wersja jednolita, listopad 2025), obowiązujące od 1 stycznia 2026 r.

Przykłady

Zasada na wyrazach i zdaniach: przeczytaj każdy wiersz i powiedz sobie, dlaczego jest właśnie tak.

  1. 1.Przyimki i przypadki

    • do szkoły – przyimek „do” + dopełniacz; z kolegą – „z” + narzędnik.
    • spod stołu, znad jeziora – przyimki złożone, piszemy łącznie.
    • Wróciła do pracy przed czasem. – wyrażenia przyimkowe piszemy osobno.

  2. 2.Spójnik czy zaimek względny

    • Obiecał, że przyjdzie. – „że” tylko łączy zdania i nie jest częścią zdania.
    • książka, którą czytam – „którą” wprowadza zdanie podrzędne i jest w nim dopełnieniem: zaimek względny.
    • Zostałem w domu, ponieważ padało. – spójnik podrzędny.

  3. 3.Przecinek przed spójnikami

    • Lubię koty i psy. – przed pojedynczym „i” przecinka nie ma.
    • Pada, ale idziemy. – przed „ale” przecinek jest.
    • Czytam i książki, i komiksy. – powtórzone „i”: przecinek przed drugim.
    • między domem a ogrodem – „a” przy „między”: bez przecinka.

  4. 4.Partykuły i ich pisownia

    • Czy zdążysz? – partykuła pytająca.
    • Chodźże tu! – partykuła „-że” łącznie.
    • Zrobiłbym to. – „-bym” łącznie z czasownikiem.
    • Gdybym wiedział, powiedziałbym. – „gdybym” to spójnik z cząstką, łącznie.
    • Zastanawiam się, czy by nie zostać w domu. – „by” po spójniku „czy” osobno.

  5. 5.Wykrzykniki

    • Hurra, wygraliśmy! – wykrzyknik, po nim przecinek.
    • Ojej! Rozlałem sok. – wykrzyknik z własnym znakiem wykrzyknienia.

  6. 6.Zdania łączone spójnikami

    • Zosia piecze ciasto, a Marek nakrywa do stołu. – „a” łączy dwa zdania współrzędne i ma przed sobą przecinek.
    • Wyjdę, jeśli przestanie padać. – spójnik podrzędny „jeśli”, przecinek przed nim.

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie.
zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Wyraz więc w wypowiedzeniu Padało, więc wróciliśmy do domu jest

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Przeczytaj stwierdzenia o interpunkcji w podanych wypowiedzeniach. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W wypowiedzeniu Pisał szybko lecz niestarannie brakuje przecinka przed spójnikiem „lecz”.
W wypowiedzeniu Zjemy obiad i pójdziemy na spacer brakuje przecinka przed spójnikiem „i”.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
Wyraz zatem piszemy , ponieważ we współczesnej polszczyźnie jest .

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 4. (0–1)

Przyporządkuj wyrazom z wypowiedzenia Hej, niech nikt nie wchodzi na lód nad rzeką części mowy, którymi te wyrazy są w tym wypowiedzeniu. Wybierz odpowiedź spośród A–E.

Część mowy

  1. Aprzysłówek
  2. Bspójnik
  3. Cpartykuła
  4. Dprzyimek
  5. Ewykrzyknik

Wyraz

1. hej
2. niech
3. nad

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z 2026 roku

Częste błędy

tu najłatwiej stracić punkt
  • Stawianie przecinka przed każdym „i”. Przed pojedynczym „i” łączącym wyrazy lub zdania współrzędne przecinka nie ma.
  • Pomijanie przecinka przed „ale”, „lecz” i „a” przeciwstawnym, także w zdaniu pojedynczym.
  • Uznawanie każdego wyrazu wprowadzającego zdanie podrzędne za spójnik. Wyraz który jest zaimkiem względnym i pełni funkcję w zdaniu podrzędnym.
  • Pisanie wyrażenia przyimkowego razem, np. „dopracy”. Poprawnie: do pracy.
  • Mylenie partykuły z przysłówkiem. Przysłówek odpowiada na pytanie jak? gdzie? kiedy?, partykuła na żadne.

Do zapamiętania

  • Spójnik tylko łączy, zaimek względny łączy i jest częścią zdania.
  • Przecinek przed „ale”, „lecz”, „a” przeciwstawnym; nie przed pojedynczym „i”, „lub”, „albo”.
  • Wyrażenia przyimkowe piszemy osobno, przyimki złożone (spod, znad) łącznie.
  • Partykuła nie odpowiada na żadne pytanie.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Czym różni się przyimek od przedrostka?+
    Odp.:Przyimek jest osobnym wyrazem i stoi przed rzeczownikiem (do domu), a przedrostek jest częścią wyrazu i piszemy go razem z podstawą (dojść). Sprawdź, czy dany element da się oddzielić od rzeczownika, nie zmieniając znaczenia.
  2. 2.Czy przed „że” zawsze stawiamy przecinek?+
    Odp.:Tak, gdy „że” wprowadza zdanie podrzędne: Wiem, że przyjdzie. Przecinek oddziela wtedy zdanie nadrzędne od podrzędnego. W połączeniach typu dlatego że, tak że przecinek stawiamy przed całym połączeniem, a nie przed „że”: Wrócił wcześniej, dlatego że zachorował.
  3. 3.Jak odróżnić spójnik od zaimka względnego?+
    Odp.:Spójnik nie jest częścią zdania, a zaimek względny jest nią: odpowiada na pytanie i pełni funkcję, np. dopełnienia. W książka, którą czytam wyraz którą to dopełnienie, więc zaimek.
  4. 4.Czy partykuła „nie” jest przysłówkiem?+
    Odp.:Nie. Przysłówek odpowiada na pytania jak? gdzie? kiedy? i jest okolicznikiem, a „nie” przecząco modyfikuje wypowiedź i na żadne pytanie nie odpowiada, więc jest partykułą.
  5. 5.Czy wykrzyknik zawsze stoi na początku zdania?+
    Odp.:Nie. Zwykle otwiera wypowiedź, ale może też stać w jej środku lub na końcu. Po wykrzykniku stawiamy przecinek albo znak wykrzyknienia, zależnie od tego, jak mocne jest uczucie.

Zobacz też

Wszystkie tematy z języka polskiego na egzamin ósmoklasisty

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 29 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty 2026 z języka polskiego w 150 minut, jak na egzaminie. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w czym tracisz punkty.