Kleksa

Egzamin ósmoklasisty 2027 · język polski

Przecinek: kiedy go stawiamy, a kiedy nie

Na egzaminie ósmoklasisty zadanie z przecinkiem może wymagać wskazania zdania z błędem albo wstawienia brakujących znaków. W obu wypadkach działa to samo: zanim postawisz przecinek, ustal, jakie wyrazy łączy zdanie albo część zdania. Na tej stronie masz zasady uporządkowane według pytań, które zadajesz zdaniu, oraz dwa zadania z arkusza.

Na egzaminie ósmoklasisty: w każdej z 4 sesji – 2023 (zadanie 8), 2024 (zadanie 9, wiersz 1), 2025 (zadanie 10), 2026 (zadania 7 i 8.2).

Zasada

to musisz wiedzieć
  • Zdanie podrzędne oddziela od nadrzędnego przecinek, niezależnie od kolejności zdań (Wiem, że wrócisz. Gdy skończysz, zadzwoń.). Gdy zdanie podrzędne stoi w środku nadrzędnego, przecinek otwiera je i zamyka: Książka, którą pożyczyłem, jest ciekawa. Przecinek przed wyrażeniem typu mimo że, zwłaszcza że stoi przed całym wyrażeniem.
  • Przed spójnikami przeciwstawnymi („a”, „ale”, „lecz”, „jednak”, „natomiast”, „tylko”, „zaś”) stawiamy przecinek – zarówno między zdaniami (Był miły, ale stanowczy.), jak i między częściami zdania pojedynczego (mały, ale silny). Wyjątki dla „a” (zasady pisowni, 12.2, punkt 6): przecinka nie ma, gdy „a” znaczy „i” (cicha a łagodna), stoi między dwoma porównywanymi rzeczami (Kraszewski a romantyzm) albo towarzyszy wyrazowi „między” (między łąką a lasem).
  • Przed pojedynczym „i”, „oraz”, „lub”, „albo”, „bądź”, „ani” przecinka nie stawiamy, ani w zdaniu pojedynczym, ani między zdaniami współrzędnymi. Przecinek stawiamy przed powtórzonym spójnikiem (i horrory, i thrillery) oraz wtedy, gdy przed „i” kończy się wtrącenie lub zdanie podrzędne.
  • Imiesłów przysłówkowy (zakończony na -ąc, -łszy, -wszy) razem z wyrazami, które od niego zależą, tworzy imiesłowowy równoważnik zdania. Oddzielamy go przecinkiem, a w środku zdania – dwoma przecinkami: Idąc do szkoły, spotkałem Olę. Piotr, odrobiwszy lekcje, wyszedł. Przecinek stawiamy bez względu na to, jak długi jest równoważnik. Imiesłowowego równoważnika używamy tylko wtedy, gdy wykonawca obu czynności jest ten sam. Przecinka nie ma między poprzedzającym „i”, „a”, „że” lub „który” a imiesłowem (i wszedłszy na drzewo, usiedli) ani po imiesłowie „wyjąwszy”.
  • Przecinek oddziela zdania współrzędne bez spójnika (Weszliśmy, rozejrzeliśmy się, usiedliśmy.) oraz połączone spójnikami wynikowymi („więc”, „dlatego”, „toteż”). Oddziela też jednorodne części zdania wyliczane bez spójnika (zeszyty, długopisy, piórnik). Między przydawkami nierównorzędnymi przecinka nie stawiamy (wczesnym wiosennym rankiem).
  • Przecinkami z obu stron wydzielamy wtrącenia (Anna, moja siostra, mieszka w Gdańsku.), krótkie wyrażenia takie jak „oczywiście” czy „niestety” oraz zwroty do adresata: „Kasiu”, „panie dyrektorze”, „Anno” (Czy mogę już wyjść, panie dyrektorze?). Dwa przecinki, którymi wydzielasz wtrącenie, możesz zastąpić myślnikami albo nawiasami.

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut, a za cały arkusz można zdobyć 45 punktów. Zadania z gramatyki, słownictwa, ortografii i interpunkcji są w części I arkusza, obok zadań do tekstów, a w wypracowaniu oceniana jest też poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna. W latach 2026–2030 egzaminator uzna zarówno pisownię sprzed 2026 r., jak i nową, jeśli piszesz konsekwentnie.

W zasadach pisowni

tekst oficjalny
Jak to zapisała Rada Języka Polskiego w zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2026 r. – słowo w słowo.
12.1.1. Przecinek jako znak rozdzielający zdania i części zdanias. 62
Zdanie podrzędne (określające) od zdania nadrzędnego (bez względu na szyk zdań składowych)
12.1.2. Przecinek użyty podwójnie w funkcji wydzielającej składniki zdańs. 65
Przecinka nie stawia się pomiędzy imiesłowem (wraz z określeniami) a bezpośrednio poprzedzającym go spójnikiem
12.2. Pomijanie przecinkas. 67
Spójników i, oraz, tudzież, lub, albo, bądź, czy, ani, ni w zdaniu pojedynczym

Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN, Zasady pisowni i interpunkcji polskiej (wersja jednolita, listopad 2025), obowiązujące od 1 stycznia 2026 r.

Przykłady

Zasada na wyrazach i zdaniach: przeczytaj każdy wiersz i powiedz sobie, dlaczego jest właśnie tak.

  1. 1.Zdanie podrzędne

    • Słyszałem, że jutro odwołają lekcje. – przecinek przed „że”.
    • Kiedy skończysz lekcje, wyjdziemy na spacer. – zdanie podrzędne stoi na początku, przecinek je zamyka.
    • Pies, który mieszka u sąsiadów, głośno szczeka. – zdanie podrzędne wplecione w nadrzędne: dwa przecinki.
    • Wyszedłem, mimo że padało. – przecinek przed całym wyrażeniem „mimo że”.

  2. 2.Spójniki przeciwstawne i wynikowe

    • Chciałem pójść do kina, ale zabrakło biletów. – „ale” między zdaniami.
    • Zimna, lecz słoneczna pogoda. – „lecz” między częściami zdania pojedynczego.
    • Padało, więc czytaliśmy książki. Jest zimno, dlatego zakładam szalik. – spójniki wynikowe.
    • spokojna a stanowcza, między szkołą a domem – przecinka nie ma: „a” znaczy „i” albo stoi z wyrazem „między”.

  3. 3.Przecinka przed „i”, „lub”, „albo” nie ma

    • Kupię chleb i masło.
    • Pojedziemy autobusem albo pójdziemy pieszo.
    • Oglądałem film i śmiałem się głośno.

  4. 4.Powtórzony spójnik

    • Lubię i kakao, i herbatę. – przecinek przed drugim „i”.
    • Albo wyjdziesz teraz, albo się spóźnisz.

  5. 5.Imiesłowowy równoważnik zdania

    • Czytając książkę, zasnąłem. – imiesłów na początku: jeden przecinek.
    • Ola, zjadłszy obiad, wyszła. – imiesłów w środku: dwa przecinki.
    • Kuba otworzył drzwi i wszedłszy do domu, zawołał mamę. – między „i” a imiesłowem przecinka nie ma.

  6. 6.Wtrącenia, zwroty do adresata, wyliczenia

    • Mój sąsiad, pan Adam, uprawia róże. – wtrącenie.
    • Marto, otwórz drzwi. To jest, niestety, drogie. – zwrot do adresata i wyrażenie wprowadzające.
    • W plecaku miałem zeszyty, długopisy, piórnik. – wyliczenie bez spójnika.
    • Wczesnym wiosennym rankiem wyruszyliśmy. – przydawki nierównorzędne: bez przecinka.

Zadanie z egzaminu

źródło: CKE
Prawdziwe zadanie z arkusza CKE, słowo w słowo. Rozwiąż je, zanim zajrzysz do wyjaśnienia.
Zadanie z arkusza CKEegzamin ósmoklasisty

Egzamin ósmoklasisty 2023, zadanie 8

Zadanie 8. (0–1)

Na lekcji języka polskiego uczniowie mieli za zadanie przygotować karty do gry z najważniejszymi informacjami dotyczącymi Balladyny. Autor jednej z kart nie zadbał jednak o poprawność interpunkcyjną. Wybierz zdanie, w którym interpunkcja jest niepoprawna.
www.magiaimiecz.eu, www.encyklopediateatru.pl

Źródło: CKE, egzamin ósmoklasisty 2023, arkusz OPOP-⁠100-⁠2305, zadanie 8 · Arkusz na stronie CKE

Zadanie z arkusza CKEegzamin ósmoklasisty

Egzamin ósmoklasisty 2025, zadanie 10

Zadanie 10. (0–1 pkt)

Uczniowie w ramach projektu przygotowali krótkie notatki na temat okoliczności powstania wybranych lektur szkolnych. W jednej z notatek zabrakło trzech przecinków. Uzupełnij poniższy zapis tak, aby był zgodny z zasadami interpunkcji.
CKE
W 1906 r. profesor Kornel Rupp poprosił Ferenca Molnára, który był już wtedy znanym dziennikarzem o pomoc. Chodziło o wsparcie szkolnego tygodnika, którego Rupp był redaktorem. Wspólnie wpadli na pomysł aby w czasopiśmie publikować w odcinkach powieść dla młodzieży. Rok później ukazało się pierwsze wydanie „Chłopców z Placu Broni”, książki, która przyniosła autorowi sławę. Utwór został przetłumaczony na ponad 40 języków co przyczyniło się do jego popularności na świecie. Uwaga serwisu: na egzaminie wpisujesz przecinki w wydrukowany tekst; tu przepisz go w polu odpowiedzi i wstaw w nim trzy brakujące przecinki.

Źródło: CKE, egzamin ósmoklasisty 2025, arkusz OPOP-⁠100-⁠2505, zadanie 10 · Arkusz na stronie CKE

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie.
zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Które zdanie jest zapisane z poprawnymi przecinkami? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Przeczytaj zdania o interpunkcji. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W zdaniu Była zmęczona ale szczęśliwa przed „ale” nie stawiamy przecinka.
W zdaniu Chłopiec który stoi przy oknie to mój brat brakuje dwóch przecinków.
W zdaniu Poszedłem do sklepu i kupiłem chleb brakuje przecinka przed „i”.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
Przed drugim ani w zdaniu Brat nie umie ani pływać ani jeździć na łyżwach przecinek , a przed wyrazem więc w zdaniu Było późno więc wróciliśmy do domu przecinek .

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 4. (0–1)

Przyporządkuj zdaniom przyczynę, dla której stoją w nich przecinki. Wybierz odpowiedź spośród A–E.

Przyczyna przecinka

  1. Awtrącenie
  2. Bzdanie podrzędne
  3. Cwyliczenie
  4. Dzwrot do adresata
  5. Espójnik przeciwstawny

Zdanie

1. Kupiła jabłka, gruszki, śliwki.
2. Zosia, moja przyjaciółka, mieszka obok.
3. Tomku, zamknij okno.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z 2026 roku

Częste błędy

tu najłatwiej stracić punkt
  • Przecinek „tam, gdzie robi się pauza”. Przecinek nie zależy od oddechu, tylko od budowy zdania: sprawdź, czy dwa orzeczenia tworzą osobne zdania i czym są połączone.
  • Przecinek przed każdym „i”. Przed pojedynczym „i”, „lub”, „albo” nie stawiamy przecinka; pojawia się dopiero przed powtórzonym spójnikiem albo przed „i” po zdaniu podrzędnym.
  • Jeden przecinek zamiast dwóch. Wtrącenie, zdanie podrzędne wplecione w nadrzędne i imiesłów w środku zdania wymagają przecinka z obu stron.
  • Imiesłów z innym wykonawcą niż w zdaniu głównym, np. Idąc do szkoły, spadła mu czapka. Imiesłowowego równoważnika używamy tylko wtedy, gdy wykonawca obu czynności jest ten sam, więc zdanie trzeba zbudować inaczej.

Do zapamiętania

  • Zdanie podrzędne zawsze oddzielamy przecinkiem od nadrzędnego; wplecione – przecinkami z obu stron.
  • Przed „ale”, „lecz”, „więc”, „dlatego” stawiamy przecinek.
  • Przed pojedynczym „i”, „lub”, „albo” przecinka nie ma.
  • Imiesłów przysłówkowy z zależnymi wyrazami oddzielamy przecinkiem.
  • Wtrącenie, wołacz i wyrażenie typu „niestety” ujmujemy w parę przecinków.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Czy przed „że” zawsze stawiamy przecinek?+
    Odp.:Tak, bo „że” wprowadza zdanie podrzędne. Przecinek stawiamy też przed wyrażeniami złożonymi z „że”, takimi jak „mimo że”, „zwłaszcza że” czy „tym bardziej że”; przecinek wtedy stoi przed całym wyrażeniem, nie w jego środku.
  2. 2.Czy przed „bo” i „ponieważ” jest przecinek?+
    Odp.:Tak. Oba wyrazy wprowadzają zdanie podrzędne, które podaje przyczynę, a każde zdanie podrzędne oddzielamy przecinkiem od nadrzędnego, także gdy stoi na początku. Przykład: Wróciłem wcześniej, bo bolała mnie głowa.
  3. 3.Czy przed „jak” stawiamy przecinek?+
    Odp.:W porównaniu w zdaniu pojedynczym przecinka nie ma: Był szybki jak wiatr. Gdy po „jak” zaczyna się nowe zdanie z orzeczeniem, przecinek stawiamy: Zrobiłem to tak, jak mnie prosiłeś.
  4. 4.Jak ustalić, czy mam do czynienia ze zdaniem podrzędnym?+
    Odp.:Znajdź czasowniki w formie osobowej: każdy tworzy osobne zdanie składowe. Zdanie, które zaczyna się od wyrazu takiego jak „który”, „że”, „gdy”, „bo”, jest podrzędne i oddzielasz je przecinkiem. Zdania połączone pojedynczym „i”, „lub” albo „albo” są współrzędne i przecinka między nimi nie ma.
  5. 5.Czy przed „a” zawsze stawiamy przecinek?+
    Odp.:Nie. Przecinek stawiamy, gdy „a” przeciwstawia (Ola jest wysoka, a Kasia niska.). Nie ma go, gdy „a” znaczy „i” (cicha a łagodna), łączy dwie rzeczy porównywane albo towarzyszy wyrazowi „między”.
  6. 6.Czy trzeba zawsze wydzielać „oczywiście” i „niestety”?+
    Odp.:Tak, jeśli wyraz wyraża stosunek mówiącego do treści i nie jest częścią zdania: Niestety, nie zdążyłem. Pomogę ci, oczywiście. W środku zdania wydzielamy go dwoma przecinkami.

Zobacz też

Wszystkie tematy z języka polskiego na egzamin ósmoklasisty

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 29 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty 2026 z języka polskiego w 150 minut, jak na egzaminie. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w czym tracisz punkty.