Kleksa

Egzamin ósmoklasisty 2027 · język polski

Pisownia „nie” z różnymi częściami mowy: zasady od 2026 r.

Zadanie z pisowni „nie” na egzaminie ósmoklasisty prosi o dwie rzeczy naraz: rozpoznanie części mowy i wybór zapisu. Wystarczy więc jedno pytanie: z jakim wyrazem stoi „nie”? Zasady zmieniły się 1 stycznia 2026 r., dlatego poniżej znajdziesz obowiązującą regułę, wyjątki i zadanie z arkusza, w którym zmiana ma znaczenie.

Na egzaminie ósmoklasisty: w 1 z 4 sesji – 2023 (zadanie 17, luka 2).

Zasada

to musisz wiedzieć
  • Od 1 stycznia 2026 r. „nie” z przymiotnikami i z przysłówkami odprzymiotnikowymi piszemy łącznie we wszystkich stopniach: niemiły, niemilszy, nienajmilszy; niedaleko, niedalej, nienajdalej. Łącznie piszemy też „nie” z imiesłowami przymiotnikowymi (niekochany, niepalący).
  • Łącznie piszemy też „nie” z rzeczownikami (nieprzyjaciel, niebezpieczeństwo). Zapamiętaj więc prostą zasadę: razem z rzeczownikiem, przymiotnikiem, imiesłowem przymiotnikowym i przysłówkiem utworzonym od przymiotnika.
  • Osobno piszemy „nie” z czasownikami (nie śpiewam, nie krzyczeć), z wyrazami o znaczeniu czasownikowym (nie można, nie warto, nie wolno), z imiesłowami przysłówkowymi (nie czytając, nie odrobiwszy), z liczebnikami (nie dziesiąty), z zaimkami (nie my), z wyrażeniami przyimkowymi (nie dla was) oraz z przysłówkami bez przymiotnikowego odpowiednika (nie zawsze).
  • Są trzy wyjątki, w których osobno piszemy też „nie” z przymiotnikiem, przysłówkiem lub imiesłowem przymiotnikowym. Pierwszy: zaprzeczenie połączone z przeciwstawieniem (nie zimny, lecz chłodny; nie większy, ale największy). Drugi: stan pośredni między dwiema skrajnymi cechami (już nie młody, ale jeszcze nie stary). Trzeci: „nie” po słowach „wcale” i „bynajmniej” (wcale nie wesoły).
  • Sposób postępowania w zadaniu: 1) ustal, jaką częścią mowy jest wyraz po „nie”; 2) jeśli to rzeczownik, przymiotnik, przysłówek od przymiotnika albo imiesłów przymiotnikowy, pisz łącznie; 3) jeśli to czasownik, imiesłów przysłówkowy, liczebnik, zaimek, wyrażenie przyimkowe albo inny przysłówek, pisz osobno; 4) na końcu sprawdź trzy wyjątki.

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut, a za cały arkusz można zdobyć 45 punktów. Zadania z gramatyki, słownictwa, ortografii i interpunkcji są w części I arkusza, obok zadań do tekstów, a w wypracowaniu oceniana jest też poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna. W latach 2026–2030 egzaminator uzna zarówno pisownię sprzed 2026 r., jak i nową, jeśli piszesz konsekwentnie.

W zasadach pisowni

tekst oficjalny
Jak to zapisała Rada Języka Polskiego w zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2026 r. – słowo w słowo.
4.9.1. Pisownia łącznas. 30
z przymiotnikami, także w stopniu wyższym i najwyższym
4.9.2. Pisownia rozdzielnas. 32
stoi po słowach bynajmniej i wcale

Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN, Zasady pisowni i interpunkcji polskiej (wersja jednolita, listopad 2025), obowiązujące od 1 stycznia 2026 r.

Przykłady

Zasada na wyrazach i zdaniach: przeczytaj każdy wiersz i powiedz sobie, dlaczego jest właśnie tak.

  1. 1.„Nie” razem: przymiotnik, przysłówek, rzeczownik

    • niecierpliwy, niecierpliwszy, nienajcierpliwszy – przymiotnik we wszystkich stopniach.
    • nieciekawie, nieciekawiej, nienajciekawiej – przysłówek utworzony od przymiotnika, we wszystkich stopniach.
    • nieporozumienie, niepogoda – rzeczowniki.

  2. 2.„Nie” razem: imiesłowy przymiotnikowe

    • niezapomniany, nienapisany – imiesłowy bierne.
    • niepracujący, niewidzący – imiesłowy czynne.

  3. 3.„Nie” osobno

    • Nie śpiewam. nie tańczyć – czasownik.
    • nie warto, nie wolno – wyrazy o znaczeniu czasownikowym.
    • nie biegnąc, nie przeczytawszy – imiesłowy przysłówkowe.
    • nie ten, nie my, nie dla was – zaimek i wyrażenie przyimkowe.
    • nie zawsze, nie dziś – przysłówki bez przymiotnikowego odpowiednika.

  4. 4.Wyjątki: „nie” osobno z przymiotnikiem

    • To nie zimny, lecz chłodny wiatr. – zaprzeczenie i przeciwstawienie.
    • Ten owoc jest już nie zielony, ale jeszcze nie dojrzały. – stan pośredni.
    • Wcale nie wesoły ten koncert. – po słowie „wcale”.

  5. 5.Co się zmieniło 1 stycznia 2026 r.

    • Do końca 2025 r. pisano osobno „nie” z przymiotnikiem lub przysłówkiem w stopniu wyższym i najwyższym: nie wyższy, nie gorzej.
    • Od 1 stycznia 2026 r. piszemy łącznie: niewyższy, niegorzej.

Zadanie z egzaminu

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEegzamin ósmoklasisty

Egzamin ósmoklasisty 2023, zadanie 17

Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent

Uważasz, że masz jakiś talent? Wykorzystujesz go? Pozwalasz, żeby cię napędzał? Tak naprawdę na jednym talencie się nie kończy. Zdaniem autorów testu Gallupa¹ masz ich znacznie więcej! Może rzeczywiście nie potrafisz rysować, nie grasz na żadnym instrumencie, śpiewając, nie zawsze trafiasz w nutę, a w kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty, ale na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać.Ponieważ słowo „talent” łączone jest zwykle ze zdolnościami artystycznymi lub z jakąś praktyczną umiejętnością, często uznajemy, że jesteśmy raczej umiarkowanie utalentowani. Owszem, coś potrafimy, coś nam „wychodzi”, coś lubimy... Ale talent? To dar, który spływa na wybranych! A gdyby przyjąć, że każdy został nim obdarzony?Talentów jest sporo. Dokładnie 34. Przynajmniej tak twierdzą badacze Instytutu Gallupa, którzy przez dziesięciolecia prześwietlali ludzkie cechy, by wyłowić te najcenniejsze. Czy wpadłbyś na to, że talentem jest bliskość? Albo rozwaga, odpowiedzialność? Dla badaczy talent to „powtarzający się wzorzec zachowania, myślenia i odczuwania, który może znaleźć praktyczne zastosowanie”. Innymi słowy: sposób, w jaki stawiasz czoło określonym sytuacjom, prawdziwy motor twoich działań. Coś, co łatwo przychodzi, po co chętnie sięgasz i co przynosi ponadprzeciętne rezultaty. Może twój dar to „rywalizacja” (chętnie mierzysz się z innymi), „bezstronność” (z łatwością rozwiązujesz konflikty), a może „optymizm” (twoja szklanka jest zawsze w połowie pełna).Jak przejawiają się Gallupowskie talenty na co dzień? Weźmy na przykład „elastyczność”. Człowiek z wysokim poziomem tej cechy postrzega przyszłość nieco inaczej niż pozostali. Ona jest po prostu bliżej. Kiedy słyszy: „chodź na zebranie, robimy plany na trzy lata”, ma ochotę uciekać. On zajmuje się tym, co ma przed nosem. Nie znosi harmonogramów, uporządkowanych schematów działania, ścisłych procedur. Reaguje na to, co wydarza się teraz. Z kolei ktoś z talentem „uczenie się” czerpie wielką przyjemność ze zdobywania wiedzy. Dla niego proces nauki nie ma końca. Wciąż eksperymentuje, sprawdza, zgłębia.Nie da się jednak ukryć, że każdy talent może też mieć ciemną stronę. Weźmy „naprawianie”. Jeśli masz ten talent, prawdopodobnie jesteś postrzegany jako osoba, która potrafi rozwiązać każdy problem. Tacy ludzie ulepszają, odnawiają, wskrzeszają. Mają rentgen w oczach – widzą, co nie działa, i wiedzą, jak to zmienić. Wszystko świetnie, póki nie zaczną naprawiać innych…Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem. Ważne, by zrozumieć ich istotę. Odkryć, które są zaniedbane i niedocenione, i znaleźć sposób na ich odblokowanie. Badacze zauważają, że talenty nie są dane nam raz na całe życie. Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też – by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. Stanie się ono wtedy ciekawsze, bogatsze. Talent bez naszego wsparcia może przecież zmarnieć. Ale to już wiemy od dawna – z pewnej przypowieści².¹ Test Gallupa – test, który umożliwia ocenę natężenia cech zwanych talentami.² Z pewnej przypowieści – nawiązanie do biblijnej przypowieści o talentach; zgodnie z jej przesłaniem każdy człowiek otrzymuje jakiś dar albo jakąś umiejętność, które powinien pomnożyć, czyli rozwinąć.

Zadanie 17. (0–1)

Dokończ poniższe zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
W wypowiedzeniu W kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty podkreślony wyraz to przysłówek w stopniu . Zgodnie z zasadami poprawności ortograficznej partykułę nie z wyrazem najlepiej należy zapisać .

Źródło: CKE, egzamin ósmoklasisty 2023, arkusz OPOP-⁠100-⁠2305, zadanie 17 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie.
zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

W którym wypowiedzeniu „nie” z wyróżnionym wyrazem zapisano poprawnie? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Przeczytaj zdania o pisowni „nie”. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Wyrażenie nie spojrzawszy piszemy łącznie, ponieważ jest to imiesłów.
Wyraz nieprzeczytany piszemy łącznie, ponieważ jest to imiesłów przymiotnikowy.
Z rzeczownikiem nieprzyjemność „nie” piszemy łącznie.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
„Nie” z zaimkiem każdy piszemy , a z przysłówkiem głośno .

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 4. (0–1)

Przyporządkuj podanym zapisom regułę, według której piszemy w nich „nie”. Wybierz odpowiedź spośród A–E.

Reguła

  1. A„nie” z czasownikiem
  2. B„nie” z imiesłowem przymiotnikowym
  3. C„nie” z rzeczownikiem
  4. Dzaprzeczenie z przeciwstawieniem
  5. E„nie” z przysłówkiem odprzymiotnikowym

Zapis

1. nie cichy, ale ogłuszający
2. nie rozumiem
3. niezaproszony gość

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z 2026 roku

Częste błędy

tu najłatwiej stracić punkt
  • Pisanie „nie” osobno z przymiotnikiem w stopniu wyższym albo najwyższym, bo tak uczono wcześniej. Od 1 stycznia 2026 r. piszemy łącznie: nieciekawszy, nienajciekawszy.
  • Pisanie „nie” łącznie z czasownikiem, który często występuje z przeczeniem. Nie lubię, nie wiem to formy osobowe czasownika, więc „nie” piszemy osobno.
  • Pomijanie wyjątków z przeciwstawieniem. W zapisie nie ciepły, lecz gorący wyraz „nie” zostaje osobno, bo wypowiedź zaprzecza jednej cesze i wskazuje drugą.
  • Mylenie imiesłowu przymiotnikowego z przysłówkowym. Niepracujący (łącznie) to inna forma niż nie pracując (osobno).

Do zapamiętania

  • Najpierw część mowy, potem zapis.
  • Razem: rzeczownik, przymiotnik w każdym stopniu, przysłówek od przymiotnika, imiesłów przymiotnikowy.
  • Osobno: czasownik, imiesłów przysłówkowy, liczebnik, zaimek, wyrażenie przyimkowe, inne przysłówki.
  • Wyjątki z „nie” osobno: przeciwstawienie, stan pośredni, „wcale” i „bynajmniej”.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Jak rozpoznać przysłówek utworzony od przymiotnika?+
    Odp.:Zapytaj, czy do przysłówka pasuje przymiotnik tego samego rdzenia: cicho – cichy, ciekawie – ciekawy. Jeśli tak, „nie” piszemy łącznie. Przysłówki takie jak zawsze czy dziś nie mają przymiotnika, więc „nie” zostaje osobno.
  2. 2.Czy na egzaminie trzeba pisać „nie” według nowych zasad?+
    Odp.:Nowe zasady obowiązują od 1 stycznia 2026 r. i warto się ich trzymać. W latach 2026–2030 egzaminator uzna też pisownię sprzed 2026 r., jeśli piszesz konsekwentnie. Nie mieszaj więc obu zapisów w jednej pracy.
  3. 3.Czy „nie” z imiesłowem przymiotnikowym zawsze piszemy razem?+
    Odp.:Prawie zawsze. Od 1 stycznia 2026 r. nie ma już wyjątku, który pozwalał pisać osobno „nie” z imiesłowem w znaczeniu czasownikowym, więc piszemy łącznie: niepalący, nieznany, niekochany. Osobno zostaje tylko w tych samych trzech wypadkach co przy przymiotniku: przy przeciwstawieniu (nie stojący, ale leżący), przy stanie pośrednim i po „wcale” lub „bynajmniej”.
  4. 4.Czym różni się „nie” z przeciwstawieniem od zwykłego przeczenia?+
    Odp.:W przeciwstawieniu po „nie” zwykle stoi „ale” albo „lecz” i druga, zastępująca cecha: nie nowy, lecz odnowiony. W zwykłym przeczeniu nie ma drugiej cechy, więc piszemy łącznie: To niezły pomysł.
  5. 5.Jak zapamiętać, że czasownik pisze się z „nie” osobno?+
    Odp.:Zapytaj, czy wyraz oznacza czynność lub stan i ma formę osobową albo bezokolicznik. Jeśli tak, „nie” jest przeczeniem czynności i stoi osobno: nie śpię, nie czekać.

Zobacz też

Wszystkie tematy z języka polskiego na egzamin ósmoklasisty

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 29 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty 2026 z języka polskiego w 150 minut, jak na egzaminie. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w czym tracisz punkty.