Kleksa

Egzamin ósmoklasisty 2027 · język polski

Wypracowanie na egzaminie ósmoklasisty: kryteria oceny, 200 wyrazów, wybór tematu

Wypracowanie to druga część egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego i największe pojedyncze zadanie arkusza. Wybierasz jeden z dwóch tematów, twórczy albo argumentacyjny, i piszesz co najmniej 200 wyrazów, odwołując się do lektury. Tu znajdziesz kolejność pracy od wyboru tematu do sprawdzenia tekstu, osiem kryteriów oceny, zasady, które mogą wyzerować pracę, i dwa krótkie przykłady początków.

Na egzaminie ósmoklasisty: w każdej z 4 sesji – 2023 (zadania 19.1 i 19.2), 2024 (zadania 18.1 i 18.2), 2025 (zadania 19.1 i 19.2), 2026 (zadania 18.1 i 18.2).

Budowa

to musisz wiedzieć
  • Wybierz temat. Do wyboru masz dwa tematy: twórczy (opowiadanie) i argumentacyjny (rozprawka albo przemówienie). Przeczytaj oba do końca i wybierz ten, do którego masz bohaterów i przykłady, a nie ten, który pierwszy wpadł ci w oko.
  • Rozbierz polecenie. Podkreśl trzy rzeczy: formę (opowiadanie, rozprawka, przemówienie), problem, o którym masz pisać, i utwory, do których polecenie każe się odwołać. Wykaz lektur obowiązkowych masz w arkuszu.
  • Zrób plan w brudnopisie. Zapisz, o czym będzie każdy akapit. W tekście argumentacyjnym są to teza, argumenty z przykładami i wniosek; w opowiadaniu kolejne zdarzenia i elementy fabuły, które chcesz pokazać.
  • Pisz według planu. Wstęp, rozwinięcie i zakończenie oddziel akapitami. Dbaj, żeby cała praca dotyczyła tematu, a każde odwołanie do lektury wspierało twoją myśl.
  • Pilnuj długości. Praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów; przy 180 wyrazach lub mniej dostaje punkty tylko w trzech kryteriach. Liczone są wszystkie wyrazy, także krótkie, jak i, w, nie.
  • Zostaw czas na przeczytanie całości. Szukaj w niej literówek, błędów ortograficznych i brakujących przecinków. Te błędy odejmują punkty w osobnych kryteriach.

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut, a za cały arkusz można zdobyć 45 punktów. W części I jest krótka forma użytkowa – ogłoszenie albo zaproszenie. W części II wybierasz jeden z dwóch tematów wypracowania: twórczy (opowiadanie) albo argumentacyjny (rozprawka lub przemówienie). Wypracowanie powinno liczyć co najmniej 200 wyrazów i odwoływać się do lektury obowiązkowej; można za nie dostać 20 punktów. Jeżeli ma 180 wyrazów lub mniej, jest oceniane wyłącznie w kryteriach: realizacja tematu wypowiedzi, elementy twórcze albo retoryczne oraz kompetencje literackie i kulturowe, a w pozostałych egzaminator przyzna 0 punktów.

Jak to ocenia egzaminator

źródło: CKE
Kryteria oceny wypracowania słowo w słowo z zasad oceniania CKE na 2026 rok.
KryteriumNajwyżej
1. Realizacja tematu wypowiedzi2 pkt
2. Elementy twórcze / Elementy retoryczne5 pkt
3. Kompetencje literackie i kulturowe2 pkt
4. Kompozycja tekstu2 pkt
5. Styl2 pkt
6. Język4 pkt
7. Ortografia2 pkt
8. Interpunkcja1 pkt
ZASADY OCENIANIA WYPRACOWAŃ

2. Jeżeli w wypowiedzi uczeń w ogóle nie odwołał się do treści lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu, za całą wypowiedź egzaminator przyzna 0 punktów.

ZASADY OCENIANIA WYPRACOWAŃ

4. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. uczeń napisał tylko wstęp), egzaminator przyzna 0 punktów w każdym kryterium.

ZASADY OCENIANIA WYPRACOWAŃ

7. Jeżeli wypowiedź zawiera 180 wyrazów lub mniej, jest oceniana wyłącznie w kryteriach: Realizacja tematu wypowiedzi, Elementy twórcze / Elementy retoryczne oraz Kompetencje literackie i kulturowe. W pozostałych kryteriach egzaminator przyzna 0 punktów.

ZASADY OCENIANIA WYPRACOWAŃ

8. Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub jest przepisana od innego ucznia, wówczas egzamin z języka polskiego, w przypadku takiego ucznia, zostanie unieważniony.

Źródło: CKE, Zasady oceniania rozwiązań zadań, egzamin ósmoklasisty z języka polskiego, maj 2026, s. 12, 15–19.

Co to znaczy w praktyce

  • Realizacja tematu wypowiedzi sprawdza, czy tekst ma dokładnie tę formę, którą wskazuje polecenie, czy uwzględnia wszystkie jego elementy i czy w całości jest na temat. Piękny tekst w formie, której polecenie nie żąda, nie zdobędzie tu punktów.
  • Elementy twórcze albo Elementy retoryczne to kryterium, w którym można zdobyć najwięcej punktów. W opowiadaniu liczą się narracja, układ zdarzeń i urozmaicona fabuła, w rozprawce i przemówieniu: argumenty z przykładami.
  • Kompetencje literackie i kulturowe pytają o lekturę: czy przywołane wydarzenia naprawdę wspierają twój wywód i czy zgadzają się z treścią utworu. Pomylone imię albo wymyślona scena kosztują punkty.
  • Kompozycja tekstu i Styl oceniają porządek i ton wypowiedzi: podział na akapity, spójność, jednolity styl odpowiedni do formy. Zapis w stylu rozmowy z kolegą nie pasuje do rozprawki.
  • Język, Ortografia i Interpunkcja to osobne kryteria błędów. Przy szerokim zakresie środków językowych praca z najwyżej 4 błędami językowymi dostaje pełne 4 punkty, a w ortografii najwyżej 1 błąd pozwala zdobyć 2 punkty. Interpunkcja daje punkt, jeśli błędów jest nie więcej niż 9.

Przykładowe teksty

nie ucz się ich na pamięć
Teksty napisaliśmy do tej strony na tematy, których nie było na egzaminie. Obok każdego akapitu stoi jego rola w całości.

Przykładowy wstęp do rozprawki

Temat: Napisz rozprawkę, w której rozważysz, czy ciekawość zawsze wychodzi człowiekowi na dobre. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.

  1. problem, teza i zapowiedź argumentów

    O ciekawości mówi się różnie: jedni uważają ją za początek wiedzy, inni za drogę do kłopotów. Zastanawiam się, czy człowiekowi, który wszystko chce zobaczyć i sprawdzić, naprawdę zawsze to służy. Moim zdaniem ciekawość pomaga, o ile idzie w parze z rozwagą. Postaram się to uzasadnić, odwołując się do dwóch utworów.

To przykład budowy, a nie tekst do nauczenia się na pamięć. Jeżeli praca zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika lub z internetu, egzamin z języka polskiego zostaje unieważniony.

Przykładowy początek opowiadania

Temat: Napisz opowiadanie, w którym przenosisz się do świata wybranej lektury obowiązkowej i jesteś świadkiem zdarzenia, po którym zmieniasz swoje postępowanie. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.

  1. czas i miejsce akcji, opis

    Kiedy zamknąłem Dziady część II, za oknem zapadał już zmrok. Nagle poczułem chłód, a mój pokój zniknął. Stałem w mrocznej kaplicy przy cmentarzu, wśród wieśniaków, którzy w milczeniu patrzyli na Guślarza.

  2. dialog

    – Drzwi na klucz, a okna zakryć! – rozkazał.

  3. narrator w pierwszej osobie, napięcie

    Starzec stojący obok mnie spojrzał na mnie podejrzliwie, ale nic nie powiedział. Zrozumiałem, że za chwilę zobaczę duchy, o których dotąd tylko czytałem.

Lektury w tym tekście: Adam Mickiewicz, Dziady część II

To przykład budowy, a nie tekst do nauczenia się na pamięć. Jeżeli praca zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika lub z internetu, egzamin z języka polskiego zostaje unieważniony.

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie.
zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Temat o charakterze argumentacyjnym zaczyna się od słów

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Przyporządkuj opisom błędów w rozprawce kryteria oceniania wypracowania, w których zostaną uwzględnione. Wybierz odpowiedź spośród A–E.

Kryterium

  1. AStyl
  2. BKompozycja tekstu
  3. CRealizacja tematu wypowiedzi
  4. DKompetencje literackie i kulturowe
  5. EElementy retoryczne

Opis błędu

1. Uczeń zapisał całą rozprawkę jednym blokiem tekstu, bez akapitów.
2. Uczeń napisał w rozprawce: „No wiesz, ogólnie spoko”.
3. Uczeń nazwał bohatera lektury innym imieniem niż w książce.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Zdania dotyczą oceniania wypracowania na egzaminie. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Mangę można uznać za utwór literacki, do którego odwołujesz się w wypracowaniu.
Samo przywołanie imienia bohatera literackiego nie jest jeszcze funkcjonalnym wykorzystaniem utworu.
Do wymaganych 200 wyrazów nie wlicza się krótkich wyrazów, takich jak i czy w.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 4. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Temat wymagał odwołania do wybranej lektury obowiązkowej. Zgodnie z zasadami oceniania 0 punktów za całą wypowiedź otrzyma

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z 2026 roku

Typowe błędy

tu najłatwiej stracić punkt
  • Wybór tematu bez sprawdzenia, co o nim napiszesz. Po dwóch akapitach okazuje się, że nie masz drugiego utworu albo przykładu, a zmiana tematu pochłania czas. Zanim zdecydujesz, wypisz w brudnopisie po jednym pomyśle do każdego tematu.
  • Praca napisana z pamięci według gotowca z internetu lub z podręcznika. Taka praca jest niesamodzielna, a za fragmenty odtworzone z innego źródła egzamin z polskiego zostaje unieważniony: nie chodzi tylko o niższą ocenę. Pisz własnymi słowami i o własnych przykładach.
  • Pominięcie lektury, którą wymienia polecenie. Nawet dobrze napisana praca, w której jej nie przywołano, dostaje 0 punktów za całość, więc przed oddaniem arkusza sprawdź, czy w tekście są tytuł i konkretna scena.
  • Zapisanie samego wstępu i kilku zdań rozwinięcia, a potem pośpieszne zakończenie. Rozwinięcie jest sercem pracy: w nim zdobywasz punkty za argumenty, przykłady i fabułę. Rozłóż czas tak, aby nie zabrakło go właśnie na rozwinięcie.
  • Przepisywanie z arkusza całych zdań polecenia. Cytat z tematu nie zastępuje własnych słów i nie jest argumentem. Użyj problemu z tematu w swoim zdaniu.

Zapamiętaj

  • Temat wybierasz spośród twórczego i argumentacyjnego.
  • Forma, problem i utwory z polecenia to trzy rzeczy do podkreślenia.
  • Praca liczy co najmniej 200 wyrazów, także krótkich.
  • Plan w brudnopisie oszczędza czas przy pisaniu.
  • Ostatnie minuty przeznacz na przeczytanie i poprawienie całości.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Jak wybrać między opowiadaniem a rozprawką lub przemówieniem?+
    Odp.:Przeczytaj oba polecenia i sprawdź, co o każdym możesz napisać. Do opowiadania potrzebujesz pomysłu na fabułę i dobrej znajomości bohatera lektury. Do rozprawki lub przemówienia potrzebujesz stanowiska, dwóch argumentów i dwóch utworów. Wybierz ten temat, do którego masz więcej konkretnych scen i faktów, a nie ten, który wydaje się łatwiejszy.
  2. 2.Czy w wypracowaniu trzeba przywołać lekturę z wykazu?+
    Odp.:Tak. Polecenie wymienia lekturę obowiązkową, a praca, która jej w ogóle nie przywołuje, dostaje 0 punktów. Wykaz lektur masz w arkuszu. W temacie argumentacyjnym drugi utwór jest innym utworem literackim, może nim być także kolejna lektura z wykazu.
  3. 3.Jak liczy się wyrazy w wypracowaniu?+
    Odp.:Zasady oceniania podają, że liczone są wszystkie wyrazy: samodzielne i niesamodzielne. Do 200 wlicza się więc także i, w, nie czy że. Policz wyrazy w jednej linijce swojego pisma i pomnóż przez liczbę linijek, żeby szacować długość w trakcie pisania.
  4. 4.Od czego zacząć, gdy brakuje mi pomysłu?+
    Odp.:Zacznij od problemu z polecenia i zapisz jedno zdanie, w którym odpowiadasz na niego własnymi słowami. Potem dopisz do niego jedną scenę z lektury. Gdy masz tezę i pierwszą scenę, kolejne akapity układają się łatwiej. W opowiadaniu zacznij od bohatera i miejsca, w którym go zostawia lektura.
  5. 5.Czy na egzaminie piszę coś oprócz wypracowania?+
    Odp.:Tak, w części I arkusza jest krótka forma użytkowa. W latach 2023–2026 było to zaproszenie (2023) albo ogłoszenie (2024–2026). Ma własny schemat oceniania: punkty dostaje się w nim za potrzebne informacje, za argumenty, które zachęcają do udziału, i za poprawny zapis.
  6. 6.Czy trzeba pisać na brudno?+
    Odp.:Piszesz na czysto, a w brudnopisie zapisujesz plan. Tekst na czysto powinien być czytelny, bo nieczytelna wypowiedź nie może zostać oceniona. Dłuższe poprawki jednym ruchem lepiej wykreślić niż zamazać.

Zobacz też

Wszystkie tematy z języka polskiego na egzamin ósmoklasisty

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania i kryteria oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy i zasad oceniania CKE; objaśnienia, przykładowe teksty i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 29 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty 2026 z języka polskiego w 150 minut, jak na egzaminie. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w czym tracisz punkty.