Kleksa

Egzamin ósmoklasisty 2027 · język polski

Zaimek: rodzaje zaimków, odmiana i funkcja w zdaniu

Zaimek zastępuje inne wyrazy albo na nie wskazuje, dlatego pojawia się w prawie każdym zdaniu. Podstawa programowa, na której opiera się egzamin ósmoklasisty, wymaga rozpoznawania zaimka wśród części mowy i jego form. Poniżej masz podział zaimków, formy po przyimku, różnicę między zaimkiem względnym a spójnikiem, najczęstsze błędy i zadania, w których sprawdzisz się od razu.

Na egzaminie ósmoklasisty: w arkuszach z lat 2023–2026 bez osobnego zadania.

Zasada

to musisz wiedzieć
  • Zaimek to część mowy odmienna (nie odmieniają się tylko zaimki zastępujące przysłówki, np. gdzie, kiedy), która wskazuje osoby, rzeczy i cechy, ale ich nie nazywa. Zastępuje rzeczownik (on, ktoś, nikt), przymiotnik (taki, jaki, każdy), liczebnik (tyle, ile) lub przysłówek (gdzie, kiedy, jak). W zdaniu pełni taką funkcję jak wyraz, który zastępuje.
  • Zaimki dzielimy na: osobowe (ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one), zwrotny (się, siebie), dzierżawcze (mój, twój, nasz, wasz, swój), wskazujące (ten, tamten, taki, tyle), pytające (kto? co? jaki? który? czyj? ile? gdzie? kiedy?), względne (te same wyrazy, ale wprowadzają zdanie podrzędne), nieokreślone (ktoś, coś, jakiś, pewien), przeczące (nikt, nic, żaden) i upowszechniające (każdy, wszyscy, wszelki).
  • Zaimki osobowe odmieniają się przez przypadki: on – jego (go) – jemu (mu) – jego (go) – nim – o nim; ona – jej – jej – ją – nią – o niej. Mają formy akcentowane (jego, jemu, ciebie) i nieakcentowane (go, mu, cię). Formy akcentowane wybieramy, gdy chcemy coś podkreślić lub zestawić (Jego widziałem, ciebie nie.), a nieakcentowane – w zwykłej wypowiedzi (Widziałem go.).
  • Po przyimku zaimek osobowy trzeciej osoby ma formę z n-: do niego, do niej, do nich, przy nim, o nich. Zaimek dzierżawczy po przyimku się nie zmienia: do jej domu, dla jego brata.
  • Zaimek swój wskazuje, że rzecz należy do podmiotu zdania: Kasia zabrała swoją kurtkę. (jej własną). Zaimek jej wskazywałby na inną osobę: Kasia zabrała jej kurtkę. (cudzą).
  • Spójnik (np. że, aby, bo, ponieważ, i, ale) tylko łączy zdania lub wyrazy i nie jest częścią zdania. Zaimek względny (który, jaki, kto, co, czyj) także wprowadza zdanie podrzędne, ale jest w nim częścią zdania: w książka, którą czytam wyraz którą jest dopełnieniem. Podobnie gdzie i dokąd w zdaniu podrzędnym to zaimki (przysłowne), które pełnią funkcję okolicznika. Kiedy może być jednym i drugim: w pytaniu zależnym (Nie pamiętam, kiedy dzwonił.) to zaimek, a w zdaniu okolicznikowym czasu (Zadzwoń, kiedy skończysz.) słowniki podają je jako spójnik, tak jak gdy.
  • Ten sam wyraz bywa zaimkiem pytającym albo względnym. Zaimek pytający pojawia się w pytaniu (Który jest twój?), a względny – w zdaniu podrzędnym po wyrazie, do którego się odnosi (Chłopiec, który mieszka obok, gra w piłkę.).

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut, a za cały arkusz można zdobyć 45 punktów. Zadania z gramatyki, słownictwa, ortografii i interpunkcji są w części I arkusza, obok zadań do tekstów, a w wypracowaniu oceniana jest też poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

Przykłady

Zasada na wyrazach i zdaniach: przeczytaj każdy wiersz i powiedz sobie, dlaczego jest właśnie tak.

  1. 1.Rodzaje zaimków

    • Ja lubię swoje miasto. – ja osobowy, swoje dzierżawczy.
    • Ten rower jest mój. – ten wskazujący, mój dzierżawczy.
    • Ktoś zapukał, ale nikt nie otworzył. – ktoś nieokreślony, nikt przeczący.
    • Każdy zna swoje obowiązki. – każdy upowszechniający.

  2. 2.Formy po przyimku

    • Idę do niego. – nie do jego.
    • Rozmawiałem z nimi. – nie z ich.
    • Dla niej kupiłem kwiaty. – ale: Kupiłem jej kwiaty. (bez przyimka).

  3. 3.Zaimek względny w zdaniu podrzędnym

    • Poznałem dziewczynę, która mieszka obok. – która jest podmiotem zdania podrzędnego.
    • To jest miasto, w którym się urodziłem. – w którym to okolicznik miejsca.
    • Wiem, że pada. – że jest spójnikiem, bo nie jest częścią zdania.

  4. 4.Swój i jej

    • Ola odwiedziła swoją babcię. – babcię Oli.
    • Ola odwiedziła jej babcię. – babcię innej osoby.

Sprawdź się

sprawdzisz od razu
Zaznacz odpowiedź i sprawdź ją od razu: pod zadaniem zobaczysz wyjaśnienie.
zadanie Kleksy

Zadanie 1. (0–1)

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Poprawna forma w zdaniu Zadzwoniłem do Ani i długo rozmawiałem z … to

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 2. (0–1)

Przeczytaj wypowiedzenia: Czyj to plecak? Nic nie słyszałem. Tamten dom jest nasz. Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Wyraz czyj jest zaimkiem względnym.
Wyraz nic jest zaimkiem przeczącym.
Wyraz tamten jest zaimkiem wskazującym.

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 3. (0–1)

Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.
W zdaniu Kolega, któremu pomogłem, podziękował mi wyraz któremu jest zaimkiem i pełni funkcję .

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

zadanie Kleksy

Zadanie 4. (0–1)

Przyporządkuj zaimkom ich rodzaj. Wybierz odpowiedź spośród A–E.

Rodzaj

  1. Azaimek pytający
  2. Bzaimek przeczący
  3. Czaimek nieokreślony
  4. Dzaimek upowszechniający
  5. Ezaimek wskazujący

Zaimek

1. czyjś
2. wszystko
3. niczyj

Zadanie przygotowane do tej strony – wyjaśnienie Kleksy.

Więcej zadań: rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z 2026 roku

Częste błędy

tu najłatwiej stracić punkt
  • Używanie zaimków dzierżawczych zamiast swój. Zdanie Ola wzięła jej książkę oznacza książkę innej osoby, a chodzi o książkę Oli. Jeśli rzecz należy do podmiotu zdania, użyj swój i jego form.
  • Pomijanie n- po przyimku. Poprawnie do niego, od niej, z nimi, błędnie do jego, od jej, z ich. Zaimek dzierżawczy po przyimku się nie zmienia: do jej domu.
  • Uznawanie każdego wyrazu wprowadzającego zdanie podrzędne za spójnik. Wyraz który jest zaimkiem względnym, bo w zdaniu podrzędnym pełni funkcję podmiotu, dopełnienia, przydawki albo (z przyimkiem) okolicznika, a spójnik że żadną częścią zdania nie jest.
  • Mylenie zaimka pytającego z względnym. Kto przyszedł? to pytanie z zaimkiem pytającym. W zdaniu Wiem, kto przyszedł ten sam wyraz wprowadza zdanie podrzędne, więc jest względny.

Do zapamiętania

  • Zaimek zastępuje rzeczownik, przymiotnik lub liczebnik albo na nie wskazuje.
  • Po przyimku: do niego, do niej, do nich – z n-.
  • Swój wskazuje własność podmiotu zdania.
  • Zaimek względny jest częścią zdania podrzędnego; spójnik nie jest.
  • Zaimki: osobowe, zwrotny, dzierżawcze, wskazujące, pytające, względne, nieokreślone, przeczące, upowszechniające.

Pytania i odpowiedzi

  1. 1.Czym różni się zaimek od rzeczownika?+
    Odp.:Rzeczownik nazywa osobę, rzecz lub pojęcie, a zaimek tylko na nie wskazuje albo je zastępuje. W zdaniu Ania ma psa. Ona go kocha wyrazy ona i go są zaimkami, bo odsyłają do wyrazów Ania i psa. Zaimek ma w zdaniu tę samą funkcję co wyraz, który zastępuje.
  2. 2.Jak odróżnić zaimek względny od spójnika?+
    Odp.:Sprawdź, czy wyraz jest częścią zdania podrzędnego. Zaimek względny (który, jaki, kto, co) pełni w nim funkcję podmiotu, dopełnienia, przydawki lub okolicznika. Spójnik (że, aby, bo) tylko łączy zdania i żadną częścią zdania nie jest.
  3. 3.Kiedy użyć zaimka swój?+
    Odp.:Użyj go, gdy mówisz o rzeczy lub osobie należącej do podmiotu zdania: Tomek lubi swojego psa. Zaimka jego użyjesz, gdy chodzi o kogoś innego: Tomek lubi jego psa (psa innej osoby). W pierwszej i drugiej osobie możesz użyć także mój, twój: Lubię mojego psa.
  4. 4.Dlaczego mówimy do niego, a nie do jego?+
    Odp.:Po przyimku zaimek osobowy trzeciej osoby (on, ona, oni, one) ma formę z n-: do niego, do niej, do nich. Forma jego stoi tam, gdzie nie ma przyimka: Jego nie było. Po przyimku zawsze stosuj formę z n-.
  5. 5.Czy gdzie i kiedy są zaimkami?+
    Odp.:Tak. Gdzie, kiedy, dokąd, jak to zaimki przysłowne: zastępują przysłówki, dlatego tak jak one się nie odmieniają. W pytaniu są zaimkami pytającymi (Gdzie mieszkasz?), a w zdaniu podrzędnym – względnymi: wprowadzają je i są w nim okolicznikiem miejsca lub czasu (Poszliśmy tam, gdzie rosną grzyby.). Spójnik nie może być okolicznikiem, więc wyraz gdzie spójnikiem nie jest. Wyjątkiem jest kiedy: w zdaniu okolicznikowym czasu (Zadzwoń, kiedy skończysz.) słowniki podają je jako spójnik, tak jak gdy.

Zobacz też

Wszystkie tematy z języka polskiego na egzamin ósmoklasisty

Źródła

Serwis nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania oznaczone „CKE” pochodzą z arkuszy CKE; objaśnienia do nich i pozostałe zadania na stronie napisaliśmy sami.

Strona sprawdzona 29 października 2026.

Zadanie ostatnie.

Rozwiąż za darmo cały arkusz CKE z egzaminu ósmoklasisty 2026 z języka polskiego w 150 minut, jak na egzaminie. Po oddaniu zobaczysz wynik i to, w czym tracisz punkty.